Uzun ve geniş merdivenlerden yerin altına inerek ulaştığımız Mervan Mescidi, Mescid-i Aksa sınırları içerisinde bulunan en büyük çatılı mescittir. 4.500 metrekare alana sahip olduğu ifade edilen bu mescit genellikle hocaları etrafında oturup ders dinleyen küçük çocuklara ev sahipliği yapar. Emeviler zamanında Mescid-i Aksa sahasının tek bir düzlemde bulunması ve Kıble Mescidi’nin inşası için düz, sağlam bir temel oluşturulması amacıyla hem Mescid-i Aksa hem de Kadim Kudüs’ü sınırlandıran surların güney doğu köşesine inşa edilmiştir. Haçlılar tarafından işgal edilen dönemde Tapınak Şövalyeleri’nin atlarını bağladığı ve mühimmat deposu olarak kullandıkları tarihi kaynaklarda belirtilmekle beraber bazı sütunların alt kısımlarında görülen delikler oralara hayvanların bağlandığını kanıtlar niteliktedir. Bu sebeple uzun yıllar Süleyman’ın Ahırları ismiyle anılmıştır. İngiltere işgali süresince kilitli tutulduğu ve bir nevi çöplüğe döndüğü ifade edilir. 1996 yılında Siyonistlerin burayı Yahudileştirme emellerini engellemek için İslami Vakıflar harekete geçmiş, gönüllü Müslümanların çabalarıyla restore edilip mescit haline getirilerek ibadete açılmıştır. Birkaç sene sonra mescidin kuzey kapılarını da açan Müslümanların bu başarısı Siyonistler tarafından kendi arkeolojik kazılarına ve Mescid-i Aksa’daki hâkimiyet mücadelesine karşı bir tehdit olarak algılanmış ve İkinci İntifada’nın da ateşini fitilleyen bir hadise olarak tarihte kendine yer bulmuştur.
Mescit içerisinde kilitli küçük bir oda bulunur. Bazı Hristiyan kaynakları bu odanın Hz. İsa’nın doğup büyüdüğü oda olduğunu kabul eder. Odanın içerisinde mermerden beşik şeklinde bir yapı bulunmaktadır. Hz. İsa’nın beşikteyken konuşmasının da yine burada gerçekleştiği kabul edilmektedir ki İslam kaynaklarında da bu savı destekler ifadeler mevcuttur. Haçlılar bu bölgeyi ahır olarak kullanmışlarsa da dönemin Hristiyan seyyahlarından Theoderich, “Theoderich’s Description of the Holy Places (Libellus de locis sanctis)” isimli eserinde o dönemde de bu burada yaklaşık elli basamakla aşağı inilerek ulaşılan Hamam Kilisesi ya da Hz. İsa’nın Beşiği Kilisesi isminde çok kutsal bir kilise olduğunu, Hz. İsa’nın çocukken yıkandığı mermer leğenin ve Hz. Meryem’in yatağının da burada bulunduğunu ifade eder.[1] Her ne kadar bu eser Hristiyan anlatısı içerisinde Kudüs ve çevresine kutsallık atfetme odaklı kaleme alınmış ve kulaktan dolma bilgilerle dolu olsa da günümüzde de böyle bir odanın mevcut olması sebebiyle bu iddialar ilgi çekicidir.
Son yıllarda ciddi çatlaklar ve nemden kaynaklı hasarlardan mustarip olan Mervan Mescidi’nin onarımı ise işgal güçleri tarafından engellenmektedir.
[1] Theoderich of Würzburg, Theoderich’s Description of the Holy Places, çev. Aubrey Stewart (London: Palestine Pilgrims’ Text Society, 1896), ss. 32–33.
Yorum Yaz