Fuzuli

Sevgiliden bir parça sevgi alıp bana verenler,
Buna karşılık canımı alıp sevgiliye verdiler.

Agardı berf île yir yir çemende cism-i nihâl
Niteki penbe-i dâg ile sîne-i abdâl

Zemîne bâd-ı hevâdan çok akçe düşdi yine
Pür itdi dâmen-i sahrâyı toldı ceyb-i cibâl

Meger ki hokka-i çarhuñ zamâne harrâtı
Döker tırâşesini kûh u deste berf-misâl

Zemîne dâmen-i ebr ile saçdı sîmi felek
Bu hâleti göricek mâ’ il oldı tâze nihâl

Bu fasl içinde şu kim sabrı kaldı ser-mâye
Olur nihâl-i çemen gibi gark-ı mâl u menâl

Cihânı berf ile yah tutdı kış kıyâmetdür
Aceb mi yir yüzine çıksa hep defâ’ in-i mâl

Pür oldı şâhları üzre yahdan âyineler
Garîb sûrete girdi bu fasl içinde gazâl

Meger ki ‘ âlem-i ‘ ulvîde nev-bahâr oldı
Döker şükûfe-i bâdâmı sahn-ı bâga şimâl

Sevâhil-i çemene çıkdı genc-i bâd-âverd
Yöneldi husrev-i nev-rûza devlet ü ikbal

Döşendi berf ser-â-pây sahn-ı sahrâya
Agardı rûy-ı zemîn sanki tahta-i remmâl

Nişân-ı pây-ı vuhûş u tuyûr sahrâda
Çizildi rîk-i sefîd üzre gûyiyâ eşkâl

Beyâz düşdi hele şekl-i tâli’ -i eyyâm
Misâl-i çihre-i baht-ı edîb-i ferruh-fâl

Ser-i efâzıl-ı âfâk müftî-i ‘ âlem
Sipihr-i fazl u kemâl âfitâb-ı câh u celâl

İmâm-ı saff-ı efâzıl emîr-i hayl-i kirâm
Emîn-i dîn ü düvel hvâce-i huceste-hısâl

Ebû Hanîfe-i sânî Ebu’ s-su’ ûd ol kim
Fezâ’ il içre efâzıl olupdur aña ‘ ıyâl

O kim yazılmış ezel tâk-ı bârgâhında
Melâz u melce’ -i erbâb-ı fazl u ehl-i kemâl

Şu deñlü şân-ı şerîfinde var anuñ ‘ azamet
Ki kendüsin yitürür meclisine gelse celâl

Durûb-ı tîg-i havâdisden özge bulmadılar
Şolar ki kendülerin aña tutdılar emsâl

Nücûm içinde Süreyyâ terâzû ile yürür
Ki sâdır olmaya eyyâm-ı devletinde vebâl

Kemîne-bende-i dîrînenem hudâvendâ
Bu bende cânibini lutfuñ itmesün ihmâl

Ma’ ârif ehline kapundañ irişür ma’ rûf
Fezâ’ il ehline tapuñdan irişür efzâl

Kerîm özüñle mükerrem cihânda lutf u kerem
Şerîf aduñla müşerref kabâle-i ikbâl

Arûs-ı dehre senâñı benem kılâde kılan
Güher edâ-yı girân-mâye rişte ince hayâl

Selâset-i kelimâtum safâ-yı eş’ ârum
Akar su gibi kılupdur kulûbı hep meyyâl

Terâne eylese bülbül çemende güftârum
Gelüp öñinde zemîn-bûs iderdi âb-ı zülâl

Velîkin âyine-i tab’ -ı safvet-âyînüñ
Bu rûzgârda var sûretinde gerd-i melâl

Fezâ-yı fakr u felâketde savlecân-ı kazâ
Getürdi gûy-sıfat döne döne başuma hâl

Hemîşe nergis-i ikbâl u baht hvâb-âlûd
Hemîşe turra-i tâli’ müşevveşü’ l-ahvâl

Nigîn-i baht u sivâr-ı sa’ âdet elde degül
Ayakda kodı zamâne niteki zer halhâl

Hezâr-bâr belâ pûtesinde kâl oldum
Henûz âteş-i mihnetde yok halâsa mecâl

Du’ â-yı devletine kıl ‘ azîmet ey Bâkî
Murâd neydügi ma’ lûm zâhir oldı me’ âl

Hemîşe tâ kıla keff-i direm-feşân-ı sabâ
Şitâda dâmen-i kühsâr u deşti mâl-â-mâl

Eyâdi-i keremüñ berr ü bahre şâmil ola
Niteki eyleye her cânibe şümûl-i şimâl

Cihân musahhar-ı fermân ola murâdâtuñ
Müyesser eyleye dâ’ im Müyessirü’ l-a’ mâl

Can verme sakın aşka aşk afeti candır
Aşk afeti can olduğu meşhuru cihandır

Sakın isteme sevdayı gam aşkta her an
Kim istedi sevdayı gamlı aşk ziyandır

Her ebrulu güzel elinde bir hançeri honriz
Her zülfü siyah yanında bir zehirli yılandır

Yahşi görünür yüzleri güzellerin emma
Yahşi nazar ettikte sevdaları yamandır

Aşk içre azap olduğu bilirem kim
Her kimseki aşıktır işi ahü figandır

Yadetme güzel gözlülerin merdümi çeşmin
Merdüm deyip aldanma kim içtikleri kandır

Gel derse Fuzuli ki güzellerde vefa var
Aldanmaki şair sözü elbette yalandır.

Gazel

Batalı kana ohun dîde-i giryân içre
Bir elifdür sanasan kim yazılur cân içre

Yeridür sîne-i sûzânuma külhan deseler
Anca kim yandı ohun sîne-i sûzan içre

Cânı ten içre ne sahlardum eger bilse idüm
Ki degül gizlü gam-ı lâ'l-i lebün cân içre

Ala gör ohlarını dîdelerümden ey dil
Hayfdur olmaya nâ-geh ite müjgân içre

Çâk gönlüm yarasında yaraşur peykânun
Akd-i şebnem hoş olur gonca-i handân içre

Kaddüne serv demiş goncalarun ta'nından
Duramaz bâd-ı sabâ hîç gülistân içre

Ey Fuzûlî kime sûz-ı dilümi şerh edeyüm
Yoh menüm kimi yanan âteş-i hicrân içre

Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem'i yanmaz mı

Kamu bîmârına cânân deva-yı derd eder ihsan
Niçün kılmaz bana derman beni bîmar sanmaz mı

Şeb-i hicran yanar cânım döker kan çeşm-i giryânım
Uyarır halkı efgânım kara bahtım uyanmaz mı

Gûl-i ruhsârına karşu gözümden kanlu akar su
Habîbim fasl-ı güldür bu akar sular bulanmaz mı

Gâmım pinhan tutardım ben dedîler yâre kıl rûşen
Desem ol bî-vefâ bilmem inanır mı inanmaz mı

Değildim ben sana mâil sen ettin aklımı zâil
Beni tan eyleyen gafîl seni görgeç utanmaz mı

Fuzûlî rind-i şeydâdır hemîşe halka rüsvâdır
Sorun kim bu ne sevdâdır bu sevdâdan usanmaz mı

Benüm tek hîç kim zâr ü perîşân olmasun yâ Râb
Esîr-i derd-i ışk u dâg-ı hicrân olmasun yâ Râb

Dem-â-dem cevrlerdür çekdüğüm bî-rahm bütlerden
Bu kâfirler esîri bir müselmân olmasun yâ Râb

Görüp endîşe-i katlümde ol mâhı budur derdüm
Ki bu endîşeden ol meh peşîmân olmasun yâ Râb

Çıharmak itseler tenden çeküp peykânın ol servün
Çıhan olsun dil-i mecrûh peykân olmasun yâ Râb

Cefâ vü cevr ile mu’tâdem anlarsuz n’olur hâlüm
Cefâsına had ü cevrine pâyân olmasun yâ Râb

Dimen kim adli yoh yâ zulmi çoh her hâl ile olsa
Gönül tahtına andan özge sultân olmasun yâ Râb

Fuzûlî buldı genc-i âfiyet meyhâne küncinde
Mübârek mülkdür ol mülk vîrân olmasun yâ Râb

Döğülmeye söğülmeye koğulmaya billâh
Hep râzıyım ammâ ki efendim senin olsam

Eylesen tûtîye tâlim-i edâ-yı kelîmât
Sözü insan olur ammâ özü insan olmaz

Ey dil ki hecre doymayıp istersin ol mehi
Şükr et bu hâle yoksa gelir yüz belâ sana

Cevr odı yaktı beni yanımda durma ey gönül
Bir tutuşmuş âteşem kurb-ı civârımdan sakın

Edemem terk Fuzûlî ser-i kûyın yârin
Vatanımdır vatanımdır vatanımdır vatanım

Ey Fuzûlî câna yetmişem gönülden şükr kim
Bağladım bir dil-bere kurtardım ancan cânımı

Cân u dil kaydını çekmekten özüm kurtardım
Cânı cânâneye ettim dili dildâra fedâ

Ah eylediğim serv-i hırâmânın içindir
Kan ağladığım gonce-i handânın içindir

Dostum âlem seninçün ger olur düşmen bana
Gam değil zîrâ yetersin dost ancak sen bana

Esîr-i gurbetiz biz senden özge âşinâmız yok
Ayağın kesme başınçin bizim mihnet-serâlardan

Kıldı zülfün tek perişan hâlimi hâlin senin
Bir gün ey bî-derd sormazsın nedir hâlin senin

Ne yanar kimse bana âteş- i dilden özge
Ne açar kimse kapım bâd-ı sabâdan gayrı

Cân u ten oldukça menden derd ü gam eksik değil
Çıksa can hâk olsa ten ne can gerek ne ten bana

Avâreler felekzedeler mübtelâlarız
Alemde bir muhabbete kalmış gedâlarız

Hâlî etmiştir mahabbet beni benden dostlar
Ayb kılman âlemde görseniz bî-pervâ beni

Demen kim adli yok yâ zulmü çok her hâl ile olsa
Gönül tahtına andan özge sultân olmasın yâ Rab

Tutuştu gam oduna şâd gördüğün gönlüm
Mukayyed oldu ol âzâd gördüğün gönlüm

Bir güzel meth edeyim bari alem yanmasın
Pervaneler gibi herdem can-u alem yanmasın
Hüsnüne mağrurlanırsın Yusuf-u Kenan'mısın
Mah yüzüne bir nikap tut ben yandım el yanmasın

Ebruların şemine yanmaktadır pervaneler
Al yanağın gamzesine dizilmiş durdaneler
Zülcelalın hikmetinden ne doğurur anneler
Mah yüzüne bir nikap tut ben yandım el yanmasın

Gözlerin inkara benzer ebrular keman olur
Her kaçan yüzüne baksam katlime ferman olur
Yüzünü görse bir kafir şüphesiz iman bulur
Mah yüzüne bir nikap tut ben yandım el yanmasın

Ey Fuzuli yeter eyledin bunca cefa
Serimi yoluna koydum gelmedin sen insafa
Güzellerin padişahı ya Muhammet Mustafa
Mah yüzüne bir nikap çek ben yandım el yanmasın

Biz cihan sarayını gerçekte viran bilmişiz;
Esenlik hazinesini bu virane içinde gizli bilmişiz.

Gerçi suretperest, taklit ile kendini alim bilir;
Gerçekler aleminde biz onu cahil bilmişiz.

Habersizler, şarabi, rahatlık içkisi sanırlar;
Biz zamanın bilgesiyiz; onu dökmüş; kan bilmişiz.

Anladık ki, alem mülkü kimseye vefa eylemez;
O zamandan beridir; onu Süleyman mülkü bilmişiz.

Ey Fuzuli! Ayrı sanmışın mescidi meyhaneden;
Meğer ne hata imiş ki, biz seni hep irfan ehli bilmişiz!

Cânı kim cânânı içün sevse cânânın sever
Cânı içün kim ki cânânın sever cânın sever

Her kimün âlemde mıkdârıncadur tab'ınde meyl
Men leb-i cânânumu Hızr Ab-ı Hayvânın sever

Başa dem düştükçe taksîr eylemez eyler meded
Ol sebebden muttasıl çeşmüm ciger kanın sever

Müşg-i Çîn âvâre olmuşdur vatandan men kimi
Hansı şûhun bilmezem zülf-i perîşânın sever

Şu ki ser-gerdân gezer başında vardur ki hevâ
Gâlibâ bir gül-ruhun serv-i hırâmânın sever

Akıbet rusvâ olub mey-tek düşer il ağzına
Kim ki bir ser-mest sâkî lâ'l-i handânın sever

N'olacakdur terk-i ışk etme Fuzûlî vehm edüb
Gâyeti derler ola bir bende sultânın sever

Gazel

Dehenin derdüme dermân dediler cânânum
Bildiler derdümi yohdur dediler dermânun

Olsa mahbûblarun ışkı cehennem sebebi
Hûr u gılmânı kalur kendüsine Rıdvân'un

Geçdi meyhâneden il mest-i mey-i ışkun olup
Ne meleksen ki harâb etdün evin şeytânun

Urmazam sıhhat içün merhem ohun yarasına
İsterem çıhmaya zevk-i elem-i peykânun

Ne bilür ohumayan Mushaf-ı hüsnün şerhin
Yere gökden ne içün indügini Kur'ân'un

Yerden ey dil göge kovmuşdu sirişküm melegi
Anda hem koymayacakdur oları efgânum

Ey Fuzûlî oluben garka-i girdâb-ı cünûn
Gör ne kahrın çekerem döne döne devrânun

Gazel

Dost bî-pervâ felek bî-rahm ü devran bî-sükûn
Derd çoh hem-derd yoh düşmen kavî tâli' zebûn

Sâye-i ümmîd zâ'il âfitâb-ı şevk germ
Rütbe-i idbâr âlî pâye-i tedbîr dûn

Akl dun-himmet sadâ-yı tâ'ne yer yerden bülend
Baht kem-şefkat belâ-yı ışk gün günden füzûn

Men garîb ü râh-ı mülk-i vasl pür-teşvîş ü mekr
Men harîf-i sâde-levh ü dehr pür-nakş-ı füsûn

Her sehî-kad cilvesi bir seyl-i tûfân-ı belâ
Her hilâl-ebrû kaşı bir ser-hat-ı meşk-i cünûn

Yelde berg-i lâle tek temkîn-i dâniş bî-sebât
Suda aks-i serv tek te'sir-i devlet vâj-gûn

Ser-had-i matlûba pür-mihnet tarîk-i imtihân
Menzil-i maksûda pür-âsîb râh-ı âzmûn

Şâhid-i maksad nevâ-yı çeng tek perde-nişîn
Sâğar-ı işret habâb-ı sâf-ı sahbâ tek nigûn

Tefrika hâsıl tarîk-i mülk-i cem'iyyet mahûf
Ah bilmen neyleyem yoh bir muvâfık reh-nümûn

Çihre-i zerdin Fuzûlî'nün dutupdur eşk-i âl
Gör ana ne rengler geçmiş sipihr-i nîl-gûn

Dôstum âlem senünçün ger olur düşmen bana
Gam degül zîrâ yetersin dôst ancak sen bana

Işka saldum ben beni pend almayup bir dôstdan
Hîç düşmen eylemez anı ki itdüm ben bana

Cân ü ten oldukça benden derd ü dâğ eksük degül
Çıhsa cân hâk olsa ten ni cân gerek ni ten bana

Vasl kadrin bilmedüm fürkat belâsın çekmedin
Zulmet-i hecr itdi çoh târîk işi rûşen bana

Dûd ü ahkerdür bana serv ile gül ey bâğbân
N’eylerem ben gülşeni gülşen sana külhan bana

Gamze tîgin çekdi ol mâh olma gâfil ey gönül
Kim mukarrerdür bu gün ölmek sana şîven bana

Ey Fuzûlî çıhsa can çıhman tarîk-i ışkdan
Reh-güzâr-ı ehl-i ışk üzre kılun medfen bana

Aşiyan-i mürg-i dil zülf-i perişanındadır
Kanda olsam ey peri gönlüm senin yanındadır

Aşk derdiyle hoşem el çek ilacımdan tabib
Kılma derman kim helakim zehri dermanındadır

Çekme damen naz edip üftadelerden vehm kıl
Göklere açılmasın eller ki damanındadır

Bes ki hicranındadır hasiyyet-i kat'-i hayat
Ol hayat ehline hayranem ki hicranındadır

Ey Fuzuli şem'-veş mutlak açılmaz yanmadan
Tablar kim sünbül rişte-i canındadır

Ey beni çılgın eden: benden bu kaçış hali nedir?
Niye sormazsınki, bu çılgın gönlümün ahvali nedir?

Eğer bana halk içinde ilgi göstermezsen mazursun:
Ama tenhada da yüz vermezsin, bu korku nedir?

Halimi bilmediğin için bana açmıyorsan, anlarım;
Ya halimi bilip de kasten bilmezden gelmek nedir?

Bülbülün gayreti gül arzusu yolundadır derler;
Ama gulu gördüğünde meyletmez, peki bu dava nedir?

O peri yüzlü, ben rüsvaya hiç etmez iltifat...
Ey Fuzuli! Bilmem ki, ben rüsvanın sucu nedir?

Ey giyip gülgûn demâdem azm-i cevlân eyleyen
Her taraf cevlân edip döndükçe yüz kan eyleyen

Ey beni mahrum edip bezm-i visâlinden müdâm
Gayri, hân-ı iltifatı üzre mihmân eyleyen!

Ey demadem reşk tiğiyle benim kanım döküp
Mey içip ağyâr ile seyr-i gülistân eyleyen.

Bunca kim efgaanımı ey mâh, işittin giceler
Dimedin bir gice; ''Kimdir bunca efgaan eyleyen.''

Aşk derdiyle olur aşık mizâcı müstakîm
Düşmenimdir dostlar, bu derde derman eyleyen.

Derd-i hicrân, natüvan etmiş Fuzûlî hasteyi,
Yok mudur Yâ Rabb devâ-yı derd-i hicrân eyleyen!

Ey melek-sîmâ ki senden özge hayrandur sana
Hak bilür insan dimez her kim ki insandur sana

Virmeyen cânın sana bulmaz hayât-ı câvidân
Zinde-i câvîd ana dirler ki kurbandur sana

Âlemi pervâne-i şem’-i cemâlün kıldı ışk
Cân-ı âlemsin fidâ her lahza bin candur sana

Âşıka şevkunla cân virmek inen müşkil degül
Çün Mesîh-i vaktsin can virmek âsandur sana

Çıhma yârum giceler âğyâr ta’nından sakın
Sen meh-i evc-i melâhatsin bu noksandur sana

Pâdişahum zulm idüp âşık seni zâlim dimiş
Hûb olanlardan yaman gelmez bu bühtandur sana

Ey Fuzûlî hûb-rûlardan tegâfüldür yaman
Ger cefâ hem gelse anlardan bir ihsandur sana

Gazel

Ey musavvir yâr timsâline sûret vermedün
Zülf ü ruh çekdün velî tâb u terâvet vermedün

Işk sevdâsından ey nâsih meni men' eyledün
Yoh imiş aklın mana yahşi nasîhat vermedün

Dün ki fursat düşdü hâk-i dergehünden kâm alam
N'oldu ey göz yaşı göz açmağa fursat vermedün

Göz yumup âlemde isterdüm açam ruhsâruna
Cânum aldun göz yumup açınca möhlet vermedün

Bu mıdur rahmün ki hâlün eyler iken kasd-i cân
Çıhdı hattun kim anı men'e de ruhsât vermedün

Verme hüsn ehline yâ Rab kudret-i resm-i cefâ
Çün vefâ çekmekde ışk ehline tâkat vermedün

Ey Fuzûlî öldün efgân etmedün rahmet sana
Rahm kıldun halka efgânunla zahmet vermedün

Gazel

Ezel kâtipleri uşşâk bahtın kare yazmışlar
Bu mazmûn ile hat ol safha-i ruhsâre yazmışlar

Havâs-ı hâk-i pâyun şerhini tahkîk edîp merdüm
Gubâr îlen beyâz-ı dîde-i hûnbûre yazmışlar

Girip büthâneye kılsan tekellüm cân bulur şeksiz
Musavvirler ne sûret kim der ü dîvâne yazmışlar

Muharrirler yazanda her kime âlemde bir rûzî
Bana her gün dil-i sad-pâreden bir pâre yazmışlar

Yazanda Vâmık u Ferhâd u Mecnûn vasfın ehl-i derd
Fuzûlî adını gördüm ser-i tumâre yazmışlar

Felek, bağrımı kan etmeden, gönlüm açılıp serpilmedi;
Beni böyle ağlatıp inletmeden sevindirmedi.

Kılmadan zulm ile yüz parça su yaralı göğsümü,
Bu bahçede, gül gibi, bir anlık bile güldürmedi.

Şükür ki, felek muradımı verdi de; ümitsiz kılıp,
Bu aşk ve sevgi isinde beni pişman eylemedi.

Dert yokmuş kimsede; yoksa, ask feyzi tabibi
Kimde dert gördü de, o derde derman eylemedi? ..

İnsanoğlu sabırsızdır; yoksa zaman
Hangi isi yavaş yavaş kolaya döndürmedi? ..

Gözyaslarımın seli yeryüzünü kapladı, ama mutluyum;
Çünkü o sel, sabrımın binasını viran eylemedi...

Aşk alış verisinde, dosta kavuşma kazancını elde ettim;
Ey Fuzuli! Canana canini veren, asla ziyan eylemedi...

Gayr ile her dem nedür seyr-i gülistân etdüğün
Bezm edüp halvet kılup yüz lutf u ihsân etdüğün
Ahd bünyadın mürüvvetdür mi vîrân etdüğün
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Lahza lahza müddeî pendin dür-i gûş eyledün
Kana kana gayr câm-ı şevkini nûş eyledün
Vara vara ahd ü peymânı ferâmûş eyledün
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğüm

Gayre salup mihrüni bizden savutdun âkıbet
Terk-i mihr etdün tarîk-i zulm dutdun âkıbet
Ahdler peymânlar etmişdün unuttun âkıbet
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğüm

Cürmümüz n’oldı ki bizden eyledün bîzârlığ
Biz gamun çekdük sen etdün özgeye gam-hârlığ
Sizde âdet bu mıdur beyle olur mı yârlığ
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdügün

Çerh tek bed-mihrliğ resmini bünyâd eyledün
Yahşi adun var iken döndün yaman ad eyledün
Döne döne bizi gam-nâk özgeni şâd eyledün
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Gönlümüz min-ba‘d zülfünçün perîşân olmasun
Bağrumuz la‘lün hevâsiyle dahi kan olmasun
Bî-vefâsen çeşmümüz yâdunla giryân olmasun
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Va‘de-i vasl ile aldun sabrumuz ârâmumuz
Olmadı her gün visâlünden müyesser kâmumuz
Geçdi hecr ile Fuzûlîden beter eyyâmumuz
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Öyle ser-mestem ki idrâk etmezem dünyâ nedir;
Ben kimim, sâki olan kimdir, mey ü sahbâ nedir?

Gerçi cânândan dil-i şeydâ için kâm isterem
Sorsa canân bilmezem kâm-ı dil-i şeydâ nedir.

Vasldan çün âşıkı müstağni eyler bir visâl
Âşıka mâ’şuktan her dem bu istiğnâ nedir?

Hikmet-i dünyâ vü mâfîhâ bilen ârif değil.
Ârif oldur bilmeye dünyâ vü mâfîhâ nedir.

Âh ü feryadın Fuzûlî incidipdir âlemi
Ger belâ-yı aşk ile hoşnûd isen gavgâ nedir

Gerçi ey dil yâr içün yüz verdi yüz mihnet sana
Zerrece kat'-ı mahabbet etmedün rahmet sana

Işk ehlin âteş-i hicrâna eylersen kebâb
Döne döne imtihân etdün budur âdet sana

Saklama nakd-i gam-ı ışkını ey cân zâhir et
Kim verem habs-i bedenden çıkmağa ruhsat sana

Çâre-i bihbûdumu sordum mu'âlicden dedi
Derd derd-i ışk ise mümkin degül sıhhat sana

Dutaram yarın kıyâmetde habîbüm dâmenün
Mest isen gaflet şarâbından bu gün möhlet sana

İncidür nâlem seni veh n'ola ger bir tîğ ile
Çeşm-i cellâdun ede ihsân mana minnet sana

Sende dün gördüm Fuzûlî meyl-i mihrâb-ı namâz
Terk-i ışk etmek mi istersen nedür niyyet sana

Gönül hayalle avunup, vuslata meyletmez;
Gönül dışında bir yar olduğunu aşık hayal etmez.

Hakikat ehli, kendini güzellik ve cemale kaptırmamalı;
Gerçek aşk asla bir kusur kabul etmez...

Kamil aşk isteyen, sekil güzelliğinden sakınır;
Çünkü sekle bağlanmak, aşığı olgunluk sahibi etmez.

Şekilcilik, aşk ehlinin cehaletine delildir;
Halbuki, akilli olan, bir gün ayrılınacak olanla birleşmez.

Dost, gönülde yerleşse, gözde niçin dolaşsın?
Muhabbet, sabit olsa, öz mekanından göçüp gitmez...

Gönül levhası masiva lekesinden daima beri olmalı;
Tevhit ehli olan, idrak sayfasına zülüften ve benden nakış çekmez...

Mana ehli, sekil için iradesini kaybetmez asla;
Hakikat cevherini mecaz cahilliğine çiğnetmez...

Gönül ehli olan, suret ehlinin hilesine bağlanmaz;
Fuzuli ise bağlanmıştır; demek ki hali idrak etmez...

Gönülde bin gamum vardur ki pinhân eylemek olmaz
Bu hem bir gam ki il ta’nından efgân eylemek olmaz

Ne müşkil derd olursa bulınur âlemde dermânı
Ne müşkil derd imiş ışkun ki dermân eylemek olmaz

Fenâ mülkine çoh azm itme ey dil çekme zahmet kim
Bu tedbîr ile def’-i derd-i hicrân eylemek olmaz

Sahın gönlüm yıharsın pendden dem urma ey nâsih
Hevâ-yı nefs ile bir mülki vîrân eylemek olmaz

Dehânun üzre la’lün istemiş dil def’i müşkildür
Görinmez hîç cürmi yoh yire kan eylemek olmaz

Du’âlar eylerem benden yana bir dem güzâr itmez
Ne çâre sihr ile servi hırâmân eylemek olmaz

Fuzûlî âlem-i kayd içresin dem urma ışkundan
Kemâl-i cehl ile da’vâ-yı irfân eylemek olmaz

Hansı gülşen gülbüni serv-i hıramanunca var
Hansı gülbün üzre gonce la’l-i handanunca var

Hansı gülzar içre bir gül açılur hüsnün kimi
Hansı gül bergi leb-i la’l-i dür-efşanunca var

Hansı bağun var bir nahli kadün tek bar-ver
Hansı nahlün hasılı sib-i zenahdanunca var

Hansı huni sen kimi cellada olmuşdur esir
Hansı celladun kılıcı nevk-i müjganunca var

Hansı bezm olmış münevver bir kadün tek şem’den
Hansı şem’ün şu’lesi ruhsar-ı tabanunca var

Hansı yerde tapılur nisbet sana bir genc-i hüsn
Hansı gencün ejderi zülf-i perişanunca var

Hansı gülşen bülbüin derler Fuzuli sen kimi
Hansı bülbül nalesi feryad-u efganunca var

Hâsılım yok ser-i kûyunda belâdan gayrı
Garazım yok reh-i aşkında fenâdan gayrı

Ney-i bezm-i gamem ey âh ne bulsan yele ver
Oda yanmış kuru cisminde hevâdan gayrı

Perde çek çehreme hicran günü ey kanlu sirişk
Ki gözüm görmeye ol mâhlikadan gayrı

Yetti bi-kesliğim ol gayete kim çevremde
Kimse yok çizgine gird-âb-ı belâdan gayrı

Bozma ey mevc gözüm yaşı habâbın ki bu seyı
Komadı hiç imâret bu binadan gayrı

Ne yanar kimse bana âteş-i dilden özge
Ne açar kimse kapım bâd-i sebâdan gayrı

Bez-mi aşk içre FUZULİ nice âh eylemeyem
Ne temettu' bulunur neyde sadâdan gayrı

Hüsnün oldukca füzûn ışk ehli artuk zâr olur
Hüsn her mikdâr olursa ışk ol mikdâr olur

Cennet içün men' eden âşıkları dildârdan
Bilmemiş kim cenneti âşıklarun dîdâr olur

Işk derdinden olur âşık mizâcı müstakîm
Âşıkun derdine dermân etseler bîmâr olur

Zâhid-i bî-hod ne bilsün zevkini ışk ehlinün
Bir aceb meydür mahabbet kim içen hüşyâr olur

Işk sevdasına sarf eyler Fuzûlî ömrünü
Bilmezem bu hâb-ı gafletden kaçan bîdâr olur

Kerem kıl, kesme sâkıy, iltifatın bînevâlardan
Elinden geldiği hayrı, diriğ etme gedâlardan

Esîr-i gurbetiz biz, senden özge âşinâmız yok
Ayağın kesme başın çün, bizim mihnetserâlardan

Sabâ! Kûyunda dildârın nedir üftâdeler hâli?
Bizim yerden gelirsen bir haber ver âşinalardan

Deme zâhid ki: 'Terk et simber bütler temâşâsın! '
Beni kim kurtarır Tanrı sataştırmış belâlardan!

Vücûdum ney gibi sûrah sûrah olsa ah etmem
Muhabbeten dem urdum, incinmek olmaz cefalardan

Fuzûli! Nâzenînler görsen izhâr-ı niyaz eyle
Terrâhhum umsa ayıp olmaz, gedâlar padişahlardan...

Bu Hazret-i İzzetden izhâr-ı hamd ile istimdâd-ı husûl-i metâlibdür ve Âsâr-ı şükr ile istid’â-yı setr-i Meâyibdür

Elhamdü li-vâhib’il-mekârim
Ve’ş-şükrü li-sahibi’l-merâhim

Veh’ve’l-ezeliyyü fi’l-bidâye
Veh’ve’l-ebediyyü fi’n-nihâye

Kad şâa bi-sun‘ihi beyâneh
Mâ a’zamu fi’l-bakâi şâneh

Sübhânallah zihî hudâvend
Bî-şibh u şerîk u misl u mânend

Meşşâta-i nev arûs-i âlem
Gevher-keş-i silk-i nesl-i Âdem

Sarrâf-ı cevâhir-i hakâyık
Keşşâf-ı gavâmız-ı dekâyık

Peydâ-kon-i her nihan ki bâşed
Pinhân-kon-i her iyan ki bâşed

Mi‘mâr-ı binâ-yı âferîniş
Sîr-âb-kon-i riyâz-ı bîniş

Yâ Rab mededî ki derd-mendem
Aşüfte vü zâr ü müst-mendem

Ez feyz-i huner haber ne-dârem
Cuz bî-hunerî huner ne-dârem

Şugl-i acebî girifteem pîş
Pîş u pes-i û tamâm teşvîş

Sengîst be-râhem uftâde
Bahrîst merâ hirâs dâde

Tevfîk-i toem eger ne-bâşed
V’er lutf-ı to râhber ne-bâşed

Muşkil ki der in girîve-i teng
La‘lî beder ârem ez dil-i seng

Muşkil ki mûrad ruh numâyed
Zin bahr durî be-destem âred

An kon ki dilem furûğ- gîred
Levham rakam-ı safâ pezîred

Âyîne-i hâtıram şeved pâk
Rûşen gerded çerâğ-ı idrâk

Kufl-i der-i ârzû bitâbem
Her çîz taleb konem biyâbem

Bahşed be-riyâz-ı devletem âb
Ebr-i kerem-i Rasûl u ashâb

Bu şükûfe-i gül-zâr-ı tevhîddür ve Nev bâve-i bûstân-ı temcîddür

Ey mûnis-i ehl-i zevk yâdun
Ebvâb-ı emel kilîdi adun

Ey genc-i atâ tılısmı ismün
Sen genc-i nihân cihaân tılısmun

Ey cûd-ı vücûdı kevne vâhib
Zâtı kimi i‘tirâfı vâcib

Ey silsile-i vücûda nâzım
Rezzâk-ı erâzil ü eâzım

Ey perde-keş-i rümûz-ı mübhem
Müstahfız-ı intizâm-ı âlem

Ey mûnis-i hâtır-ı perîşân
Bî-cân olana mahabbetün cân

Ey nakş-tırâz-ı safha-i hâk
Sâhib-rakam-ı hutût-ı eflâk

Ey muhtesib-i cihât-ı erkân
Kân-ı güher-i vücûb ü imkân

Ey mebde-i feyz-i âferîniş
Senden rûşen çerâğ-ı bîniş

Ey perde-i mâsivâ nikâbun
Senden özge senün hicâbun

Ey sırr-ı vücûdun emr-i ma‘lûm
Mevcûd hemîn sen özge ma‘dûm

Ey yeddi gül ü tokuz gülistân
Feyz-i keremünle sebz ü handân

Ey varı yoh eyleyen yohı var
Yoh varlığunda zann ü inkâr

Ey şâhid-i gayb perde-dârı
Fikrün güli ma‘rifet bahârı

Ey âleme feyz-i cûd senden
Halka şeref-i vücûd senden

Ey cümle cihân sana rızâ-cû
Senden hâlî senünle memlû

Ey şem‘-i ezel fetîle-sûzı
Bezm-i ebed encümen-fürûzı

Ey şirk ü şerîkden münezzeh
Sırr-ı ezel ü ebedden âgeh

Ey bâr-ı Hudâ-yı âlem-ârây
Tahsîn işüne hemîn ola rây

Ahsent zihî hakîm-i kâmil
Ne şükr ola sun‘una mukâbil

Fıtrat rakamın çeken zamanda
Hakkâ ki bu emr-i kün fe kânda

Hükm etdün kim ne ola ahvâl
Ne vaz‘ ile çizgine meh ü sâl

Devrân ne zamanda ola âhir
Her devrinde ne ola zâhir

Nişe ola ferd-i nesl-i Âdem
Her ferdi anun ne ede her dem

Eşyâya çoh etmezem tehayyür
Senden yanadur hemîn tefekkür

Eşyâ aceb olmaz olsa zâhir
Kim var senün kimi muzâhir

Ammâ çü sana kadîmdür zât
İdrâk sana yeter mi heyhât

İdrâkümüze kemâl-i hayret
Tevhîdüne besdürür delâlet

Endîşe-i zât kılmak olmaz
Bilmek bu yeter ki bilmek olmaz

Ol dem ki urup binâ-yı muhkem
Çekdün rakam-ı nizâm-ı âlem

Hakkâ ki hoş intizâm verdün
Ârâyişini tamâm verdün

Etdün gereğin ger az ger çoh
Bir nesne gereklü yoh ki ol yoh

Bir nev’ ile eyledün müheyyâ
Kim geldi kusûrdan müberrâ

Eşyâda egerçi râz çohdur
Ol kim ola râzun anda yohdur

Eşyâ nişe senden olsun âgâh
El kudretu ve’l-bekâu li’llâh

Bu münâcât deryâsından bir cevherdür ve Tazarru‘ ma‘deninden bir gevherdür

Yâ Rab kerem et ki hâr ü zârem
Dergâha besî ümîd-vârem

Toprağ idüm eyledün bir insân
Müstevcib-i akl ü kâbil-i cân

Ger cân ise hâk-i dergehündür
V’er akl ise sâlik-i rehündür

Men gülşen-i cân içinde hârem
Âyîne-i akla bir gubârem

Nem var ki lâf edem özümden
Mahv eyle meni menüm gözümden

Ol gün ki yoh idi mende kudret
Kıldun mana gaybetümde şefkat

Cân verdün ü sâhib-i dil etdün
İdrâk-i umûra kâbil etdün

Ger safha-ı sûrete misâlüm
Çekmezdi kazâ n’olurdı hâlüm

Hâlâ ki havâlegâh-ı cûdem
Makbûl-ı saâdet-i vücûdem

Yüz şükr ki yoh sana hilâfum
İnsâfum var ü i‘tirâfum

Eyle değülem ki bu arada
Sedd ola sülûküm i‘tikâda

Her lahza akîdem ola zâil
Tevhîdüne isteyem delâil

Râh-i talebünde bî-karârem
Ammâ talebümde şermsârem

Doğrı yola getmedüm ne hâsıl
Bir menzile yetmedüm ne hâsıl

Bu arsada her eser ki gördüm
Sensen dedüm ol eser yöğürdüm

Çün verdi hayâl ana ham ü pîç
Men münfail oldum ol eser hîç

Men akldan isterem delâlet
Aklum mana gösterür dalâlet

Tahkîk yolında akl n’etsün
A‘mâ vü garîb handa getsün

Tevfîk edersen meger refîkum
Tâ sehl ola şiddet-i tarîkum

Gör hırsumı isteğünce ver kâm
Senden ikbâl ü menden ikdâm

İlmünde ıyandur i‘tikâdum
Sensen senden hemîn murâdum

Dünyâ nedür ü taallukâtı
Endîşe-i mevtdür hayâtı

Ammâ demezem yamandur ol hem
Ser-menzil-i imtihandur ol hem

Bi’llâh ki bu dil-firîb menzil
Eyle mana verdi râhat-i dil

Kim eski makâmumı unutdum
Sandum vatanum makâm dutdum

Müşkil gelür imdi terkin etmek
Bir özge makâma dahi getmek

Men beyle kılurdum i‘tibârı
Kim munda olur gönül karârı

Mundan özge makâm olmaz
Zevki bu yerün tamâm olmaz

Ammâ çü senündürür bu güftâr
Kim dünyeden özge âhiret var

Oldur ki makâm-ı câvidândur
Kâm-ı dil ü râhat-ı revândur

Güftâruna i‘tikâd kıldum
Ol yahşırağ olduğını bildüm

Bildüm ki budur senün murâdun
Kim ehl-i kemâl ola ibâdun

Munda yete rütbe-i kemâle
Anda yete devlet-i visâle

Farz oldı bu azmi cezm kılmak
Mi‘râc-ı kemâle azm kılmak

Bu râhdan etmek olmaz ikrâh
Hoş râhdürür sana geden râh

Evvelde çü lutfun oldı ma‘lûm
Âhir günde hem etme mahrûm

Çün yâd-ı visâl edüp revânum
Azm-i reh-i kurbün ede cânum

Ol lahza hem etme şefkatün kem
Tevfîki refîkum eyle bir dem

Çün akl ile dil emânetündür
Mende eser-i inâyetündür

Munları menümle zâr kılma
Bir niçe azîzi hâr kılma

Tâ kim bu makâmı terk edende
Senden yana azm edüp gedende

Menden âzürde getmesünler
Dergâha şikâyet etmesünler

Şûm olmasun anlara visâlüm
Olmasun olardan infiâlüm

Bu kasîde Hazret-i Bârî Şânındadur

Âferîn ey sâni‘-i ten-perver-i cân-âferîn
Hâliku’l-eşyâ İlâhu’l-halk Rabbu’l-âlemîn

Mübdi’-i âsâr-ı kudret akd-peyvend-i vücûd
Zâbit-i erkân-ı fıtrat nakş-bend-i mâ’ ü tîn

Ey semûm-ı satvetün te’sîri nîrân-ı cahîm
V’ey sehâb-ı rahmetün sîr-âbı Firdevs-i berîn

Derd-i ezelî devâ bulur mı
Mihr-i ebedî fenâ bulur mı

Men şem‘-i serâçe-i firâkem
Sûz-ı ciğer ile hoş-mezâkem

Menden dileyen bu sûzı zâil
Bî-dâduma olmış ola mâil

Şem‘ün ki hayâtı oldı âteş
Hâli anun âteş iledür hoş

Oddan dileyen anun necâtın
Fânî dilemiş ola hayâtın

Düşmenliğe dûstlığ kılup ad
Tedbîr-i necâtum eylemen yâd

Men garka-i bahr-ı şevk-i yârem
Berhem-zede-i gam-ı nigârem

Ancak sebeb-i karârum oldur
Ârâm-ı dil-i figârum oldur

Anunla edün bu derde merhem
Urman dahi andan özgeden dem

Dersüz mana var dil-rübâlar
Leylî kimi çoh perî-likâlar

Bi’llâh demenüz bu harfi zinhâr
Âlemde bir andan özge kim var

Bülbül gül içün kılanda nâle
Derdine devâ olur mı lâle

Husrev değülem ki mana dilber
Şîrîn ola gâh gâh Şekker

Men yek-cihetem tarîkatümde
Tagyîr işi yoh cibilletümde

Özrini beyân edüp hem ol dem
Takrîre getürdi bir gazel hem

Bu gazel Mecnûn dilindendir

Aşk derdi ey mûalic kâbil-i derman değül
Cevherinden eylemek cismi cüdâ âsân değül

Devr cevrinden şikâyet edene âşık demen
Aşk mesti vâkıf-ı keyfiyyet-i devrân değül

Şehrden sahrâya bir fark olduğın her kim bilür
Bilmiş ol kim aşk sahrâsında ser-gerdân değül

Her kim idrâk eyler öz keyfiyyet-i hâlin henüz
Dûst ruhsârına ayn-ı şevk ile hayrân değül

Cânı cânân ittihâdı fâriğ eyler cismden
Cismden âgâh olan cân vâsıl-ı cânân değül

Der imiş düşmen ki hem-demdür Fuzûlî yâr ile
Her sözi bühtân ise hakkâ bu söz bühtân değül

Bu Mecnûn atasınun Leylîye hâstârlığıdır ve Leylî atasının Mecnûndan bîzârlığıdur

Sâkî getür ol şarâb-ı nâbı
Kim yetdi nisâba gam hisâbı

Gam düşmen-i cân-ı mübtelâdur
Def‘ eyeleye gör ki bir belâdur

Söz cevherine olan hırîdâr
Bu nev‘ ile germ kıldı bâzâr

Kim âciz olup gam içre ol pîr
Mecnûnına kıldı fikr-i zencir

Bildi ger olmaz olsa Leylî
Mümkin değül olmağı tesellî

Kıldı talebin özine lâzım
Cem‘ etdi eâlî vü eâzım

Ümmîd ile bağladı umup kâm
Ol ka‘be-i ârzûya ihrâm

Çün Leylî atası bildi hâli
Üydürdi ekâbir ü ehâlî

Karşularına olup revâne
Kıldı olarunla azm-i hâne

Ehlen sehlen deyüp demâdem
Min kez dedi ola hayr makdem

Çün şem‘-sıfat olar oturdı
Bu serv kimi ayağa durdı

Ortaya bırahdı dürlü hânlar
Tâ kâm-ı dil ala mihmânlar

Olmışdı dolup kebâb ile hân
Cedy ü hamel ile âsman-sân

Ammâ aceb er kıla hıred-mend
Ol hânları âsmâna mânend

Her kim garazın bulurdı hândan
Bu mümkin olur mı âsmandan

Hânlar götürildüğünde ol pîr
Takrîb ile derdin etdi takrîr

K’ey kadr ile kıble-i kabâil
Senden kamunun murâdı hâsıl

Asl ü nesebüm sana ıyândur
Hükmüm niçe min eve revândur

Meşhûr-ı kabâilem sahâda
Ma‘rûf-ı tavâifem atâda

Hem var maahbbetümde te’sîr
Hem var adâvetümde teşvîr

Ser-defter-i ehl-i rûzgârem
Her niçe desem yüz anca varem

Nahl-i emelüm semer verüpdür
Îzed mana bir güher verüpdür

Hâla dilerem bu turfe lû’lû
Bir la‘l ile ola hem-terâzû

Tâ lû’lû olanda la‘le vâsıl
Terkîb kılam müferrih-i dil

Çoh kânlara tîşe-veş yüz urdum
Çoh la‘l hakîkatini sordum

Her kânda eğerçi la‘l çohdur
Bir la‘l ki lâyık ola yohdur

Bir la‘lün eşitmişem senün var
Kim lû’lüme oldurur sezâ-vâr

Lutf eyle inâyet et kerem kıl
Ol la‘l ile dürri muhterem kıl

Kılsun güli serv sâye-perver
Olsun güle serv sâye-güster

Fehm et sözümi tegâfül etme
Hayr işdür bu teallül etme

Ger hâsıl olur bu kâm senden
Her ne diler isen iste menden

Anca kılayum sana revân genc
Kim yer yüzin eyleye nihân genc

Anca güher eyleyem revâne
Kim bulmayasen ana hizâne

Ol serv-i semen-berün atası
Ol genc-i nihânun ejdehâsı

Lutf ile dedi ki ey hıred-mend
Men kimi esîr-i dâm-ı ferzend

Sen hoş geldün safâ getürdün
Topraklardan bizi götürdün

Müşkilce hitâbdur hitâbun
Bilmen nişe vereyüm cevâbun

Kurbün bilürem mana şerefdür
Ammâ halefün aceb halefdür

Mecnûn deyü ta‘n eder halâyık
Mecnûna menüm kızum ne lâyık

Leylî demenem ki nâzenîndür
Bir tîre kenîz-i kem-terîndür

Olmaz mı kenîz cins-i merdüm
Yohdur mı kenîze hem terahhum

Dîv ile perî olur mı hem-dem
Olmaz sözi açma ebsem ebsem

Dîvâneye zâyi‘ eyleme renc
Vîrâne gerek nedür ana genc

Tedbîr ile dönderüp mizâcın
Sevdâsınun eylesen ilâcın

Leylî anun olsun eyledüm ahd
Var imdi sen et ilâcına cehd

Bu Mecnûnun atasınun hırmânıdur ve Gayr bâbdan tedbîr-i dermânıdur

Ol sâhib-i neng ü nâm ü nâmûs
Döndi eve geldi hâr ü me’yûs

Mecnûna dedi ki ey belâ-keş
Hâcet biter olmagıl müşevveş

Akl ile açılur ol muammâ
Leylîni sana verürler ammâ

Şartı bu ki olasen hıred-mend
Erbâb-ı hıredden alasen pend

Ref‘ ola alâmet-i cünûnun
Akl ola hemîşe reh-nümûnun

Mecnûn dedi ey edîb-i kâmil
Dîvâne-i aşk olur mı âkil

Ger mende bu ihtiyâr olaydı
Tedbîrüme i‘tibâr olaydı

Evvelden edeb şiâr ederdüm
Temkînümi üstüvâr ederdüm

Olmazdı bu hâle ihtiyâcum
Kim ola azâb ile ilâcum

Mende bu ilâca yoh müdârâ
Min kez gamum etdüm âşikârâ

Yohdur revişümde inkılâbum
Evvelki cevâbdur cevâbum

Sen ehl-i hıredsen eyle tedbîr
Tedbîrün ede meğer ki te’sîr

Leylîni dahi men etmeyem yâd
Men âkil-i vakt olam sen âzâd

Ol pîr-i şikeste-hâl ü hayrân
Tedbîr-i ilâc edüp firâvân

Her handa eşitdi bir tabîbi
Gül-zârınun oldı andelîbi

İzhâr edüp ana ihtiyâcın
Bîmârınun istedi ilâcın

Bîmârına min tabîb-i hâzık
Bir şerbet içürmedi muvâfık

Her yerde ki bildi bir nazar-gâh
Varup ana oldı hâk-i dergâh

Çoh el götürüp duâlar etdi
Çoh nezr verüp atâlar etdi

Re’yiyle melûlin etmeğe şâd
Min pîrden almadı bir irşâd

Çoh sihr olunup yazıldı ta‘vîz
Çoh mekrlere dutuldı ümmîz

Edilmedi hiç biriyle çâre
Ne çâre kazâ-yı Kirdgâra

Bir gün dediler ana ki ey pîr
Âlemde sana bu kaldı tedbîr

Kim Ka’beye iltesen esîrün
Ola ki Hak ola dest-gîrün

Tavf-ı Harem olsa ana hâsıl
Ser-geşteliğ andan ola zâil

Ursa Hacer-i mübâreke baş
Yumşana eğer ola kara daş

Bu Mecnûn-ı bî-çârenün Ka‘beye yüz urduğıdur ve Münâcât ile sevdâsın arturduğıdur

Ol pîr bu hayr işe kılup cehd
Mecnûna müretteb etdi bir mehd

Aldı anı azm-i râh kıldı
Azm-i harem-i İlâh kıldı

Çün Ka‘beye erdi ol nîkû-hûy
Mecnûna dedi ki ey belâ-cûy

Dut Ka‘beye rûy tâat eyle
Temkîn ü edeb riâyet eyle

Ta‘zîm şerâitin edâ kıl
İhlâs-ı dürüst edüp duâ kıl

Ola ki kabûl ola niyâzun
Hak şefkati ola çâre-sâzun

Bu yerde kabûl olur duâlar
Bu buk‘ada bahş olur atâlar

Kıl tevbe ki ahsen-i ameldür
Cehd eyle necâta kim meheldür

Kudretün gül-zârına bir sebze Sidrü’l-müntehâ
Hikmetün şem‘ine bir pervâne Cibrîl-i emîn

Sun‘un eyvânında bir kandîldür nüh âsmân
San‘atun dîbâcesinden bir varak rûy-i zemîn

Dergeh-i ta‘zîm ü tekrîmünden âlem kâm-cûy
Hırmen-i ihsân ü eltâfundan âdem hûşe-çîn

Arsa-i idrâk-i fevz-i re’fetün dârül-emân
Rişte-i ümmîd-i feyz-i rahmetün hablü’l-metîn

Hâkdan her zerre te’yîdünle bir cism-i latîf
Âbdan her katra tevfîkünle bir dürr-i semîn

Ol amîmü’l-feyz mün’imsen ki feyz-i şâmilün
Rızk taksîminde kılmaz imtiyâz-ı küfr ü dîn

Vâdî-i derkündedür ser-geşte fehm-i tünd-seyr
Mülk-i tevhîdündedür mahsûr akl-ı dûr-bîn

İlm-i irfânunda her kim bir yakîn bulmuş velî
Hîç şek yohdur kim ol idrâki hasr etmez yakîn

İktizâ-yı hikmetün izhâr-ı kudret kılmağa
İhtilâf-ı tab‘ ile ezdâdı etmiş hem-nişîn

Hâdisât-ı ihtilâf-ı devrden görmez halel
Kime kim ma‘mûre-i hıfzun olur hısn-ı hasîn

Hîç kim cürm ile dergâhundan olmaz nâ-ümîd
Senden ister kâm eger rüsvâ vü ger halvet-nişîn

Sensen izhâr eyleyen ma‘şûka âşık şevkini
Âşıkı sensen kılan ma‘şûk şevkiyle hazîn

Neş’e-i aşkunladur Mecnûn sürûdı sûznâk
Pertev-i hüsnünledür Leylî cemâli nâzenîn

Pâdişâhâ iktizâ-yı hikmetün tenbîh edüp
Gerçi havrâ ravza-i tâ‘âta konmışdır rehîn

Tâ‘atun eyler Fuzûlî tâkat oldukça velî
Hırs ile ne ravza-i Rıdvan diler ne hûr-i ‘în

Hûr-i ‘în ü ravza-i Rıdvan havâyîlikdürür
Nefsden geçmişdür ol senden rızâ ister hemîn

Bu vâcibü’l-vücûd isbâtına bürhân-ı kâtı‘dur ve Bekâ-i sâir-i mevcûdâta delîl-i mâni‘dür.

Etmek gerek ehl-i feyz ü bîniş
Tahkîk-i vücûd-ı âferîniş

Bilmek gerek anı kim cevâhir
Ne genc-i nihândan oldı zâhir

Ne dâiredür bu devr-i eflâk
Ne zâbıtadur bu merkez-i hâk

Cisme arazı kim etdi kâim
Nâra neden oldı nûr lâzım

Her hilkate gerçi bir sebep var
Âyâ sebebi kim etdi izhâr

Ger kâf ile nûndan oldı âlem
Âyâ neden oldı kâf ü nûn hem

Bî-hûde değül bu kâr-hâne
Bî-fâide gerdiş-i zemâne

Hâşâ ki bu turfe nakş-ı garrâ
Nakkâşından ola müberrâ

Hâşâ ki bu bârgâh-ı âli
Bir dem eyesinden ola hâlî

Fikr eyle vü gör nedür bu üslûb
Ne sâni‘edür bu sun‘ mensûb

Her zerre-i zâhirün zuhûrı
Bir özgeye bağludur zarûrî

Ger gâyete eylesen teemmül
Zâhir olur anda mazhar-ı kül

Versen özüne fenâ-yı mutlak
İsbât olur ol fenâ ile Hak

Ger var ise ma‘rifet mezâkı
Fânî sana bes delîl-i bâkî

Hakkâ ki hemîn vücûd birdür
Bir zâta vücûd münhasırdur

Aksidür anun vücûd-i ağyâr
Ma‘nîde yoh i‘tibâr ile var

Var olanı halk yoh sanurlar
Yoh varlığına aldanurlar

Yohdur bu vücûdun i‘tibârı
Hak âyînedür cihân gubârı

Ey akl edeb riâyet eyle
Bu bilmek ile kifâyet eyle

Tahkîk-i sıfâta kâni‘ olgıl
Endîşe-i zâta mâni‘ olgıl

Ol perdeye kimse râh bulmaz
Tahkîk bil anı bilmek olmaz

Ger yetse idi bu sırra idrâk
Demezdi Resûl mâ arefnâk

Halk oldı bu bahr-ı hayrete gark
Tâ halkdan ola Hâlika fark

Her rişte ki Hak ıyân edüpdür
Ser-riştesini nihân edüpdür

Bir kimse eğer olaydı âgâh
Kim halkı nişe yaradur Allâh

Mümkin ki irâdetiyle ol hem
Halk edebileydi özge âlem

Vermez çü kemâl-i hikmet-i Hak
Tahkîk-i rümûza râh-ı mutlak

Fâş oldı ki sırr-ı Hak nihândur
Âlemde nişânı bî-nişândur

Bu izhâr-ı i‘tirâf-ı cehâletdür ve İkrâr-ı isrâf-ı ma‘siyetdür

Ey hikmete bahmayan nazarsuz
Ahvâl-i zemâneden habersüz

Ta‘n etme ki çerh bî-vefâdur
Dâim işi cevr ile cefâdur

Şerh eyle mana ki çerh n’etdi
Andan ne cefâ zuhûra yetdi

Nen var idi kim elünden aldı
Ne mertebeden aşağa saldı

Devrâna getürdi mihr ü mâhı
Anc’etdi sipîdi vü siyâhı

Geh âteşe zecr-i âb verdi
Geh bâda gam-ı türâb verdi

Şem‘-i emelün münevver etdi
Her ne diledün müyesser etdi

Kıldı seni hîçden bir âdem
Esbâb-ı tena‘‘umun ferâhem

Çerhun hod işi senünle böyle
Sen n’eyledün anun ile söyle

Her dem anı bî-vefâ ohursen
Dönsün deyü min duâ ohursen

Çün ol sana kıldı mihr-bânlığ
Yahşılığa eyleme yamanlığ

Ey rûh ki câm-ı cehl edüp nûş
Hubb-i vatan eyledün ferâmûş

Kim saldı seni bu teng râha
Handan düşdün bu dâm-gâha

Sen terk kılup adem diyârın
Buldukda vücûd-ı i‘tibârın

Kılmışdı senünle hikmetullâh
Ecnâs-ı havâs u aklı hem-râh

Tâ âleme geldüğün zamanda
Bâzâr-ı tereddüd-i cihânda

Sermâyeleründen edesen sûd
Ol sûd nedür rızâ-yı ma’bûd

Hâlâ ki hasâret oldı vâki‘
Sermâyelerün tamâm zâyi‘

Hayrân ü mükedder ü tehî-dest
Ahvâli harâb ü rütbesi pest

Dönsen yine geldüğün makâma
Kâbil mi düşersen ihtirâma

Elbetde zelil ü hâr olursen
Bu fi‘l ile şerm-sâr olursen

Ey nefs-perest ü cism-perver
Olma gam-ı hırs ile mükedder

Cehd ile azâb-ı gûr yığma
Sa‘y eyle metâ-ı mûr yığma

Alma ele sâgar-ı mey-i nâb
Kim garka eder seni bu gird-âb

Olma nigerân-ı sebze-i beng
K’âyîne-i dînüne salur jeng

Def kimi gögüsde lehv koyma
Ney kimi hevâ-yı nefse uyma

Dâmân-ı tarîk-i şer‘ dutgıl
Her ne ki hilâf-ı şer‘ unutgıl

Tahkîk-i vesîle-i vusûl et
Taklîd-i şerîat-i Resûl et

Bu ser-defter-i enbiyânın evsâfından bir varakdur ve Server-i asfiyânun gül-zâr-ı eltâfından bir tabakdur

Ey pâdişeh-i serîr-i levlâk
Maksûd-ı vücûd-ı hâk ü eflâk

Olmış eflâk hâk-i râhun
Çekmiş eflâke hâk câhun

Ey râkım-ı nüsha-i meânî
Ma’mûre-i ilm-i dîne bânî

Şâhenşeh-i mesned-i risâlet
Ressâm-ı kavâid-i adâlet

Ey arş-nevâz ü ferş-perver
Defterdâr-ı hisâb-ı mahşer

Ser-defter-i enbiyâ-yı mürsel
Anlara hem âhir ü hem evvel

Ey vâzı‘-ı ıstılâh-ı îmân
Hakdan sebeb-i nüzûl-i Fürkân

Sensen sultân ü gayr haylün
Senden özge senün tufeylün

Ey halvet-i kudse şem‘-i mahfil
Cibrîl teredüdine menzil

Hak emri senünle halka cârî
Kavlünle ol emrün i‘tibârı

Ey kıble-nümâ-yı ehl-i tâat
Gencîne-i gevher-i şefâat

Tâc-ı ser-i arş hâk-i pâyun
Şem‘-i şeb-i Kadr nûr-ı râyun

Ey vâsıta-i nizâm-ı âlem
Dîvân-ı Haka vezîr-i a‘zam

İrfân-ı sıfât u zâta ârif
Keyfiyyet-i kâinâta vâkıf

Ey zâtun içün beşer vücûdı
Âdemde sana melek sücûdı

Yâsin sadef-i dür-i sıfâtun
Tâhâ gül-i bûstân-ı zâtun

Ey mekteb-i dânişe muallim
Mahrûse-i hükm-i şer‘e hâkim

Dergâhuna enbiyâ rücûı
Ta‘zîmüne âsman rükûı

Tahsin sana ey huceste-fercâm
Kim vaz‘ kılup tarîk-ı İslâm

Keyfiyyet-i hâli rûşen etdün
Hayr ü şer işin muayyen etdün

Ahvâl-i evâmir ü nevâhî
Ma‘lûm etdün bize ke-mâhî

Sen bildürdün ki kimdür Allâh
Sensüz kim olurdı andan âgâh

Güm-râhları tarîka saldun
Üftâdelerün elini aldun

Fâş oldı nasîhatün cihâna
Sen koymadun ortada behâne

Ammâ bize yohdur ol saâdet
Kim hıfz-ı tarîkun ola âdet

İhmâl ederüz itâatünde
Taksîr edâ-yı hidmetünde

Her niçe ki hâr ü şerm-sâruz
Bu cürm ile hem ümîd-vâruz

Kim feyz-i avâtıf-ı amîmün
Şad eyleye gönlin ehl-i bîmün

Mecnûn bulup ol makâmdan zevk
Saldı anı çerhe neş’e-i şevk

Sûz ile çeküp ciğerden âvâz
Arz etdi binâ-yı Kâ‘beye râz

K’ey sakfı bülend ü kadri âlî
Mihrâb-ı eâzım ü eâlî

Ey kıble-i ehl-i izz ü ikbâl
Ruhsâr-ı zemîne anberîn hâl

Ey mağz-ı vefâya kisvetün pûst
Hem-reng-i pelâs-ı hâne-i dûst

Ey gül-bün-i gonca-i ibâdet
Sandûk-ı cevâhir-i saâdet

Ey dâim olan menümle hem-derd
Ammâ ne menüm kimi cihân-gerd

Göğsine uran Hacer kimi daş
Zemzem kimi gözden ahıdan yaş

Peyveste siyeh kılan libâsın
Gönlinde nihân dutan hevâsın

Bi’llâh kimesen bu yerde âşık
Söyle ki enîsünem muvâfık

Olmış sana aşk feyzi hâsıl
Kılmış seni kıble-i kabâil

Yâ Rab bû harem-serâ hakiyçün
Bu ma‘bed-i pür-safâ hakiyçün

Kıl mende binâ-yı aşkı dâim
Mânend-i esâs-ı Kâ‘be kâim

Sal gönlüme derd-i aşkdan gam
Her lahza vü her zamân ü her dem

Aşk içre müdâm şevküm artur
Şevk ile hemîşe zevküm artur

Her handa ki âlem içre gam var
Kıl gönlümi ol gama giriftâr

Endîşe-i akldan cüdâ kıl
Aşk ile hemîşe âşinâ kıl

Artur mana zevk ü şevk-ı Leylî
Dâim mana anda kıl tecellî

Çohdur benî Âdem içre bî-dâd
Et gönlümi vahşet ile mu‘tâd

Bir mülkde ver mana karârı
Kim yetmeye âdemî gubârı

Ol zâir-i Kâ‘be-i inâbet
İsterdi duâ kılup icâbet

Tuğyân-ı belâdan etmeyüp fikr
Bu şi‘r idi her dem etdüği zikr

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Yâ Rab belâ-yı aşk ile kıl âşinâ meni
Bir dem belâ-yı aşkdan etme cüdâ meni

Az eyleme inâyetüni ehl-i derdden
Ya‘ni ki çoh belâlara kıl mübtelâ meni

Oldukça men götürme belâdan irâdetüm
Men isterem belânı çü ister belâ meni

Temkînümi belâ-yı mahabbetde kılma süst
Tâ dûst ta‘n edüp demeye bî-vefâ meni

Getdükçe hüsnin eyle ziyâde nigârumun
Geldükçe derdine beter et mübtelâ meni

Men handan ü mülâzemet-i i‘tibâr ü câh
Kıl kâbil-i saâdet-i fakr ü fenâ meni

Eyle zaîf eyle tenüm fürkatinde kim
Vaslına mümkün ola yetürmek sabâ meni

Nahvet kılup nasîb Fuzûlî kimi mana
Yâ Rab mukayyed eyleme mutlak mana meni

Bu Mecnûnun Kâ‘beden mürâcaatidür ve Vuhûş ile musâhabetidür

Bir bir eşidüp sözin atası
Bildi ki kabûl olur duâsı

Efzûn olur gam ü melâmet
Mümkin değül oğlına selâmet

Çoh kıldı figân ü nâle vü zâr
Oğlından ümîd kesdi nâ-çâr

Ol pîr kalup orada hayrân
Mecnûn dutuben reh-i beyâbân

Tenhâ sefer ihtiyâr kıldı
Azm-i ser-i kûy-i yâr kıldı

Gündüz gözi yaşı hâdî-i râh
Gece yolı şem‘i şu‘le-i âh

Gerd-i reh-i yârı yâd ederdi
Geh otura geh dura gederdi

Bu Mecnûnun derdini dağa şerh etdüğidür ve Andan nevmîd getdügidür

Bir dağa erişdi yolda nâgâh
Kaddine libâs-ı vehm kûtâh

Tiğinde ukâb-ı çerh kanı
Mazmûn kemerinde la‘l kânı

Mün‘im sıfatı libâsı fâhir
Ceyb ü bagali dolu cevâhir

Deryâ kıluben ana tazarru‘
Eylerdi zahîresin tevakku‘

Sahrâ edüben ana tevellâ
Eylerdi maîşetin temennâ

Ol çeşmeler eyleyüp revâne
Olmışdı olara ata ane

Ta‘zîm ile kılmış anı Hak yâd
Kur’anda ki el ci‘bâle evtâd

Mecnûn ana eyleyüp temâşâ
Bir odlu sürûd kıldı inşâ

Oldukda sürûd ile nevâ-sâz
Andan hem eşitdi aks-i âvâz

Sandı ki öziyle hem-nefesdür
Dedi mana bu refik besdür

Yüz şükr ki yâr-ı gâr buldum
Gezdüm bu cihânı yâr buldum

Aşk odın ana hem etdi rûşen
K’ey gûşe-nişîn-i pâk-dâmen

Sûz-ı ciğerümden oldun âgâh
Ahsen ahsent bâreka’llah

Bir âşık-ı mübtelâ imişsen
Derd ehline âşinâ imişsen

Sensen mana hem-dem-i muvâfık
Dâğ ile olur hemîşe âşık

Bî-dâd ile göğsüne urup daş
Derd ile gözünden ahıdup yaş

N’oldı sana beyle mest olupsen
Gam dâmına pây-best olupsen

Kan ile dolupdurur kenârun
Ne gülden ola bu lâle-zârın

Bağrun görürem olupdurur su
Ne serv-kadün hevâsıdur bu

Gel ağlayalum bu mâcerâya
Bir dem koşalum sadâ sadâya

Çün bir dem anunla ağladı zâr
Derd-i dil-i zârın etdi izhâr

Azm eyledi hâk-i kûy-ı yâra
Leylînün evi olan diyâra

Bu Mecnûnun gazâl ile mülâkâtıdur ve Aşk bâbında onunla olan hâlâtıdur

Gördi ki bir avcı dâm kurmış
Dâmına gazâller yüz urmış

Ol dâma cefâ-yı çerh-i gaddâr
Bir âhunı eylemiş giriftâr

Bir âhu esîr-i dâmı olmış
Kan yaşı kara gözine dolmış

Boynı kurulu ayağı bağlu
Şehlâ gözi nemlü cânı dağlu

Ahvâline rahm kıldı Mecnûn
Bandı ana tökdi eşk-i gül-gûn

Gönline katı gelüp bu bî-dâd
Yumşak yumşak dedi ki sayyâd

Rahm eyle bu müşg-bû gazâle
Rahm etmez mi kişi bu hâle

Sayyâd bu nâ-tüvâna kıyma
Kıl cânına rahm câna kıyma

Sayyâd sakın cefâ yamandur
Bilmezsen mi ki kana kandur

Sayyâd mana bağışla kanın
Yandurma cefâ odına cânın

Sayyâd dedi budur maâşum
Açman ayağın gederse başum

Katlinde bu saydun etsem ihmâl
Etfâl ü ıyâlüme n’olur hâl

Mecnûn ana verdi cümle rahtın
Pâk eyledi berkden dırahtın

Ol turfe gazâlün açdı bendin
Şâd eyledi cân-ı derd-mendin

Yüz urdı yüzine kıldı efgân
Göz sürdi gözine oldı giryân

K’ey bâdiye-gerd ü bâd-nâverd
Nâzük bedeniyle nâz-perverd

Sen zînet-i her gil-i zemînsen
Gül kimi lâtif ü nâzenînsen

Ey sebze-i cûy-bâr-ı vahşet
Ra‘nâ semen-i bahâr-ı vahşet

Tenhâ koyma men-i zebûnı
Olgıl mana deşt reh-nümûnı

Gez bir niçe gün menümle hem-râh
İnsan deyüp etme menden ikrâh

Yaşum kimi getme çeşm-i terden
Kesme ayağun bu reh-güzerden

Ser-çeşme-i çeşmüm eyle menzil
Ser-menzilümüzden olma gâfil

Olsun bebeğüm karâr-gâhun
Eşk ü müje hâb ile giyâhun

Ey çeşm-i nigâr yâdigârı
Sehl eyle mana gam-ı nigârı

Kıldukda hayâl-i çeşm-i Leylî
Sen ver men-i hasteye tesellî

Çün ol beşeriyyetin unutdı
Âhû hem anunla üns dutdı

Anun sebebiyle hem çoh âhû
Sahrâda onunla dutdılar hû

Bu Mecnûn-ı derd-mendün kebûter ile şerh-i hâlidür ve Andan iltimâs-ı mâ-fi’l-bâlidür

Bir menzile yetdi zâr ü muztar
Bir dâmda gördi bir kebûter

Her revzen-i dâmı bir der-i gam
Min gam müteveccih ana her dem

Mecnûn ana bahdı yandı cânı
Yaşı kimi cûşa geldi kanı

Sayyâdına eyledi tazarru‘
Kurtarmağın eyledi tevakku‘

Seyyâd dedi ki men fakîrem
Fakra bu hamâme tek esîrem

Hâşâ ki bu mürg-i tîz-reftâr
Âzâd ola men kalam giriftâr

Ger var ise kıymetin edâ kıl
Andan munı dâmdan rehâ kıl

Evvel meni eyle gussadan şâd
Andan munı dâm-ı gamdan âzâd

Var idi kolunda bir dür-i ter
Şeffâf çü dîde-i kebûter

Verdi anı aldı ol esîri
Üftâdenün oldı dest-gîri

Sürdi kademine çeşm-i pür-hûn
Anca ki ayağın etdi gül-gûn

Her dem ana arz-ı râz ederdi
Min nağme-i şevk sâz ederdi

K’ey tîz-per ü bülend-pervâz
Erbâb-ı vefâya mahrem-i râz

Bu reng-i libâs-ı nîl-fâmun
Endûh ü melâmet-i müdâmum

İzhâr kılup nişâne-i gam
Kim kıldı seni esîr-i mâtem

Ger âşık isen sen ey cihân-gerd
Kaçma ki menem senünle hem-derd

Bir lahza menümle hem-nişîn ol
Gencîne-i râzuma emîn ol

Başum tüğin âşiyâne kılgıl
Göz yaşumı âb ü dâne kılgıl

Sen kâsıd imişsen ey hamâme
Menden hem ilet nigâra nâme

Gör hecr-i ruhında ıztırâbum
Peygâmum ilet getür cevâbum

Bi’llâh ser-i kûyına gedende
Her çizginüben tavâf edende

Yâd eyle meni sevâbuma gir
Bir tavf sevâbını mana ver

Kon hâk-i derine iste dâne
Kıl özüne dâneni behâne

Oldukça mecâlün etme nâmûs
Menden yetür ol yere zemîn-bûs

Anca dedi ana hem gam-ı dil
Kim kıldı anı hem ünse mâil

Başında olup şeb âşiyânı
Gündüz ol olurdı pâsbânı

Zâtında görüp nişâne-i hayr
Hem vahş mutîi oldı hem tayr

Râm oldı behâyim ol figâra
Bir fevc yığıldı vara vara

Ol zâr idi mülk-i derd şâhı
Hayl-i ded ü dâm anun sipâhı

Olmışdı beşerden eyle bîzâr
Kim öz aksin sanurdı ağyâr

Dartup göğe dûd-ı şu‘le-i âh
Öz sâyesin istemezdi hem-râh

Bu Leylî ahvâlinden bir haberdür ve Ma‘şûk-ı âşık-pîşe etvârından bir eserdür

Sâkî müteellim-i humârem
Müştâk-ı şarâb-ı hoş-güvârem

Üftâdeliğüm gör etme ihmâl
Rahm et bir ayağ ile elüm al

İzhâr kılup safâ-yı meşreb
Bu bezmi çün eyledün müretteb

Bezm ehline nevbet ile ver câm
Hem hâs riâyet eyle hem âm

Mecnûna hemîn şarâb dutma
Leylîni ki asldur unutma

Dihkân-ı fasîh-i Fârisî-zâd
Bu gülşene beyle tikdi şimşâd

Kim ol çemen-i vefâ bahârı
Dâğ-ı gam-ı aşk lâle-zârı

Ya‘nî reviş-i vefâda muhkem
Leylî sadef-i cevâhir-i gam

Girmişdi hisâra genc mânend
Urmışdı ayağa pendden bend

Ne bir ferahı ne bir neşâtı
Ne kimse ile bir ihtilâtı

Bîzâr atadan ü anadan
Bîgâne cemî‘-i âşinâdan

Yanına olurdı hûblar cem‘
Pervâne-sıfat havâlî-i şem‘

Şâd olmağa hâtır-ı hazîni
Eğlenmeğe tab‘-ı nâzenîni

Min turrfece turfece fesâne
Şîrîn söz ile çeküp beyâna

Eylerler idi zaman zaman yâd
Takrîb ile lahza lahza bünyâd

Ol terk kılup neşât ü râhat
Bir uzvını eyleyüp cerâhat

Eylerdi behâne ile nâle
Düşmezdi olar düşen hayâle

Kızlar kaşa verse vesmeden reng
Cân gözgüsine salurdı ol jeng

Kızlar yüze koysa nîlden hâl
Ol nîle çekerdi raht fi’l-hâl

Kızlarda hayâl-i nakş-ı dîbâ
Ol nakş-ı hayâl ile şikîbâ

Kızlarun eli hınâda gül-gûn
Anun eli eşki ile pür-hûn

Ne iğnede ne ipekde meyli
Müjgâna tökerdi eşk seyli

Kızlar kılup ârzû-yı zîver
Ger rişteye çekselerdi gevher

Ol dahi çekerdi eyleyüp reşk
Târ-ı bedenine gevher-i eşk

Mecnûndan idi cünûnı efzûn
Leylî deyene der idi Mecnûn

Dünler ki gedüp yanından ol cem‘
Bir gûşede ol kalurdı vü şem‘

Şem‘e gam-ı dil beyân ederdi
Sûz-ı ciğerin ıyân ederdi

Bu Leylînün çerâğ ile macerâsıdur ve Andan câre-sâzî-i dil temannâsıdur

K’ey didesi nemlü bağrı dağlu
Başı karalu ayağı bağlu

Gel olalım hem-nefes men ü sen
Râz-ı dil-i zârun eyle rûşen

Ne derd seni nizâr edüpdür
Âlüfte vü zerd ü zâr edüpdür

Başdan ayağa nedür bu yanmak
Dûd-ı dile dem-be-dem boyanmak

Ne cinsdür aslun ey belâ-keş
Kim âb-ı hayâtun oldı âteş

Şerh-i dil-i germ ü çeşm-i ter ver
Ser-rişte-i râzdan haber var

Her lahza düşersen ıztırâba
Hem âteşe garkasen hem âba

Ne sihr kılursen ey seher-hîz
Kim âteşün âbdan olur tîz

Men sûhteden hem olma gâfil
Mende dahi var bir gam-ı dil

Men hem sana benzerem vefâda
Belkim niçe mertebe ziyâde

Sen gece hemîn yanarsen ey zâr
Men gece vü gündüzem giriftâr

Sende eser-i hevâ ziyândur
Nisbet mana râhat-ı revândur

Hûdur sana sırrunı töküp yaş
Meclisler içinde eylemek fâş

Gönlün çü değül vefâda kâim
Gönlündekidür dilünde dâim

Men sâbit-i arsa-i belâyem
Ney kimi hizâne-i hevâyem

Olman olur olmaz ile dem-sâz
Başum kesilürse söylemen râz

Derdüm sana söyleyem gam-ı dil
Sende dahi tâb yoh ne hâsıl

Döymez ciğerün bu şerh-i râza
Âhum getürür seni güdâza

Bir yâra bu derdi eyledüm fâş
Olmadı mana bu yolda yoldaş

Sabr eylemedi bu derd ü dâğa
Katlanmadı düşdi daşa dağa

Yanunda senün hem urmayam dem
Tâ kaçmayasen ırağa sen hem

Şem‘ün çü görürdi yoh zebânı
Dem urmağa yoh yanında cânı

Bu Leylînün pervâneye keşf-i râzıdur ve Anunla fi’l-cümle izhâr-ı niyâzıdur

Pervâneye şerh ederdi râzın
Arz eyler idi olan niyâzın

K’ey tâir-i âşiyâne-i aşk
Ser-geşte-i âb ü dâne-i aşk

Sensen reh-i aşk içinde sâdık
Âşık ammâ tamâm âşık

Bir görmeğe yârı cân verürsen
Bir zevkle iki cihân verürsen

Hem-râzdur taleb-i fenâda hâlün
Gûyâ ki fenâdürür visâlün

Her çend ki şöhre-i cihânsen
Aşk içre ser-âmed-i zamansen

Müşkil ki menüm kimi olup zâr
Mence ola sende şevk–i dîdâr

Sen seyrdesen hemîşe ser-mest
Men dâm-ı belâ vü derde pâ-best

Dünler sana dûst-ı hem-nişîndür
Hicrân mana muttasıl karîndür

Bir şu‘leye sen nisâr edüp cân
Düşvâr gamun kılursen âsân

Men cân ile isterem çekem gam
Min cân dilerem gamında her dem

Mence sana yoh gam-ı nihânî
Ger var desen hanı nişânı

Hanı nem-i çeşm-i eşk-rîzün
Hanı dem-i serd-i germ-hîzün

Hanı sitem-i belâya dözmek
Aşka düşüben cefâya dözmek

Pervânede hem görürdi noksân
Bulmazdı anunla derde dermân

Nâ-çâr kılup tahammül ü sabr
Ol kesre dilerdi gaybden cebr

Yarum geceler ki çeşme-i hâb
Gözler çemenin kılurdı sîr-âb

Zulmâta düşerdi nûr-ı bîniş
Ârâm bulurdı âferîniş

Uyhuya gederdi yâr u ağyâr
Derd ehli hemîn kalurdı bîdâr

Sahrâya çıhardı evden ol mâh
Kâmınca kılurdı nâle vü âh

Feryâdın edüp bülend-pâye
Râz-ı dilini açardı aya

Bu Leylî’nün mâh ile münâzara kılduğıdur ve Hurşîd kimi şevk odına yakılduğıdur

K’ey gâh kadüm kimi hamîde
Gâhî pür olan misâl-i dîde

Geh zâhir olan mana gamum tek
Geh gâib enîs ü hem-demüm tek

Şâhiddür ana bu inkilâbun
Kim âşıkısen bir âftâbun

Hicrânı ilen nizâr olupsen
Ser-geşte-i rûzgâr olupsen

Ey mihnet-i aşkdan haberdâr
Gör Tanrı içün ne mihnetüm var

Kıl şu‘le-i âhuma nezâre
Ger var ise rahmun eyle çâre

Seyr eyle fezâ-yı her diyârı
Gez cümle-i deşt ü kûhsârı

Gör handadur ol menüm penâhum
Şâhum mâhum ümîd-gâhum

Hâl-i dilüm ana arza eyle
Bi’llâh nişe gördün ise söyle

Tâ vakt-i seher bu idi hâli
Teşvîşden olmaz idi hâlî

Mürg-i seherî çekende âvâz
Eylerdi bir özge nevha âğâz

K’ey vây tükendi mâye-i ömr
Hurşîde erişdi sâye-i ömr

Demdür der-i fursat ola mesdûd
Müşkil görine beyân-ı maksûd

Demdür uyana yuhudan ağyâr
Şerh-i gam ü derdüm ola düşvâr

Men ahter-i burc-i iştiyâkem
Men şem‘-i serâçe-i firâkem

Gündüz habsüm gece necâtum
Gündüz mevtüm gece hayâtum

Bu Leylînün sabâya peyâm-ı ahvâlidür ve Bu ümmîd ile def-i melâlidür

Olmış dünüme günüm mutâbık
Gün görmez imiş belâlu âşık

Eylerdi sabâya derdin izhâr
K’ey bâd-ı sabâ dur imdi zinhâr

El gâfil iken bu mâcerâdan
Sultâna senâ yetür gedâdan

Gör mûnis ü gam-güsârı kimdür
Bizden ki usandı yârı kimdür

Gönli kimün iledür tesellî
Yâdına gelür mi hîç Leylî

Arz eyle ki ey güzel şehenşâh
Hakdur sana bendeden bu ikrâh

Evvel ki men-i figârı gördün
Bir tâze vü ter bahârı gördün

Hâlâ ki esîr-i dâm-ı derdem
Mânend-i hazân zâif ü zerdem

Meyl eylemesen men-i nizâra
Döndiyse irâdetün ne çâre

Men berg-i hazânem olmışam hâr
Sen tâze bahâresen taleb-kâr

Her niçe ki hâr ü hâk-sârem
Hem şefkatüne ümîd-vârem

Terk etme avâtıf-ı amîmi
Yâd eyle meveddet-i kadîmi

Şeb-tâ-seher ol büt-i semen-ber
Bîdâr kalup misâl-i ahter

Eylerdi bu sûziş ile şîven
Ol dem ki olurdı rûz rûşen

Nağme kimi perde-dâr olurdı
Bir perde içinde zâr olurdı

Dâim geçürürdi ol ciger-sûz
Evkâtı bu resm ile şeb ü rûz

Peyveste çekerdi ol gül-endâm
Endîşe-i subh u mihnet-i şâm

Bu Leylînün eyyâm-ı bahârda seyr-i gül-zâr etdüğidür ve Gül-zârda murâdına yetdüğidür

Bir gün ki bahâr-ı âlem-ârây
Zevk ehline oldı râhat-efzây

Âyîne-i devrden gedüp jeng
Devr etdi zemîni âsmân-reng

Feyz-i şeb-i kimyâ-eserden
Te’sîr-i şemâme-i seherden

Açıldı ham-ı benefşeden tâb
Şeb-nem güle saçdı lû’lû-i nâb

Gül-zâra havâ abîr tökdi
Sahrâya gubâr-ı müşg çökdi

Yağdurdı sehâb jâle daşın
Ol daş ile yardı gonca başın

Zahmine urup şükûfe merhem
Panbuh yeniler ana demâdem

Sebze güle verdi mâli bâcın
Yer sebzeye mülkinün harâcın

Hoş reng ile yığdılar tecemmül
Fîrûze vü la‘li sebze vü gül

Derk eyledi gonca remz ü îmâ
Gül adına açdı yüz muammâ

Mazmûn-ı rubâî-i anâsır
Feyz olduğı oldı halka zâhir

Sûsen varakı uçup semâya
Her sebzeye kim salurdı sâye

Ol sebzeye uğrayup ahan cû
Pûlâde eğer verürdi bir su

Pûlâd deminde cân bulurdı
Şemşîr-sıfat zebân bulurdı

Ârâyiş-i sebzeden zemâne
Benzetdi zemîni âsmâna

Hurşîd-i çerâğ-ı çeşm-i âlem
Gökden yer düşdiğinde her dem

Tahkîk edüben çıhup gümândan
Bilmezdî zemîni âsmandan

Gül-zârlar oldı işret-âbâd
Her yerde olındı bezm bünyâd

Her gûşede her kim aldı bir kâm
Her buk‘ada her kim içdi bir câm

Leylînün anası gördi mutlak
Yoh Leylî-i nâ-tüvânda revnak

Meyl-i gül ü seyr-i sebze kılmaz
Min gonca açıldı ol açılmaz

Sarf etdi şükûfe tek diremler
Cem‘ eyledi nâzenîn sanemler

Sahrâya çıhardı ol nigârı
Kıldı güle arz nevbahârı

Tâ gussa vü gamdan ola âzâd
Bir dem güle oynaya ola şâd

Ol bir niçe bikr-i pâk-dâmân
Hem-râh olup oldılar hırâmân

Yüzden götürüp edeb nikâbın
Ref‘ eylediler hayâ hicâbın

Her kim ne bilürse lu‘b ü ya lehv
İzhâra getürdi etmeyüp sehv

Gâh eyleyüben sürûdlar sâz
Bülbüllere oldılar hem-âvâz

Geh gösterüp oynamakda hâlet
Şimşâda yetürdiler hacâlet

Lîkin heves eylemezdi Leylî
olmazdı bu lu’b ü lehve meyli

Arturmış idi bahâr derdin
Gül zevki ruh-i nigâr derdin

İsterdi ferâgat ile bir dem
Tenhâ duta bir bucakda mâtem

Ayrılmayup ol perî-likâlar
Artardı belâsına belâlar

Çün eyledi kesret anı dil-teng
Nîreng ile verdi anlara reng

K’ey servler eylemen ikâmet
Tâ evde çekilmeye nedâmet

Durman kılalum taraf taraf geşt
Seyr eyleyelüm havâlî-i deşt

Sancup bele nâzenîn etekler
Cem‘ eyleyeyüm güzel çiçekler

Çoh dermeğe her kim olsa kâdir
Oldur bu sanemler içre mâhir

Bir yanaya getdi her perî-veş
Dağıldı şerer dutuşdı âteş

Tenhâ kalup etdi nâle-i zâr
Kıldı gözin ebr-veş güher-bâr

Bu Leylînün ebr ile izhâr-ı niyâzıdır ve Aşk bâbında keşf-i râzıdur

Ebr ile tekellüm etdi âğâz
K’ey âhum ile hemîşe hem-râz

Ger başun ile göğe yetersen
Sanma men-i zârdan betersen

Arz eyleme ra‘d ü berk u bârân
Bahs etme menümle rûz-ı hicrân

Feryâd kılup dem-i seher-gâh
Eflâke çekende şu‘le-i âh

Seylâb-ı sirişk edende cârî
Gel gör men-i zâr ü bî-karârı

Ey ebr her eksilende suyun
Deryâlara tökme âb-ı rûyun

Al suyı bu çeşm-i hûn-feşândan
Deryâlara hem bağışla andan

Ey ebr demî mana vefâ kıl
Düşdi sana hâcetüm revâ kıl

Var ol yüzi gül nigâra menden
Zâr ağla vü söyle yâra menden

K’ey turfe nigâr-ı nâzenînüm
V’ey ârzu-yı dil-i hazînüm

Gel gör ki gamunda niçe zârem
Sensüz niçe zâr ü bî-karârem

Gel gör ki nedür gamunda hâlüm
Reng-i ruh-i zerd ü eşk-i âlüm

Cân bâr-ı beden götürmez oldı
Göz reng-i vücûd görmez oldı

Cânum cânı gözüm çerâğı
Rahm eyle ki geldi rahm çağı

Men bilmez idüm belâ imiş aşk
Bir derdlü mâcerâ imiş aşk

Derdün ki belâ yolında merdem
Aşk içre sana şerîk-i derdem

Saldun men-i hasteni bu hâle
Derde meni eyledün havâle

Her derd ki var Leylî aldı
Ma‘lûmdürür sana ne kaldı

Ey merd-i rehem deyüp uran lâf
İnsâf mıdur bu hanı insâf

Dut kim has ü hâr-ı reh-güzârem
Toprağ kimi yolunda hârem

Hurşîd-i cemâlün ey meh-i nev
Toprağa nola bırahsa pertev

Bârân-ı visâlün ey dür-i nâb
Kılsa has ü hârı nola sîr-âb

Olma mey-i gaflet ile medhûş
Hem-sohbetün eyleme ferâmûş

Ey yâr-ı muvâfık ü vefâ-dâr
Ey men kimi vü mana sezâ-vâr

Gel yanuma kesme âşinâlığ
Yahşi mi olur bu bî-vefâlığ

Derler seni âşık ey nîkû-rûy
Âşıklara beyle mi olur hûy

Her kim gerek öz işinde kâmil
Âşık ne revâ ki ola âkil

Âşık gerek olmayup karârı
Tavf ede müdâm kûy-ı yârı

Düşmez bu yana senün güzârun
Ver ola meğer bir özge yârun

Yârun men isem mana nazar kıl
Gâhî bu yanaya bir güzer kıl

Ger sende olan ferâgat-i dil
Bir dem mana olsa idi hâsıl

Gîsû-yı müselsel-i girih-gîr
Boynumda ger olmasaydı zencîr

V’er bağlamasaydı bend-i halhâl
Kayd ile ayağumı meh ü sâl

Ayb ile çekilmeseydi adum
Bi’llâh bu idi hemîn murâdum

Kim sâye-misâl senden ey nûr
Oldukça vücûdum olmayam dûr

Ammâ n’edeyüm esîr-i kaydem
Bir boynı ayağı bağlu saydem

Bildürmeğe mihnet ü melâlüm
Bu şi‘r yeter beyân-ı hâlüm

Bu gazel Leylî dilindendür

Aşk dâmına giriftâr olalı zâr olubem
Ne belâdur ki ana beyle giriftâr olubem

Dil demekden kesilüp hareketden veh kim
Künc-i gam-hâneye bir sûret-i dîvâr olubem

Kudretüm yoh ki kılam kimseye şerh-i gam-ı dil
Eyle kim ârıza-i hecr ile bîmâr olubem

Hazerüm ta‘neden ol gâyete yetmişdür kim
Yâra ağyâr olup ağyârum ile yâr olubem

Demezem dahi sana âşıkem ey gül zîrâ
Sana âşıklığum izhâr edeli hâr olubem

Akl u sabr u dil ü dîn getdi bi-hamdi’llâh kim
Sefer-i sâhil-i sevdâya sebük-bâr olubem

Yoh Fuzûlî haberüm mutlak özümden bes kim
Vâlih-i nakş-ı hayâl-i ruh-i dildâr olubem

Bu Leylînün künc-i gamda giryânlığıdur ve Mecnûnun vâdî-i aşkda ser-gerdânlığıdur

Zâr ağlar iken bu resme ol mâh
Bir turfe sadâ eşitdi nâgâh

Bir kimse ohurdı şi‘r-i Mecnûn
Bu nükte ibâretinde mazmûn

K’ey neş’e-i aşkdan uran dem
Mecnûnı sağınma Leylîden kem

Mecnûn ile Leylîni berâber
Ger kimse der ise kılma bâver

Leylîde eğerçi derd çohdur
Mecnûn-ı hazînce derdi yohdur

Leylî eli iğnedendür efgâr
Mecnûna kılıçlar eylemez kâr

Leylîni eder harîr dil-gîr
Mecnûna verür neşât zencîr

Leylî ister ki eksile gam
Mecnûn gamın arturur demâdem

Mecnûndur ola gama girftâr
Leylî kime olmış ola gam-hâr

Mecnûna yeter şikence-i teb
Leylî kimedür tabîb yâ Rab

Mecnûndur esîr-i dâm-ı Leylî
Leylî kime salmış ola meyli

Leylî dutup ol terâneye gûş
Öz nağmesin eyledi ferâmûş

Tahkîk ile bildi bu hisâbı
Kim yoh şererinde şu‘le tâbı

Elbette belâ vü derdi gerdûn
Mecnûna verüpdür andan efzûn

Bu Leylînün İbni Selâma giriftâr olduğıdur ve Yârdan mahrûm ü mukayyed-i ağyâr olduğıdur

Mi‘mâr-ı serâçe-i ibâret
Beyle bu evi kılur imâret

Kim seyrden olmayup tesellî
Öz menziline dönende Leylî

Vermişdi özine dürlü zîver
Her zîvere bir netîce muzmer

Tâ mahv ola gözden ahıdan hûn
Hem gönleği hem donıydı gül-gûn

Tâ kim ola dûd-i âha mânend
Bağlanmış idi benefşe ser-bend

Tâ kim ola savt-ı nâle pâ-mâl
Kollanmış idi sadâlu halhâl

Tâ olmaya eşki yüzde ma‘lûm
Ruhsârına lû’lû’ idi manzûm

Ra‘nâ başa serpüben leçekler
Nazük bele sancuben etekler

Pervânesüz eylemezdi şem‘in
Eylerdi dür-i sirişk cem‘in

Ra‘nâ ra‘nâ yürürdi mâh
Bir şekl ile kim tebâreka’llâh

Ol asrda var idi Arabda
Bir mu‘teber aslda nesebde

Manzûr-ı eâzım u eâli
Makbûl-ekâbir ü ehâli

İdrâki bülend ü hüsni dil-keş
Etvârı huceste sîreti hâş

Vermiş Hak anun olan murâdın
Baht İbni Selâm kılmış adın

Ol turfe hümâ-yı evc-i ikbâl
Asûde-zamîr ü fâriğu’l-bâl

Av kasdına eylemişdi pervâz
Altında ukâb elinde şehbâz

Bir râh-güzerde ol nigâra
Uğraşdı vü kıldı bir nezâre

Cân ü ciğerinde kalmadı tâb
Mahv oldı nite ki odda sîm-âb

Terk etdi azîmet-i şikârı
Geldi eve getdi ihtiyârı

Tarh etdi binâ-yı resm-i peyvend
Tedbir ile buldı bir hıred-mend

Kim lutf ile söz kılanda takrîr
Takrîri verürdi daşa tağyîr

İn‘âm edüben ana besî mâl
Leylî talebine kıldı irsâl

Şart eyledi ol bülend-ahter
Kim olsa bu kâm-ı dil müyesser

Sarf eyleye genc ü mâl-i âlem
Cânâne yolında belki cân hem

Çün geldi bu râz-ı dil beyâna
Oldı ana râzı ata ane

Ol müşterîye verildi zühre
Şâyeste görildi mâra mühre

Çün İbni Selâma yetdi peygâm
Tenbîh-i neşât ü müjde-i kâm

Deryâ-yı neşâtı geldi mevce
Baş çekdi nihâl-i bahtı evce

Mahzen mahzen cevâhir açdı
Hırmen hırmen nisâr saçdı

Açdı der-i genc-i gevher ü zer
Fakr ehlini eyledi tevân-ger

Ol servün ayağı bağlu oldı
Âzâde iken adağlu oldı

Bu Nevfelün Mecnûn ile mukaddime-i ihtilâtıdur ve Ol cevher-i pâkden tezyîn-i bisâtıdur

Sâkî yine kasd-ı cân eder gam
Ver câm-ı lebâleb ü demâdem

Bî-kes kalubem men-i sebük-rây
Sen eylemesen mana maded vây

Men şîftenün penâhı olgıl
Bî-kesler ümîd-gâhı olgıl

Cehd eyle vü kılma bir işe ahd
V’er ahd etsen vefâya kıl cehd

Şemşîr-i mübâriz-i fesâne
Bu rezmde beyle batdı kana

Kim var idi bir huceste-fercâm
Ol asrda âdil ü nîkû-nâm

Tîğiyle mesaff müşkili hall
Ma‘rûf-ı zemâne adı Nevfel

Hem aşk yolunda çoh yöğürmiş
Hem çoh sitem-i zemâne görmiş

Bezminde misâl-i dürr-i meknûn
Bir gün ohunurdı şi‘r-i Mecnûn

Gâyetde beğendi tarz-ı pâkin
Mazmûn-ı kelâm ü sûz-nâkin

Sordı sıfatın dediler ey şâh
Âşüfte kılupdur anı bir mâh

Rüsvâlığı edüp özine pîşe
Dâm ü ded ile gezer hemîşe

Nevfel kılup ârzû-yı Mecnûn
Ashâb ile kıldı azm-i hâmûn

Bir gûşede gördi hâr ü mehcûr
Hâli nesak-ı salâhdan dûr

Etrâfını tayr ü vahş almış
Vahşet anı bir hisâra salmış

Çün dâire-i sübâ‘-ı hâil
Kat‘etdi sipeh görüp selâsil

Mecnûna yetişdi ol vefâ-dâr
Âsâr-ı telattuf etdi izhâr

K’ey haste nedür bu çekdüğün renc
Vîrânede zâyî etdüğün genc

Vahşî ne bilür senün makâmun
Hem-cinsleründen iste kâmun

Hâl ehlisen iste ehl-i hâli
Sahrâlara düşme lâübâlî

Devlet dilesen hümâdan iste
Genc isetesen ejdehâdan iste

Gam çekme ki men olınca gam-hâr
Yârun sana an-karîb olur yâr

Ger olsa zer ile iş ser-encâm
Yük yük tökelüm zer alalum kâm

V’er olsa garaz mesaffa muhtâc
Biz kan tökelüm sen eyle târâc

Ancak olagör menümle hem-dem
Men kim senünem senündür ol hem

Bu Mecnûnun Nevfel ile derd-i dil edâsıdur ve Şerh ü tafsîl-i mâcerâsıdur

Mecnûn dedi ey yegâne-i ahd
Tedbîrüme çohlar etdiler cehd

Çoh ehl-i azâyim etdi tedbîr
Olmadı perî bu dîve teshîr

Toprağlara tökildi çoh zer
Olmadı bu kimyâ müyesser

Sende bilürem ki lutf çohdur
Ne sûd çü mende baht yohdur

Sürme bilürem ki arturur nûr
Ne fâide göz eğer ola kûr

İkbâlüme yohdur i‘timâdum
Müşkil görinür menüm murâdum

Ah er kılasen bu şuğle ikdâm
Râyunca iş olmaya ser-encâm

Hem dûstum olmaya mana yâr
Hem düşmen ola ne dûst kim var

Bahtum bilürem menüm yamandur
Sûd istedüğün mana ziyandur

Bahtum sıfatında bir gazel var
Dâim kılurem men anı tekrâr

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Vefâ her kimseden kim istedüm andan cefâ gördüm
Kimi kim bî-vefâ dünyâda gördüm bî-vefâ gördüm

Kime kim derdümi izhâr kıldum isteyüp dermân
Özümden min beter derd ü belâya mübtelâ gördüm

Mükedder hâtırumdan kılmadı bir kimse def‘-i gam
Safâdan dem uran hem-demleri ehl-i riyâ gördüm

Eğer su dâmenin dutdum revân dönderdi yüz menden
Ve ger gözgüden umdum sıdk aks-i müddeâ gördüm

Ayak basdum reh-i ümmîde ser-gerdânlığ elverdi
Emel ser-riştesin dutdum elümde ejdehâ gördüm

Mana gösterdi gerdun tîre bahtum gözgüsin yüz kez
Men-i bed-baht ana her gâh kim bahdum kara gördüm

Fuzûlî ayb kılma yüz çevirsem ehl-i âlemden
Neden kim her kime yüz dutdum andan yüz belâ gördüm

Bu Nevfelün Mecnûna ümmîd-vârlığ verdüğidür ve Hüsn-i musâhabetiyle rızâsın ele getürdüğidür

Nevfel dedi ey edîb-i kâmil
Feyz-i nazarumdan olma gâfil

Li’llâhi’l-hamd gayretüm var
Gayret kadarınca kudretüm var

Sen cehd eyle ki yâr ola ehl
Çün yâr ola ehl kârdur sehl

Mecnûn hem ümîd ile olup şâd
Terk etdi tarîk-i tab‘-ı mu‘tâd

Hem sildi gubâr-ı fark u gîsû
Hem eyledi kat‘-ı nâhun ü mû

Hem cismine verdi zîb-i câme
Hem başına zîver-i imâme

Bezm-i tarabı makâm dutdı
Meyl–i tarab etdi câm dutdı

Nevfel hem olup mülâzim-i ahd
İmdâdına kıldı cân ile cehd

Aldı ele müşg-bâr hâme
Leylî haşemine yazdı nâme

K’ey tâife-i bülend-pâye
Bî-gâneliğ etmen âşinâya

Edüp meni iltifâta memnûn
Leylîni edün refîk-i Mecnûn

Ol lâle ise bu nesterendür
Şimşâd ise ol bu nârvendür

Ol muna bu anadur sezâ-vâr
Ey ehl-i garaz nedür bu âzâr

Kâm olsa nizâsuz müyesser
Ha genc-i dür ü hizâne-i zer

V’er olsa bu hayr işde te’hîr
Ha ta‘n-ı sinân ü darb-ı şemşîr

Ol kavme çü rûşen oldı ahvâl
Oldı bu cevâb olardan irsâl

Kim bizde cünûn ilâcı yohdur
Divâneler ihtiyâcı yohdur

Genc ü zere eyleme tefâhur
Besdür bize gencümüzdeki dür

Lâf ile kılıçdan urmagıl dem
Kim var kılıcumuz bizüm hem

Bu Nevfel’ün Leylî haşemiyle rezm etdüğidür ve Rezmde mağlûb olup sulha azm etdüğidür

Nevfel ki eşitdi ol cevâbı
Terk eyledi şâhed ü şarâbı

Cem‘ etdi sipâh-ı bî-nihâyet
Çaldurdı nefîr ü çekdi râyet

Ol kavm hem oldılar haberdâr
Cem‘ eylediler sipâh-ı hûn-hâr

Ref‘ oldı iki tarafdan âzerm
Hengâme-i rezmi etdiler germ

Bir subh ki kıldı husrev-i Rûm
Şâm ehline Hind fethini şûm

Seyyâreden aldı mihr meydân
Saldı kılıç u getürdi kalhan

Gün hançeri oldı âşikâre
Gerdûn zırıhını etdi pâre

Satranc-sıfat ol iki leşker
Birbirine durdılar berâber

Geh nîze kılurdı cân-sitânlığ
Geh nâvek ederdi hûn-feşânlığ

Ol benzer idi kad-i nigâra
Bu gamze-i dil-firîb-i yâra

Eylerdi zebân-ı ta‘n-ı şemşîr
Ahvâl-i adem vücûda takrîr

Ahvâline halkun ağlayup zâr
Çeşm-i zırıh olmış idi hûn-bâr

Gürz ile olurdı hurd her sû
Cevşenlere üstühân-ı pehlû

Rezm oldı belâ yağışlu bir mîğ
Ra‘d ü berki tüfeng ile tîğ

Gösterdi güzâr-ı gürz ü peykân
Kalhanda zırıh zırıhda kalhan

Mecnûn olara kılup nezâre
Çekmişdi özini bir kenâra

Durmışdı alem-misâl bî-bâk
Bir arsada şerm-sâr ü gam-nâk

Çekmişdi bu leşker içre râyet
Ol leşker içün dilerdi nusret

Munlar ile hây ü hûy ederdi
Feth anlara cüst ü cûy ederdi

Bu leşker ana muîn ü gam-hâr
Ol tâlib-i feth-i leşker-i yâr

Ger öz sipehinde görse maktûl
Şükr eylemeğe olurdı meşgûl

V’er görse katîl-i kavm-î dildâr
Derd ile kılurdı nâle vü zâr

Sebze kimi olsa ger müyesser
Öz leşkerine ururdı hançer

Bir kimse dedi ki ey siyeh-rûz
Hasmını diler mi kimse fîrûz

Biz cân kıluruz yolunda pâ-mâl
Sen düşmen içün dilersen ikbâl

Akla bu iş eylemez delâlet
Ger âkil isen nedür bu hâlet

Mecnûn dedi men fedâ-yı yârem
Vaslına anun ümîd-vârem

Çün leşker-i yârdur kılan rezm
Ol rezme ne lâyık eylemek azm

Çün dûst sipâhıdur eden ceng
Düşmenliğe hem-râz değüldür âheng

Hem-râzdur ki bulam visâle fursat
Yârum tarafından ola nusret

Cânum ola dûst dil-pezîri
Yâ küştesi ola yâ esîri

Bu ma‘rekede neşât-mendem
Ol silsilede esîr-i bendem

Müşkil işe olmışem giriftâr
Ağyârum yâr u yârum ağyâr

Ger katlüme dûst çekse şemşîr
Yoh mende rızâdan özge tedbîr

Hoşnûd değül miyem bu hâle
Kim cân verem ü yetem visâle

Çün beyle cevâb eşitdi sâil
Ol fazl ü kemâle oldı kâil

Geldükçe olup ziyâde âşûb
Az kaldı ki Nevfel ola mağlûb

El-kıssa müyesser olmayup kâm
Ol gün cedel oldı subh-tâ-şâm

Çün oldı ıyân talîa-i şeb
Meydân-ı sipihri dutdı kevkeb

Âsâyişe hâsıl oldu fursat
Cân almağa merg verdi mühlet

Her saf bir arada dutdı menzil
Birbirine kondılar mukâbil

Hem-demlere râzın açdı Nevfel
Kim müşkil-i hâlümi kılun hall

Men eşca‘-ı ehl-i rûzgârem
Hurşîd-i sipihr-i kâr-zârem

Yoh kimsede tâb-ı tîğ-i tîzüm
Endîşe-i tâkat-ı sitîzüm

Bu rezmde bilmezem nedür hâl
Kim fethüme nusret eyler ihmâl

Elbette ki Hak rızâsıdur bu
Bir ehl-i Hakun duâsıdur bu

Arz eylediler ki ey cihân-dâr
Mecnûndan olup mısen haberdâr

Biz cân kıluruz anun fedâsı
A‘dâmuzadur anun duâsı

Biz kasd ederüz anun murâdın
Ol düşmene bağlar i‘tikâdın

Nevfel ki eşitdi ol kelâmı
Kalmadı ol emre ihtimâmı

Bilmişdi ki sâhib-i nazardur
Elbette dûası mu‘teberdür

Bildi ki müyesser olmaz ol kâm
Te’sîr kılur duâ ser-encâm

Çün vasl değüldi hükm-i takdîr
Müşkil ki eser vereydi tedbîr

Vehm etdi ki mün‘akis ola hâl
Rezminde mubârek olmaya fâl

Kirdârını görmedi münâsib
Nezr etdi ki ger olursa gâlib

Zikr etmeye dahi Leylî adın
Terk ede bu emr içün inâdın

Bu Nevfelün ikinci nevbet rezm edüp gâlip olduğıdur ve Vefâ-yı ahdde kâzib olduğıdur

Çün tîğ çeküp mübâriz-i Rûm
Şâm ehlini etdi emre mahkûm

Feth oldı sipâh-ı Türke mensûb
Oldı Arabın sipâhı mağlûb

Âdetçe yine ol iki leşker
Rezm etmeği etdiler mukarrer

Tığ aldı eline pehlevânlar
Başlar kesilüp tökildi kanlar

Cân eyledi terk-i hâne-i ten
Ol çıhmağa açdı tîr revzen

Başlarda belânı çoh görüp akl
Bir özge makâma eyledi nakl

Peykân sünük içre oldı peyvend
Gül şâhlarında gonca mânend

El-kıssa hilâf-ı resm-i evvel
A‘daya muzaffer oldı Nevfel

Hasm etdi kabül-i hükm-i tâat
Başlandı tazarru‘-ı şefâat

Leylînün atası açdı başın
Doldurdu gözine kanlu yaşın

Acz ile dedi ki ey hudâvend
Şâhenşeh-i âdil ü hıred-mend

Ger Leylî içündür ıztırâbun
İkrâh ile vermezem cevâbun

Ammâ reh ü resmdür mukarrer
Bir avrete aybdür iki er

Leylî bu haşemde nâm-zeddür
Akd ile mukayyed-i ebeddür

Çün hükmün eder bu resmi pâ-mâl
Bârî anı gayre verme sen al

Gül bergümüzi hevâya verme
Nâmûsumuzı fenâya verme

Nevfel dedi ey güzîn-i eşrâf
Yoh mende hilâf-ı adl ü insâf

Men mahz-ı mürüvvet ü vefâyem
Gencîne-i gevher-i atâyem

Bî-dâd ü sitem değül şiârum
Adl içre tamâmdur ıyârum

Men hem hacîlem bu mâcerâdan
Âcizlere kılduğum cefâdan

Hakkâ bu değüldi i‘tikâdum
Kim hâsıl edem men öz murâdum

Bir sınmışa mûmyâ dilerdüm
Bir haste içün şifâ dilerdüm

Gördüm görinür bu emr müşkil
Bîmâr değül ilâca kâbil

Bî-dâddan olmışem peşîmân
Afv ede meğer bu sehvi Sübhân

Gelmez gözüme iyâl ü mâlün
Mâlün senün olsun ü iyâlün

Var imdi sen eymen ol hatardan
Min-ba‘d tevehhüm etme şerden

Munı dedi açdı âlet-i rezm
Öz memleketine eyledi azm

Mecnûn der-i i‘tirâz edüp bâz
Ol servere ta‘ne etdi âğâz

K’ey bîhûde kavlün ü karârun
Ahdünde bu mıdur i‘tibârun

Ne fâide sikkesüz diremden
Ne sûd netîcesüz keremden

Sâyen uludur velî ne hâsıl
Kim feyz değende oldı zâil

Her niçe ki etdiler mürâât
Kim eyleyelüm muna mükâfât

Andan yeğin edelüm sana yâr
Âsân işüni gel etme düşvâr

Mutlak eser etmedi ana pend
Zencir-i hevâ kaçan dutar bend

Efgân edüp etdi hırkasın çâk
Sahrâlara düşdi zâr ü gam-nâk

Bu Mecnûnun zencîre özin bend etdüğidür ve Behâne ile Leylî tarafına getdüğidür

Bir gün seher ol mücâvir-i deşt
Eylerdi gürüh-ı vâhş ile geşt

Bir pîr-i hazîn görindi nâgâh
Zencirlü bir esîri hem-râh

Mecnûnun esîre yandı cânı
Ol pîr-i hazîne sordı anı

Kim bu ne esîrdür beyân et
Cürmin men-i mücrime ıyân et

Sırr-ı dilin etdi pîr rûşen
Kim dûstdürür değül bu düşmen

Men haste-i beste-i iyâlem
Fakr ile iğen şikeste-hâlem

Bu hem men-i zârdan beterdür
Âvâre vü hâr ü derbederdür

Bir rûzî içün olup füsûn-sâz
Her dem kıluruz füsûnlar âğâz

Tâ hâsıl ola maâş-ı etfâl
Bir şu‘bededür bu gördüğün hâl

Bu kanlulığa kılupdur ikrâr
Men iylemişem munı giriftâr

Sâhib-diyetem men ü bu hûnî
Gör vech-i maâş içün füsûnı

Tâ kim gezüp eyleye gedâlığ
Bendeni kıla girih-küşâlığ

Her ne kazanur gezende ev ev
Taksîm ederüz arada cev cev

Kısmetde hem etmişüz karârı
Men yarıyem ü bu şahs yarı

Mecnûn dedi sehv edüpsen ey pîr
Dîvânelere gerek bu zencîr

Gel hâcetümi menüm revâ kıl
Bend eyle meni munı rehâ kıl

Sâyen tek olup senünle hem-seyr
Men ehl-i keremden isteyem hayr

Her ne yığılursa bîş ü ya kem
Varın sana eyleyem müsellem

Kasdum bu iki eyleyem men-i zâr
Evden eve seyr müşterî-vâr

Şâyed ki bir evde ola mümkin
Ol zühreye olmağum mukârin

Pîr oldı ümîd-i nef‘ ile şâd
Evvelki esîrin etdi âzâd

Zencîre girüp remîde Mecnûn
Erbâb-ı cünûna düzdi kânûn

Bu Mecnûnun zencîre şerh-i gamıdur ve Beyân-ı silsile-i elemidür

Ol silsileye olup hem-âvâz
Ağlardı ki ey menümle hem-râz

Sen genc-i belâya ejdehâsen
Ser-rişte-i mihnet ü belâsen

Şerh-i gama var min dehânun
Deprendükçe çıkar figânun

Başdan ayağa delük delük ten
Gönlündeki râzun etdi rûşen

Ey muntazır-ı nezâre-i yâr
Nezzâre-i yâra min gözün var

Gezmek hevesiyle hâne hâne
Ol pîr ile oldılar revâne

Tevfîk olup anlarunla hem-râh
Leylî haşemi gezerdi bir bir

Mecnûn reseni elinde ol pîr
Ev ev haşemi gezerdi bir bir

Leylî evine erişdi nevbet
Ol hasteye gâlip oldı hayret

Ser-geşte-i âlem oldı pâ-best
Meyhâne öninde düşdi ser-mest

Çün çekdi bir ihtiyârsuz âh
Leylî ev içinde oldı âgâh

Bir âh ile kıldı haymesin çâk
Mazlûmına açdı çeşm-i nem-nâk

Gördi ki görinmez olmuş ol zâr
Olmış gam ile zaîf ü bîmâr

Kaşı kimi kâmeti bükilmiş
Yaşı kimi peykeri tökilmiş

Cismi gam içinde cân şebîhi
Derk-i nazarı gam-ı bedîhî

Dîdâr ile ol şeh-i letâfet
Mihmânına eyledi ziyâfet

Râz-ı dil-i zârın etdi ifşâ
Bu şi‘ri bedîhî kıldı inşâ

Bu gazel Leylî dilindendür

Yâr rahm etdi meğer nâle vü efgânumuza
Ki kadem basdı bugün külbe-i ahzânumuza

Eşk bârânı meğer kıldı meded kim nâgeh
Bitdi bu şâh-ı gül-i tâze gülistânumuza

Bize âh ateşinün yanduğı andan bilinür
Ki çerâğ eyledi rûşen şeb-i hicrânumuza

Bu visâle yuhu ahvâli demek mümkin idi
Eğer olsaydı yuhu dîde-i giryânumuza

Bir hayâl ola meğer gördüğümüz yohsa nigâr
Mutlakâ hâtıra gelmez ki gele yanumuza

Yâr mihmânumuz oldı gelün ey cân ü gönül
Kılalum sarf nemüz var ise mihmânumuza

Dilberün câna imiş kasdı Fuzûlî gel ki
Cân verüp dilbere minnet koyalum cânumuza

Bu Mecnûnun Leylîye mukâbil olup
Ahvâlin beyân etdüğidür ve
Fursatla râz-ı pinhânın ıyân etdüğidür

Mecnûn ki ana nezâre kıldı
Râz-ı dilin âşikâre kıldı

Çekdi feleğe figân ü âhı
Sultânınun oldı dâd-hâhı

K’ey kadri bülend pâdişahum
Bildür mana kim nedür günâhum

Fermâna muhâlefet mi kıldum
A‘dâya muvâfakat mi kıldum

Bed-hâhlarun mıdur bu tedbîr
Gammâzlarun mıdur bu tezvîr

Men mu‘tekidem bu âsitâna
Yâ Rab n’ola reddüme behâne

Kimdendür ola mana bu hîle
Kim oldı ola muna vesîle

Tâ hâk-i deründen olmışem dûr
Âşüfte vü haste-hâl ü rencûr

Gâhî çekerem şikence-i gam
Gâhî olurem belâya hem-dem

Tenhâ geçer oldı rûzgârum
Sahrâda ne mûnis ü ne yârum

Sen hod güzelüm gamum yemezsen
Ol şîfte handadur demezsen

Menden bu tegâfülün acebdür
Gûyâ ki nişâne-i gazabdur

Men beyle niçün zebûn ü hârem
Ha geldüm eğer günâhkârem

Çökdüm yere gerdenümde zencîr
Bismillâh eğer olursa ta‘zîr

Fermân senden kabûl menden
Olma güzelüm melûl menden

Zülf ü müje hançer ü resen bes
Hükmüni yürüt hem as hem kes

Gel arada bir gubâr koyma
Öldür meni şerm-sâr koyma

Ta‘zîrüme eylesen teallül
Lâzım meni öldürür tegâfül

Ey lâle-izâr ü anberîn-mû
Gencîne-cemâl ü mâr-gîsû

Tâ zülfüne olmışem giriftâr
Zencîr-i cünûna rağbetüm var

Gam silsilesine pây-bendem
Dîvâneler içre ser-bülendem

Sevdâda dönüp ziyâna sûdum
Peyveste bu şi‘rdür sürûdum

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Küfr-i zülfün salalı rahneler imânumuza
Kâfir ağlar bizüm ahvâl-i perîşânumuza

Seni görmek müteazzir görinür beyle ki eşk
Sana bahdukda dolar dîde-i giryânumuza

Cevri çoh eyleme kim olmaya nâgeh dükene
Az edüp cevr ü cefâlar kılasen cânumuza

Eksük olmaz gamumuz munca ki bizden gam alup
Her gelen gamlu geder şâd gelüp yanumuza

Var her halka-i zencîrümüzün bir ağzı
Muttasıl vermeğe ifşâ gam-ı pinhânumuza

Gam-ı eyyâm Fuzûlî bize bî-dâd etdi
Gelmişüz acz ile dâd etmeğe sultânumuza

Tamâmî-i sühan

Bir lahza kılup bu resme feryâd
Sultânına zulm-i aşkdan dâd

Zencîrini etdi pâre pâre
Dutdı yine halkdan kenâre

Endâmı şikeste çeşmi nemnâk
Rüsvâ vü harâb ü mest ü bî-bâk

Ardınca koşun koşun uşağlar
Ahvâline kim güler kim ağlar

Bu Mecnûnun kûrlığ behânesiyle dildârı Cemâlin gördüğidür ve Dîde-i ümmîdin tûtiyâ-yı maksûda yetürdüğidür

Bir gün dahi ol behâne-perdâz
Bir özge behâne kıldı âğâz

Bağladı iki gözin ki kûrem
Ahvâl-i cihâna bî-şuûrem

Arz eyledi za‘f ü bî-nevâlığ
Ev ev gezüp eyledi gedâlığ

Takrîb ile azm-i yâr kıldı
Leylî evine güzâr kıldı

Ol dûsta zâhir eyleyüp râz
Yâ dûst deyüp yetürdi âvâz

Leylî ki eşitdi ol sadânı
Bildi eşiğindeki gedânı

Evden çıhup etdi arz-ı dîdâr
Kıldı sadaka zekât-ı ruhsâr

Pinhân bahuben ol âftâba
Mecnûn yine geldi bu hitâba

K’ey hâl-i siyâhı göz sevâdı
Cân ârzûsı gönül murâdı

Ger bağlu ise gözüm revâdur
Ser-çeşme-i lücce-i belâdur

Bend eylemesem önin demâdem
Seylâba geder tamâm-ı âlem

Göz kimi seni eyleyüp nezâre
Rüsvâ kılur ehl-i rûzgâra

Tahkîk edübem ki düşmenündür
Men kıydım ana rızâ senündür

Dergâhuna bağladum getürdüm
Baş üzre ayağuna yetürdüm

Ey gamze vü la‘li şehd ü şemşîr
Hâhî afv eyle hâh ta‘zîr

Dergâhuna geldüğümde ey hûr
Sermâyem idi gözümdeki nûr

Öğretdi gamun mana ticâret
Yüz şükr ki kılmadum hasâret

Göz nûrını hâk-i pâya verdüm
Az cinsümi çoh behâya verdüm

Şâhum nazar et men-i gedâya
Bîgâneliğ etme âşinâya

Cân bâğına gam nihâli tikdün
Ten mülkine derd tohmı ekdün

Ol tohm ü nihâle nef‘-i hâsıl
Oldı nem-i eşk ü sûziş-i dil

Gel mülküne bâğuna güzer kıl
Mahsûl ü menâfi‘e nazar kıl

Munı deyüp ol garîb ü hayrân
Dutdı reh-i bâdiye kemâ-kân

Bu İbni Selâmun Leylî visâline râğıb olduğıdur ve Bu da‘vâda subh-ı ümmîdi kâzib olduğıdur

Sâkî bize râhat-ı revân ver
Cânsuzlara himmet eyle cân ver

Kıl mest bizi mey-i mugândan
Evvel hoş ü hurrem eyle andan

Sor kim nişedür sebât-ı âlem
Encâm-ı ferah nihâyet-i gam

Dünyâ işi i‘tibârsuzdur
Çerhün revişi karârsuzdur

Çoh kimsene genc içün çeker renc
Gayrine nasîb olur anun genc

Gör anı ki her nihâl-i ser-keş
Sudandur ü sarfın eyler âteş

Takdîredür asl-ı emr mensûb
Hoşdur bu ki tâlib ola Matlûb

Çün İbni Selâm bildi hâli
Meydân-ı murâdı gördi hâlî

Cem‘ etdi ekâbirin diyârun
A‘yânını ehl-i rûzgârun

Gönderdi nikâh içün besî mâl
Şart etdügin etdi cümle irsâl

Min zerrîn-na‘l rahş-ı tâzî
Mısrî vü Irâkî vü Hicâzî

Min câriye vü gulâm-ı zîbâ
Pîrâyeleri harîr ü dîbâ

Min nâka nebât-ı kand yüklü
Nesrîn derilü benefşe tüglü

Min tabla abîr ü anber ü müşg
Yüz yük güher-i ter ü zer-i huşg

Esbâb-ı nikâh olup revâne
Kâbîni kesildi nakd-i câna

Leylî bu cefâdan oldı âgâh
Kim buldı bahârına hazân râh

Ümmidi gözine doldı toprağ
Maksûd nihâli tökdi yaprağ

Aks-i garaz oldı sûret-i hâl
İdbâra mübeddel oldı ikbâl

Gül ister iken sataşdı hâra
Nûr ister iken dutuşdı nâra

Efgân ile mâtem etdi sûrı
Mâtem-kede mahfil-i sürûrı

Meşşâta silerdi zülf ü hâlin
Arturmağa zîb ile cemâlin

Ol âh u sirişk ile demâdem
Hâli güm ederdi zülfi derhem

Eğmezdi hilâli vesmeye baş
Gözden giderürdi sürmesin yaş

Gîsûsı çekerdi şâneden ser
Bir bâr idi gerdeninde gevher

Gözgüye keder verürdi âhı
Zulmât-ı hat istemezdi mâhı

Pâ-bûsına bulmayup hınâ dest
Kılmışdı nekâreni üni pest

İklîle ruhı ururdı âteş
Buy-i hoş ana gelürdi nâhoş

Ta‘ne tikeninden etmeyüp bâk
Gül kimi kılurdı geydüğin çâk

Her lahza kılurdı âh ü feryâd
Derdi ki elünden ey felek dâd

Senden bu midi menüm murâdum
Devrânuna bağlu i‘tikâdum

Vaslını tevakku‘ etdüğüm yâr
Bi’llâh bu değül yanılma zinhâr

Ol nakş-ı sahîfe-i vefâdur
Bu tarz-ı cerîde-i fenâdur

Ol garka-i bahr-ı zevk-i cândur
Bu mahv-ı tena‘‘um-ı cihândur

Ol hayr yolına râh-berdür
Bu başladuğı tarîk şerdür

Cânânesi içün ol diler cân
Öz cânı içün diler bu cânân

Men anunem ol menüm ezelden
Sahla bu alâkanı halelden

Ey çerh bu akd olanda muhkem
Belkim yoh idün arada sen hem

Gel terk-i tegallüb ü sitem kıl
Tanrını arada gör kerem kıl

Verme kavîye zaîf mâlin
Düşmenlere dûstlar halâlin

Mecnûnumı sanma kimseden kem
Bir merd-i reh-i belâdur ol hem

Ey İbni Selâm-ı bî-ser-encâm
Bilsen sana mekr edüpdür eyyâm

Mecnûna koyupdur ad Leylî
Eyler seni ola kim tesellî

Sen kâm-ı dil iste men belâyem
Sen genc dile men ejdehâyem

Ammâ demezem işün hatâdur
Nisbet mana gâyet-i atâdur

Kurtar meni atadan anadan
Bir gam yeğ olur iki belâdan

Derd ile kılurdu nâle vü âh
Esbâb-ı tecümmülinden ikrâh

Devrândan edüp figân ü feryâd
Bu şi‘ri ohurdı ol perî-zâd

Bu gazel Leylî dilindendür

Hilâf-ı re’yüm ile ey felek medâr etdün
Meni gül ister iken mübtelâ-yı hâr etdün

Mürûr-ı ömrde bir dönmedün murâdum ile
Döne döne mana zulm etmeği şiâr etdün

İhânetümde nedür bilmezem murâdun kim
Azîz-i âlem iken hâr ü hâk-sâr etdün

Ümîd-vâr idüm evvel ki bir neşât görem
Binâ-yı mihnetümi şimdi üstüvâr etdün

Cefâ eliyle kılup çâk perde-i sabrum
Nihân olan gamumı halka âşikâr etdün

Vefâda vermeğe cân vermedün mana mühlet
Meni bu ahd vefâsında şerm-sâr etdün

Bir özgeni mana yâr eylemekdesen gûyâ
Menümle yâr olanı özge ile yâr etdün

Meğer bilindi Fuzûlî sana felek hâli
Ki varını bu cihânun yoh i‘tîbar etdün

Tamâmî-i sühan

Ol nev‘ görenler ıztırâbın
Tezyîn ü cilâdan ictinâbın

Eylerler idi gümân ki ol zâr
Bir özge belâyadur giriftâr

Kılmışdı ol âftâbı muztar
Hecr-i peder ü firâk-ı mâder

Derlerdi hakundur ey semen-bûy
Dutmışdun atan anan ile hûy

Hâlâ ki bulardan ayrılursen
Gurbet sitem olduğın bilürsen

Efgânuna hiç men‘ yohdur
Sen kimi yanan firâka çohdur

Ammâ bu imiş çü halka âdet
Sen hem cezâ eyleme ziyâdet

Kız dâim ata evinde kalmaz
Peyveste anaya mihr salmaz

Lâzım mey-i gaflet eyleyüp nûş
Eylersen atan anan ferâmûş

Leylî bu söze kılurdı ikrâr
Demezdi bir özge mihnetüm var

Görmezdi özine anı lâyık
Kim ta‘ne ede ana halâyık

Kız her niçe olsa yâra tâlib
Elbette gerek hayâsı gâlib

El ta‘nesi ile hâh ü nâ-hâh
Teklîfe düşüp bezendi ol mâh

Bir ehl-i hayâ min ehl-i ibrâm
İsyân ile olmaz iş ser-encâm

Ol zîver ü zeyne zib ü zînet
Bir şekl ile verdi zîb-i sûret

Kim anı görende derdi gerdûn
İnsâf kemâl-i sabr-ı Mecnûn

Pîrâyesüz idi ol meh âfet
Pîrâyeden arturup letâfet

Bir hadde erişdi âftâbı
Kim oldı nikâbı hüsni tâbı

Çün dutdı arûs-ı halvet-i şâm
Temkîn ile halvetinde ârâm

Zulmât ziyâya oldı gâlib
Yandurdı meşâilin kevâkib

Encüm güheri olup şeb-efrûz
Kıldı şeb-i târı gayret-i rûz

Gül-çehre sanemler oldılar cem‘
Her bir sanemün elinde bir şem‘

Resm-i tarab etdiler müretteb
Beş yüz büt-i gül-ruh ü şeker-leb

Yüz gonca dehenlü mâh-pâre
Gül suyı seperdi reh-güzâra

Yüz gül-ruh elinde micmer-i ûd
Eylerdi havânı anber-âlûd

Yüz mâh-likâ olup gınâ- saz
Koşmışdı sadâ-yı sâza âvâz

Yüz nergis-i mest gezdürüp câm
Ahbâba verürdi câm-ı gül-fâm

Yüz gül başı üzre yüz tabak zer
Olmışdı nisâr içün mukarrer

Bir taht-ı revân içinde Leylî
Ne şevket ü ne şükûha meyli

Her lahza figân ü âh ederdi
Ser-geşte vü muztarib gederdi

Endîşe-i zevk u ayşden pâk
Seyl içre sağın gederdi hâşâk

Çün yetdi harem-serâya ol mâh
Dağıldı olan refîk ü hem-râh

Gül halveti oldı sahn-ı gül-zâr
Dûr oldı bisâtdan has ü hâr

Baht İbni Selâmı etdi âgâh
Kim oldı sana müsellem ol mâh

Ol tâlib-i gevher-i yegâne
Gevher hevesiyle girdi kâna

Ne gördi nikâb içinde bir nûr
Gözden ruh-i dil-fürûzı mestûr

Germ oldı mahabbetün merâkı
Deprendi visâle iştiyâkı

El urdı ki aça ol nikâbı
Ref‘ eyleye ortadan hicâbı

Leylî dedi ey harîf-i kâbil
Sensen ser ü server-i kabâil

Evsâfun eşitmişem ziyâde
Kâmilsen edebde vü hayâda

Mâ‘lûm edübem ki Kâf-tâ-Kâf
İnsâfuna el verüpdür insâf

Men kim değülem ganî fakîrem
Mihmân demeyem sana esîrem

Zulm eylemek etme bir esîre
İzhâr-ı terahhum et fakîre

Gör cân ü tenümde ıztırâbum
Sor hâl-i dilüm eşit cevâbum

Men mektebe getdüğüm zamânlar
Hıfz-ı sebak etdüğüm zamânlar

Bir şahs mana görindi nâgâh
Oldum perî olduğından âgâh

Cinnîler içinde ol perî-zâd
Ülfet menüm ile kıldı bünyâd

Her lahza durur mana berâber
Der kim benî Âdem etme hem-ser

Yohsa kılurem deminde fânî
Bir darb ile hem seni hem anı

Çok mekr kılındı oldı tedbîr
Boynumdan alınmadı bu zencîr

Def‘ olmadı bu beliyye hergiz
Hem ata hem ana oldı âciz

Çün bulmadı kimse çâre-i kâr
Menden ata ana oldı bîzâr

Şeydâlığum oldı âleme fâş
Nefret kılur oldı yâr u yoldaş

Sen hem ki bizüm diyâra yetdün
Elbette bu kıssanı eşitdün

Hâlâ ki senünle düşdi bâzâr
Oldun dür-i akdüme hırîdar

Karşumda hem ol perî durupdur
Gayret kılıcına el urupdur

Terk et ki bu vasl bîm-i cândur
Hem özüne hem mana ziyândır

Bir niçe zaman tahammül eyle
Dermân iste tevekkül eyle

Ola ki müyesser ola maksûd
Senden açıla bu bâb-ı mesdûd

Kat‘ ola zebân-ı ta‘n-ı düşmen
Hem sen yetesen murâda hem men

Ol sâde-zamîr ona inandı
Cinnî haberin sahîh sandı

Vehm etdi ki olsa yâra vâsıl
Noksân ola ömr ü câha hâsıl

Cânâne yolında ömr ü câhı
Ol nâkısun oldı sedd-i râhı

Bir resm-i kadîmdür cihânda
Sûd isteyen istemek ziyân da

Cânân dileyen cefâya dözmek
Genc isteyen ejdehâya dözmek

Aşk ehli mahabbet etse izhâr
Evvel anı imtihân eder yâr

Ger görse anun cefâya sabrın
Kesrinün eder tamâm cebrin

V’er görmese cevre ihtimâlin
Salmaz ana sâye-i visâlin

Çün İbni Selâma bîm-i noksân
Ol vaslda rûzî etdi hicrân

Meyl etmedi mutlak ol nigâra
Hergiz ana kılmadı nezâre

Tedbîr-i ilâca durdı kâim
Derdine devâ sorardı dâim

Her handa görürdü ehl-i teshîr
Dîvânesine dilerdi zencîr

Bu Zeyd-i vefâ-dârun Mecnûna haber getürdüğidür ve İbn-i Selâm ile Leylînün peyvendi müjdesinin yetürdüğidür

Sâhib-haber-i efsâne-perdâz
Bu tarz ile kıldı kıssa âğâz

Kim var idi bir nedîm-i nâdir
Zeyd adlu vefâ-yı ahde kâdir

Meşhûr idi fazlı vü kemâli
Ma‘rûf idi hüsni vü cemâli

Olmışdı esîr bir nigâra
Büt zîblü Zeynep adlu yâra

Çekmişdi mahabbetün cefâsın
Görmişdi melâmetün belâsın

Ol âşık-ı müst-mend ü mahzûn
Eylerdi hemîşe meyl-i Mecnûn

Söylerdi ana kemâl-i aşkın
Üstâdına gösterürdi meşkın

Leylî ere getdüğinden ol zâr
Tahkîk ile oldı çün haberdâr

Mecnûna özin yetürdi fi’l-hâl
Reng-i ruh-i zerdi eşkden âl

Dolmış gözi peykeri bozılmış
Nutkında tekellümi dutılmış

Mecnûn dedi ey vefâlu yârum
Gam merhalesinde gam-güsârum

Âdetçe görinmez ihtilâtun
Her günkiye benzemez neşâtun

N’oldı sana beyle zâr olupsen
Bî-tâkat ü bî-karâr olupsen

Akrebde idi meğer bugün mâh
K’etdün bu yana azîmet-i râh

Handan bu küdûret oldı hâsıl
N’oldı sebeb-i melâmet-i dil

Zeyd ol has-i huşke urdı âteş
Sûz ile dedi ki ey belâ-keş

Dün ahter-i bahtun oldı tîre
Devrân sitem etdi sen fakîre

Yâr İbni Selâma rûzî oldı
Rûzî sana derd ü sûzî oldı

Yâr özgeye oldı şem‘-i mahfil
Kaldı sana tâb-ı âteş-i dil

Ağyâr ile yâr oldı Leylî
Var imdi sen andan ol tesellî

Zâyi‘ senün ol figân ü âhun
Sûz-i şeb ü âh-ı subh-gâhun

Mecnûn ki haberden oldı âgâh
Gerdûna yetürdi şu‘le-i âh

Vahşîler içinde ol giriftâr
Bir derd ile kıldı nâle-i zâr

K’efgâna getürdi mâr ü mûrı
Ağlatdı vuhûşı vü tuyûrı

Hâme kimi yaş töküp demâdem
Nâme kimi kâmetini kılup ham

Yazdı aluben eline hâme
Dildârına bir itâb-nâme

Bu Mecnûnun Leylîye nâme-i itâb-âmîzidür ve Peygâm-ı şikâyet-engîzidür

Dibâce-i nâme nâm-ı Ma‘bûd
Kayyûm ü Kadîm ü Hayy ü Mevcûd

Ol perde-keş-i hicâb-ı esrâr
Kim âlemi yohdan eyledi var

Gün gözgüsin eyleyen mücellâ
Dün turrasın eyleyen mutarrâ

Çün bir niçe hamd tohmın ekdi
Derd-i dilini beyâna çekdi

Kim bu mütehammil-i belâdan
Ser-geşte vü zâr ü mübtelâdan

Bir nâme ki mahz-ı derd ü gamdur
İzhâr-ı şikâyet-i sitemdür

Ol dilbere kim vefâsı yohdur
Âşıklarına cefâsı çohdur

Ey ahde vefâsı olmayan yâr
Ağyâruma gül olan mana hâr

N’oldı sana nakz-ı ahd kıldun
Sındurmağa ahdi cehd kıldun

Tenhâlığa mı getürmedün tâb
Kim eyledün ârzû-yı hem-hâb

Târ oldı mı olduğun nişîmen
Kim eyledün anda şem‘ rûşen

İncitdi mi derd-i dil mizâcun
Kim oldı tabîbe ihtiyâcun

Pejmürde mi oldı serv-i dil-cû
Kim cehd ile vermek istedün su

Bed-hâh mı etdi kasd-ı gül-zâr
Kim beyle urıldı rahneye hâr

Ne bîm ile hıfz-ı gevher etdün
Kim beste-i akd-i şevher etdün

Mûcib ne idi meni unutdun
Terküm kılup özge yâr dutdun

Her lahza olup güvâh-ı hâlüm
Hâk-i derüne sirişk-i âlüm

Mutlak güzer eylemez mi oldı
Menden haber eylemez mi oldı

Âyâ ne idi bu bî-vefâlığ
Bigâneler ile âşinâlığ

Çekdün yeni yârunı kenâra
Ruhsat mıdur imdi eski yâra

Menden idi mihmet ü melâlün
Hoş oldı ola anunla hâlün

Men ahd-i vefâya aldanurdum
Ahdünde vefâ ola sanurdım

Bilmezdüm ola zaîf râyun
Noksânı ola tamâm ayun

Güftârun ola menümle dâim
Gönlün ola özge ile kâim

Zâhirde menümle olasen yâr
Bâtında dutasen özge dildâr

Senden men olam cihânda bed-nâm
Bir nâm ü nişânı yoh ala kâm

Ma‘zûrsen ey nigâr ma‘zûr
Bu devr iledür zemâne meşhûr

Gül goncalığında hâr ilendür
Açılsa bir özge yâr ilendür

Aslında tiken çeker azâbın
Faslında hakîm alur gül-âbın

Ey ârzu-yi dil-i figârum
Kahrı çoh ü mihri az nigârum

Ey adı olan vefâda mezkûr
Cismümdeki cân gözümdeki nûr

Sevdâ-yı dimâğumun ilâcı
Bâzâr-ı cünûnumun revâcı

Sen mihr-cemâl ü meh-cebînsen
Gâyetde latîf ü nâzenînsen

Men hâr-mizâc ü hâk-hûyem
Bes tünd-zebân ü tîre-rûyem

Sen hâl diliyle eyleyüp âr
Dersen ki sana ne nisbetüm var

Men hem sana söylerem muvafık
Kim men sana sen mana ne lâyık

Men hod olubem hayâle kâni‘
Sen lâyıkun istesen ne mâni‘

Ammâ men ü senden özge çohdur
Kim sözleri bizden özge yohdur

Gördükde men eyleyen vefânı
Bildikde sen eyleyen cefânı

Âyâ kime bî-vefâ diyerler
Kimün işini hatâ deyerler

Yahşi midür eylemek yaman ad
Kim kılmaya kimse hayr ile yâd

Sen gerçi dutup hilâf-ı âdet
Bir özgeye bağladun irâdet

Çohdur sana men kimi ciğer-hûn
Her kime ki bahdun oldı mecnûn

Men kim keseyüm derin selâmı
Senden çekeyüm bu intikâmı

Dutmak dilerem senün kimi yâr
Ammâ aceb er senün kimi var

Peyvendüni gayr ile eşitdüm
Bi’llâh ki besî teaccüb etdüm

Ey çeşme-i âb-ı zindegânî
Sen cânum içindesen nihânî

Bir lahza gözümden olmadun dûr
Vaslun niçe oldı gayre makdûr

Ger İbni Selâma nûr-ı Leylî
Bir vech ile eylemiş tecellî

Leylîden olan hayâli görmiş
Öz vâhimesiyle ayş sürmiş

Leylî demesün mana karîndür
Kim ana hayâli hem-nişîndür

Mecnûndan eder mi ol cüdâlığ
Kim gayr ile ede âşinâlığ

Ey gevher-i tâc ü tâc-ı târek
Maksûduna yetdüğün mübârek

Ashâb yığup tarab kılup şâd
Bu hayr işi eyeleyende bünyâd

Çoh zevk ile çekdüm intizârı
Kim yâd edesen men-i figârı

Sen hod demedün ki bir kulum var
Boynında tarîk ile yolum var

Ger sandun ise ki pür-huzûrem
Şâyeste-i servet-i sürûrem

Şart idi mana hem etmek i‘lâm
Tâ men hem alam bu bezmden kâm

Li’llâhi’l-hamd elüm değül dar
Cân kimi nukûda kudretüm var

V’er sandun ise ki nâ-tüvânem
Âzürde-i mihnet-i cihânem

Hem şart idi özr kılmak irsâl
Etmek meni bir söz ile hoş-hâl

Ne beyle edüp ne eyle ey gül
Yahşi midür eylemek tegâfül

Ey cânum içinde câna düşmen
Her niçe ki düşmenem sana men

Âyîn-i kadîmüni unutma
Min yâr dut özge hûy dutma

Gayr ile olanda şâd ü hurrem
Takrîb ile yâd kıl bizi hem

Nakş et bu murabbaı harîre
Gör anı getür bizi zamîre

Bu murâbba‘ Mecnûn dilindendür

Gayr ile her dem nedür seyr-i gülistân etdüğün
Bezm edüp halvet kılup yüz lutf u ihsân etdüğün

Ahd bünyadın mürüvvetdür mi vîrân etdüğün
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Lahza lahza müddeî pendin dür-i gûş eyledün
Kana kana gayr câm-ı şevkini nûş eyledün

Vara vara ahd ü peymânı ferâmûş eyledün
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğüm

Gayre salup mihrüni bizden savutdun âkıbet
Terk-i mihr etdün tarîk-i zulm dutdun âkıbet

Ahdler peymânlar etmişdün unuttun âkıbet
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğüm

Cürmümüz n’oldı ki bizden eyledün bîzârlığ
Biz gamun çekdük sen etdün özgeye gam-hârlığ

Sizde âdet bu mıdur beyle olur mı yârlığ
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdügün

Çerh tek bed-mihrliğ resmini bünyâd eyledün
Yahşi adun var iken döndün yaman ad eyledün

Döne döne bizi gam-nâk özgeni şâd eyledün
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Gönlümüz min-ba‘d zülfünçün perîşân olmasun
Bağrumuz la‘lün hevâsiyle dahi kan olmasun

Bî-vefâsen çeşmümüz yâdunla giryân olmasun
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Va‘de-i vasl ile aldun sabrumuz ârâmumuz
Olmadı her gün visâlünden müyesser kâmumuz

Geçdi hecr ile Fuzûlîden beter eyyâmumuz
Hanı ey zâlim bizümle ahd ü peymân etdüğün

Tamâmî-i sühan

Pâyâna çü yetdi sa‘y-i hâme
Teslîm olındı Zeyde nâme

Mektûb ile Zeyd olup sebük-per
Azm eyledi eyle kim kebûter

Çün yetdi nigâr olan diyâra
Mekr ile visâle kıldı çâre

Efsûn ile urdı sihrden dem
Tâ İbni Selâma oldı hem-dem

Leylînün eşitdi vasf-ı hâlin
Keyfiyyet-i mihnet ü melâlin

Dedi bilürem nedür devâsı
Uş yazılu mendedür duâsı

Bağlandı anun sözine ihlâs
Halvet-geh-i kurbe kıldılar hâs

Çün Leylîye zeyd oldı vâsıl
Maksûdını etdi baht hâsıl

Bir dem oturup gelüp kıyâma
El urdı revân çıhardı nâme

Ta‘vîz dedi vü kıldı ta‘zîm
Evvel öpüp andan etdi teslîm

Çün nâmeni aldı Leylî-i zâr
Ol nâmeden aldı bûy-ı dildâr

Bildi ki bir özge kayddür bu
Ne nüsha-i Amr ü Zeyddür bu

Ol feyzi bilüp özine ikbâl
Göz merdümine yetürdi fi’l-hâl

Çün nâmeye kıldı bir nezâre
Cân kisvetin etdi pâre pâre

Kim dür ala bahr-ı çeşm-i terden
Lâ‘l ala hizâne-i ciğerden

Ol nâmenün eyleye nisârın
Efzûn ohıdı bildi mazmûn

Fehm etdi maâni vü ibâret
Bildi neyedür olan işâret

Cânına kılup itâb te’sîr
Ol nâme cevâbın etdi tahrîr

Bu Leylînün Mecnûna peygâm-ı cevâbıdur Ve özr ü itâbıdur

Bu tarz ile oldı kilki cârî
Kim evvel-i nâme nâm-ı Bârî

Mi‘mâr-ı binâ-yı akd ü peyvend
Vehhâb-ı atâ-yı mâl ü ferzend

İzhâr-ı vücûd eden ademden
İcâd-ı hudûs eden kıdemden

Meşşâta-i şâhed-i zemâne
Sultân-ı bülend-âsitâne

Bu nâme ki bir figârdandur
Ya‘nî men-i bî-karârdandur

Bir sâhib-i izz ü i‘tibâra
Ya‘nî Mecnûn-i dil-figâra

Ey hâk-bisât ü hâr-bister
Kâm-ı dil-i teng ü dîde-i ter

Her ta‘ne ki eylesen revâdur
Senden hacîlem yüzüm karadur

Besdür mana çekdüğüm hacâlet
Şermendeliğümdeki melâlet

Çün mu‘terifem ki var günâhum
Öz lutfun eyle özr-hâhum

Men gevherem özgeler hırîdâr
Mende değül ihityâr-ı bâzâr

Devrân ki meni mezâda saldı
Bilmem kim idi satan kim aldı

Olsaydı menüm bir ihtiyârum
Olmaz idi senden özge yârum

Ger töhmete olmışem giriftâr
İkrâh ile menden olma bîzâr

Bir dür değülem ki ola hakkâk
Aldukda tasarrufumda çâlâk

Ger İbni Selâma dil-fürûzem
Şem‘-i şeb ü âftâb-ı rûzem

Kâni‘dür ırağdan ala bir nûr
Men andan ü menden ola ol dûr

Dûr olsa görür fürûg ü tâbum
Oldukda yahın çeker azâbum

Fikr etme ki men neşât-mendem
Bir dâm-ı gam içre pây-bendem

Ne zehre-i seyr-i kûçe vü kûy
Ne tâb-ı tapance-i ser ü rûy

Gâhî heves eylesem figâna
Evvel ana isterem behâne

Ya ata vü ane eylerem yâd
Ya sohbet-i hem-nişîn ü hem-zâd

Ger rahtımı etmek eylesem çâk
Hayyâtına olurem gazab-nâk

Kim aybludur bu dâmen ü ceyb
Cehd eyle ki zâhir olmaya ayb

Gâhî taleb eylesem visâlün
Bilmek dilesem ki n’oldı hâlün

Bir çeşme yana olup revâne
Gasl-i beden eylerem behâne

Tenhâ olurem orada üryân
Mûy-ı serüm eylerem perîşân

Âyîneye eylerem nigâhı
Hâlün görürem senün ke-mâhî

Boynunda yoh özge tavkdan bâr
La‘lümde bulınmaz özge güftâr

Boynum kolunı diler havâdan
La‘lüm lebüni sorar sabâdan

Cândan gamun içre nâ-ümîdem
Şemşîr-i cefâ ile şehîdem

Kanlu kefenümdür al perde
Men gûrdaem sağınma erde

Gel şem‘-i mezârum eyle âhun
Zîb-i lahd et gubâr-ı râhun

Men bülbül-i bâğ-ı firkatem zâr
Ammâ kafes içreem giriftâr

Bilmem bu kafesde n’ola hâlüm
Sındurdı belâ per ile bâlüm

Bir vahşî ile ger etmişem hû
Müstevcib-i serzeniş değül bu

Vâhşîler imiş senünle hem-dem
Hem-reng olubem senünle men hem

Ey âşık-ı müst-mend ü mehcûr
Dutgıl men-i müst-mendi ma‘zûr

Sabr et niçe gün ki ola gerdûn
Bu günleri eyleye diğer-gûn

Ancak özüni nizâr sanma
Ser-geşte-i rûzgâr sanma

Bu şi‘ri ger ohısan demâdem
Ma‘lûmun olur menüm gamum hem

Bu murabba‘ Leylî dilindendür

Girîbân oldı rüsvâlığ eliyle çâk dâmen hem
Mana rüsvâlığunda dûst hem ta‘n etdi düşmen hem

Reh-i aşk içre cân kıldum giriftâr-ı belâ ten hem
Bu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Eğer dutsam gamum elden nihân sabr u karârum yoh
Ve ger şerh-i gam-ı pinhânum etsem gam-güsârum yoh

Esîr-i bend ü zindânem elümde ihtiyârum yoh
Bu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Olupdur eşk-i hûn-âb ile gül-gûn çehre-i zerdüm
Yanupdur âteş-i hicrâna cân-ı derd-perverdüm

Cefâ-yı çerh-i kec-reftâr elinden var min derdüm
Bu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Gehî şevk-i visâl ü geh belâ-yı hecr ile zârem
Özüm hem bilmezem derdüm nedür men niçe bîmârem

Gam-ı aşk içre min dermân yoh derde giriftârem
Bu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Cüdâ senden belâ vü derd-i hicrân ile dutdum hû
Kılur her dem mana bî-dâd derd ayru belâ ayru

Belâ vü derde düşdüm rûzgârum beyle hâlüm bu
Bu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Tabîb-i akla çoh izhâr kıldum derd-i pinhânı
Men-i bîmâra kat‘â olmadı bir sıhhat imkânı

Ezelden var min derdüm yohdur hîç dermânı
Bu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Fuzûlî her zaman bir ta‘n ile bağrum kılursen kan
Aceb bilmez misen aşkdan geçmek değül âsân

Bilürsen düşmişem bir derde kim yohdur ana dermân
Bu yetmez mi ki bir derd arturursen derdüme sen hem

Tamâmî-i sühan

Yazıldı çü nâmeye gam-ı dil
Zeyde dedi ey hakîm-i kâmil

Ta‘vîzün ile hoş oldı hâlüm
Zâil oluben gam ü melâlüm

Hattun mana nüsha-i şifâdur
Ta‘vîzün eser kılur duâdur

Her gün gel yaz beyle ta‘vîz
Tâ sıhhate bulmak ola ümmîz

Bir yazılu nüsha var mende
Bi’llâh bile al anı gedende

Gerçi bilürem anı ki hatdur
Bilmen ki sahîh ya galatdur

Ağlâtına ver kemâl-i îzâh
Ger var ise sehvi eyle ıslâh

Takrîb ile verdi Zeyde mektûb
Beyle gerek ehl-i akla üslûp

Mecnûna çü nâme oldı vâsıl
Dür gördi akîkine mukâbil

Mefhûmdan etdi kesb-i maksûd
Leylî tarafından oldı hoşnûd

Bu Mecnûnı atâsı sahrâda bulduğıdur ve Nasîhatle ıslâhından âciz olduğıdur

Tahrîr kılanda ehl-i inşâ
Beyle bu misâle çekdi tuğrâ

Kim gussa-i dehr mübtelâsı
Mecnûn-ı şikestenün atası

Kalmışdı melâlet içre dün gün
Ne güni gün idi ne düni dün

Getmişdi elinden ihtiyârı
Gündüz sabrı gece karârı

Kılmazdı tereddüdinde taksîr
Bulmazdı bu derde hîç tedbîr

Bir gün anı etdiler haberdâr
K’ey pîr-i şikeste-i dil-efgâr

Dün Leylî atası ol siyeh-dil
Ol mün‘im-i sifle pîr-i câhil

Ser-hayli yanında dâd ederdi
Mecnûn-ı hazîni yâd ederdi

Kim bu delü hükme olmayıp râm
Halka bizi eyler oldı bed-nâm

Peyveste yeter bize belâsı
Nevfel gazabından et kıyâsı

Çün mahz-ı şer oldı zât-ı ef‘î
Vâcib görinür müdâm def‘i

Her niçe ki tende cânı vardur
Nâmûsumuza ziyânı vardur

Nâmûs bizüm değül senündür
Def‘ eyleye gör ki düşmenündür

Çünkim zararında gördiler nef‘
Azm eylediler ki edeler def‘

Yâdun değül eyle oğlunı yâd
Kıl çâre ki düşmen olmaya şâd

Ol pîr düşüp min ıztırâba
Nâ-çâr özin verüp azâba

Sahrâlara dutdı seyl tek rû
Cehd ile yöğürdi gezdi her sû

Menzil menzil sirişki kanın
Rehber kılup istedi nişânın

Çün geceye gündüz oldı tağyîr
Oldı gece zulmeti cihân-gîr

Ref‘ oldı alâme-i menâzil
Ol pîre tereddüd oldı müşkil

Ser-geşte gezerken isteyüp râh
Bir şu‘le ana görindi nâgâh

Ol pîrün olup delîl-i râhı
Rûz etdi ol od şeb-i siyâhı

Sandı odı yanduran Arâbdur
Hayl ü haşem ol oda sebebdür

Pervâne kimi yüz urdı nâra
Çün yetdi ve eyledi nezâre

Gördi ki bu şu‘le bir nefesdür
Ne şu‘le-i cirm-i hâr ü hasdür

Mecnûndur bu ki âh-ı ser-keş
Çekmiş urmış cihâna âteş

Kat‘-ı nazar eylemiş cihândan
Geçmiş ser ü çeşm ü cism ü cândan

Ne mülk ne mâl cüst ü cûsı
Ne ata ne ana ârzûsı

Getmiş yele berg-i i‘tibârı
Ol kalmış ü merg intizârı

Ol pîr çü gördi oğlı hâlin
Tökdi ruh-i zerde eşk-i âlin

Yanında oturdı zâr ü gam-nâk
El urdı ki çehresin ede pâk

Ol şîfte açdı çeşm-i pür-nem
Kimsen dedi ey menümle hem-dem

Ger elçi isen yetür peyâmun
Ver müjdesin ol meh-i tamâmun

V’er yolcu isen oturma gâfil
Azm eyle gözet bir özge menzil

Ol pîr tazarru‘ etdi âğâz
K’ey nakd-i hayâta kîse-perdâz

Men dürcem ü sen dür-i şeb-efrûz
Ya‘nî atanem men-i seyeh-rûz

Ey hâsıl-ı mezra‘-ı vücûdum
V’ey ömr ticâretinde sûdum

Ey cevher-i cânumun behâsı
V’ey dîde-i bahtumun ziyâsı

Derdüm olasen menüm penâhum
Fahrum şerefüm ümîd-gâhum

Menden bu serîr olanda hâlî
Sen olasen ehl-i mülke vâlî

Halk ede seni görende yâdum
Bâkî senün ile ola adum

Ger tıflığunda mest bî-bâk
Sahrâya düşüp yahan kılup çâk

Oldun reh-i aşk içinde meşhûr
Ma‘zûr idün ol zamanda ma‘zûr

Her vaktdedür bir emr gâlib
Her ahddedür bir iş münâsib

Nev-reslere aşk bir hünerdür
Ser-hadd-i kemâle râh-berdür

Hâlâ ki makâm-ı akl buldun
Tahsîl-i kemâle kâbil oldun

Senden ne revâ bu mâcerâlar
Sermâye-i ayb olan sadâlar

Ger gâfil idün ol imdi âkil
Sahrâlara düşme gezme gâfil

Vahşîler ile nedür bu birliğ
İnsân ile hoş değül mi dirliğ

Gör vahş ile vahş tayr ile tayr
Hem-cins ile hoşdur eylemek seyr

Rahm et men-i zâr ü nâ-murâda
Koyma bu meşakkat ü belâda

Kâfûr veş oldı müşg-i nâbum
Bu subhda sensen âftâbum

Olmak elifüm karîne-i dâl
Meylüm sana olmağınadur dâl

Devrân sitemiyle câna yetdüm
Men özge diyâr azmin etdüm

Gel tapşurayum sana makâmum
Zabt eyle bisât-ı ihtirâmum

Ne sûd hemîşe mestliğden
Ne fâide büt-perestliğden

Ey mest kemâl-i hiddetünden
Yohdur haberün kabâhatünden

Ol lahza ki hûşyâr olursen
Elbette ki şerm-sâr olursen

Ey bütkedeler sanem-peresti
Çün ref‘ ola bu hicâb-ı mestî

Mezmûm olup etdüğüm bu hâlet
Elbette sana verür hacâlet

Bir dilbere ver gönül ki dâim
Bünyâd-ı sebâtı ola kâim

Ger olsa yolında bu cihân hâk
Dâmânı ola gubârdan pâk

Sen saydı olan huceste şehbâz
Her lahza kılur bir elde pervâz

Geh Nevfeledür mutî‘-i fermân
Geh İbni Selâma mûnis-i cân

Sen beyle belâlara giriftâr
Ol eyle çerâğ-ı bezm-i ağyâr

Şerm eyle bu aşk-bâzlığdan
Bî-fâide cân-güdâzlığdan

Yohdur çü bekâsı rûzgârun
Farz eyle ki oldı yâr yârun

Vasl etme anunla kim bilürsen
Bir gün olur ondan ayrılursen

Terk eyle bu herze herze seyri
Yâd eyle İlâhı anma gayri

Kim nefse meâd ü merca‘ oldur
Kat‘ et ana söz ki makta‘ oldur

Hak sun‘ına dehr kâr-gehdür
Munda amel etmemek günehdür

Her kime gerek gelen mahalde
Bu kâr-geh içre bir amelde

Her kim ne amel kılursa bünyâd
Müzdini verür amelce Üstâd

Ey kâr-geh-i cihâna dâhil
Sen hem amel eyle olma kâhil

Vakt oldı sefer kılam cihândan
Âvâre olam bu hâk-dândan

Vakt oldı verem fenâya tahtum
Kadr ile çekem bekâya rahtum

Gel yanuma eyle fikr hâlüm
Bîgâneye verme mülk ü mâlüm

Çoh genc yığınca çekmişem renc
Koyma ki nasîb-i gayr ola genc

Aşkun bilürem ki beyle kalmaz
Dâim seni gam bu hâle salmaz

Bahtun uyananda bu yuhudan
Hırsun yorulanda cüst ü cûdan

Korhum bu ki özge ola hâlüm
Dünyâda ne men kalam ne mâlüm

Âsîlerün olasen penâhı
Nevmîdlerün ümîd-gâhı

Sensen çü şefî‘-i her meâsî
Ne gam eğer olsa kimse âsî

Ger bende ola tamâm-ı tâat
İzhâr neden bulur şefâ‘at

Sensen bu serîr pâdişâhı
Bu mülkde olanun penâhı

Her asrda bir nebî zuhûrı
Her devrede bir resûl nûrı

Fıtrat yolını müzeyyen etdi
Yüz min şem‘ ile rûşen etdi

Tâ gelmeğe rûşen ola râhun
Budur reh ü resmi pâdişâhun

Hâb-ı adem içre şah-ı âlem
Görmişdi vücûdını mukaddem

Kim lem‘a-i nûrdan bir efser
Geymiş vermiş özine zîver

Bîdâr olanda ol yuhudan
Getmişdi karârı ârzûdan

Çün istedi ol menâma ta‘bîr
Senden ana müjde verdi takdîr

Dünyâya peyâm-ı feyz-i nûrun
Tenbîh-i saâdet-i zuhûrun

Halka verüp intizâr-ı makdem
Ol dem geldi ki geldi Âdem

Dünyâ talebünde oldı kâim
Devr ile seni dilerdi dâim

Bir bir yetüp özge enbiyâya
Mi‘râca çıhardı pâye pâye

Gezmezdi senünle sâye hem-râh
Gûyâ ki nihâl-i kaddün ey mâh

Bu âleme vermiş idi vâye
Ol âleme salmış idi sâye

Bu şeb-i mi‘râc şânıdur ve Tulû‘-i âfitâb-ı âsmânî dâstanıdur

Çün feyz-i vücûdun ile ey pâk
Reşk-i felek oldı arsa-i hâk

Dîdârunı görmeği melekler
Pâ-bûsuna yetmeği felekler

Çoh eyleyüp ıztırâb peydâ
Allâh’dan etdiler temennâ

Bir yahşı zaman şereflü sâat
Ref‘oldı duâlara icâbet

Cibrîl yetüp yetürdi fermân
K’ey serv-i riyâz-ı ilm ü irfân

Ey kadri bülend pâdişeh dur
Lutf et şem‘-i Kadr kadrin artur

Hurşîdüni arşa sâye kılgıl
Mi‘râcı bülend-pâye kılgıl

Ref‘ eyle hicâb-ı mâsivânı
Seyr eyle mekân-ı lâmekânı

Müştâk-ı cemâldür melekler
Muhtâc-ı visâldür felekler

Eyvân-ı sipihrde sitâre
Min min göz açupdur intizâra

Hoş ol ki minüp Burâka hoş-hâl
Buldun derecât-ı izz ü ikbâl

Bastun ayağun bu çâr-tâka
Çıhtun derecât-ı nüh-revâka

Na‘leynüne sürdi yüz meh-i nev
Hurşîd ruhünden aldı pertev

Gösterdi Utârid ihtirâmun
Hat verdi ki men senün gulâmun

Nahîdün edüp füzûn neşâtın
Bezm-i tarab eyledün bisâtın

İkbâlün olup karîn-i hurşîd
Öğretdi Mesîh’e resm-i tecrîd

Tîğunda bulup nizâm eyyâm
Ta‘lîm-i şecâat aldı Behrâm

Bircîs’e müsâid oldı ikbâl
Feyz-i kademünden oldı hoş-hâl

Keyvân şeb-i Kadrin eyledün rûz
Oldun ana şem‘-i meclis-efrûz

Râyet sâf-ı sâbitâta çekdün
Ol mezraa mihr tohmın ekdün

Kıldun felek atlasını rengîn
Ol mahfile verdün özge âyîn

Levh u kalemi müzeyyen etdün
Kürsî ile arşı rûşen etdün

Cibrîl’i koyup Burâk’ı saldun
Tevhîd yolında ferd kaldun

Ref‘ oldı sana hicâb-ı mâbeyn
Nüzhet-gehün oldı kâbe kavseyn

Getdün oraya ki getmek olmaz
Yetdün oraya ki yetmek olmaz

Bizden Hak’a arzlar yetürdün
Hak’dan bize müjdeler getürdün

Lutf etdi sana inâyet-i Hak
Tevfîk-ı nefâz-ı emr-i mutlak

Hem mahzen-i ma‘rifet kilîdi
Hem ni‘met-i merhamet ümîdi

Deryâda olup ganî güherden
Zevk ile dönende ol seferden

Germ idi henüz hâb-gâhun
Cünbişde gubâr-ı hâk-i râhun

İnsâf hemîn ola siyâhat
Beyle sefer ile istirâhat

Oldı sana munca feyz hâsıl
Bu vâkıadan zemâne gâfil

Gâfilleri eyledün haberdâr
Esrâr-ı nihânı etdün izhâr

Açdun der-i iltifât u in‘âm
Verdün gereğince her kime kâm

Çün şefkat-i âmun oldı maksûm
Lutf eyle meni hem etme mahrûm

Bî-çâre Fuzûlîyem ki zârem
Züll-i güneh ile hâk-sârem

Tedbîrde süstem ü sebük-rây
Sen bir meded etmesen mana vay

Ey meş‘ale-i tarîk-ı târîk
V’ey râh-nümâ-yı râh-ı bârîk

İhsânunı hâdî-i tarîk et
Bir feyz-i nazar mana refîk et

K’âlâyiş-i ihtilâfdan pâk
Pey-revligün eyleyem tarab-nâk

Gül-zâr-ı vücûdum ede sîr-âb
Bârân-ı rızâ-yı âl ü ashâb

Bu Kasîde Hazret-i Muhammed Aleyhisselâm Şânındadır

Yâ menba‘a’l-mekârim u yâ ma‘dine’l-vefâ
Yâ mecma‘a’l-mahâsin u yâ mazhara’l-atâ

Ente’llezî bui‘ste ileynâ mubeşşiran
V’ahtâreke’l-ilâhu ani’l-halki v’astafâ

Ente’llezî tafaddalahu’l-kurbu ve’l-kabûl
V’ente’llezî tefarradahü’l-izz ü ve’l-ulâ

Men irtecâ bi-lutfike mâhâbe v’entefa
Men iktedâ bi-şer‘ike mâdâa v’ehtedâ

Yâ avne men tefakkadehû inde şiddetin
Yâ kehfe men tehassene fi’d-darri v’eltecâ

Îsî ne-mîresed be to der kadr u menzilet
Ber çerh eger nihed zi ser-i iktidâr pâ

Mi‘râc yâftî to vü ber Tûr şod Kelîm
Fark ez to tâ Kelîm zi arzest tâ semâ

Âb-ı to bûd k’âteş-i Nemrûd-râ nişând
Rûzî ki kerde bûd der âteş Halîl câ

İkrâr-ı kâfirîst zi şer‘-i to inhirâf
Burhân-ı güm-rehîst be gayr-i to iktidâ

Tâ munkatı‘ ne-gerded ez âsîb-i ihtilâf
Şod beste ber to silsile-i silk-i enbiyâ

Bâ enbiyâst nisbet-i zât-ı to çun elif
Hem ibtidâ toî be hakîkat hem intihâ

Takdîr cuz rizâ-yı to kârî ne-mîkoned
Peyveste tâat-i to edâ mîkoned kazâ

Ey âftâb-ı zâtuna her zerre bir nebî
Min şer‘ ü dîn diyârına her zerreden ziyâ

Sen gâyet-i vücûdsen ü özgeler tufeyl
Sen pâdişâh-ı mülksen ü özgeler gedâ

Cârûb-i gerd-i reh-güzerün bâl-i Cebreîl
Tâk-ı revâk-ı dergehün eyvân-ı Kibriyâ

Dârü’ş-şifâ-yı haşrde bîmâr-ı ma‘siyet
Şehd-i şefâatünden umar şerbet-i şifâ

Ey çâr-yâr-ı kâmilün a‘yân-ı mülk-i dîn
Erbâb-ı sıdk u ma‘dilet ü re’fet ü hayâ

Devrün bu dört fasıl ile bir mu‘tedil zamân
Şer‘ün bu dört rükün ile bir mu‘teber binâ

Yâ Mustafâ Fuzûlî-i muhtâca rahm edüp
İzhâr-ı iltifât ile kıl hâcetin revâ

Bu arz-ı adem-i kudretdür ve Özr-i fakd-i kuvvetdür

Ârâyiş-i sohbet eyle sâkî
Ver bâde mürüvvet eyle sâkî

Bir câm ile kıl dimâğumı ter
Lutf eyle bir iltifât göster

Gam merhalesinde kalmışam ferd
Ne yâr u ne hem-nişîn ne hem-derd

Hem-cinslerüm tamâm getmiş
Söz mülkinden nizâm getmiş

Bir bezmde sen kalupsen ü men
Bu bezmi gel edelüm müzeyyen

Sen ver bâde men eyleyem nûş
Men nazm ohuyam sen ana dut gûş

Bir devrdeem ki nazm olup hâr
Eş‘âr bulup kesâd-ı bâzâr

Ol rütbede kadr-i nazmdur dûn
Kim küfr ohunur kelâm-ı mevzûn

Bir mülkdeem ki ger yudup kan
Mazmûn-i ibârete çeküp cân

Min rişteye turfe la‘l çeksem
Min ravzaya nâzenîn gül eksem

Kılmaz ana hîç kimse nezâre
Derler güle hâr ü la‘le hâre

Ancak demezem ki hâk-i Bağdâd
Alâyiş-i nazmdandır âzâd

Yohdur bir mülk bu zamanda
Kim nazm revâcı ola anda

Ne Hind ü ne Fürs ü Horâsân
Ne Rûm ü Acem ne Şâm ü Şirvân

Olsaydı birinde bir sühan-senc
Elbette ıyân olurdı ol genc

Gencîne-i nazm gizlü kalmaz
Sanman güneş olsa nûr salmaz

Kânı niçe kim nihan dutar daş
Eyler anı la‘l âleme fâş

Hâlâ meğer iktizâ-yı devrân
Oldur ki ola bu genc pinhân

Devrân ile men nakîz-seyrem
Devr ehlinden meğer ki gayrem

Devrân ister ki hâr ola nazm
Bî-izzet ü i‘tibâr ola nazm

Men muntazıram verem revâcın
Bîmâr ise eyleyem ilâcın

Ol nefy-i kemâl-i hikmet eyler
Lâzım bilürem hasâret eyler

Ta‘mîr-i harâba tâlibem men
İnşâallâh gâlibem men

Bî-kesliğ olup sana mukarrer
Bî-kes olasan müdâm ü bî-zer

Âkil kişi dûr-bîn gerekdür
Dünyâya ümîd bir direkdür

Çün pendi düketdi ol hıred-mend
Mecnûna tefâvüt etdi ol pend

Devletlü sözine oldı mâil
Bir fikr etdi ki ola âkil

Kat‘ ede selâsil-i cünûnı
Sevdâsınun olmaya zebûnı

Terk eyleye ârzû-yı dildâr
Aşka dahi olmaya giriftâr

Ammâ yine aşk şehriyârı
Fermânına çekdi ol figârı

K’ey varı menüm olan cihânda
Nen var senün bu cism ü cânda

Câna tama‘ etme kim menümdür
Terk eyle teni ki meskenümdür

Menden geç ü cân ü tenden ayrıl
Koy varlığunı özünle sen bil

Gül-bün kimi kanı cûşa geldi
Bülbül sıfatı hurûşa geldi

K’ey ayn-ı salâh olan beyânı
Va‘zı mana âfiyet nişânı

Men hem muna kâilem ki pendün
Mazmûn-ı kelâm-ı sûd-mendün

Nisbet mana hayrdür değül şer
Ger olsa eşitmeği müyesser

Gerçi sözüne kulağ dutdum
Ne sûd eşitdüm ü unutdum

Sen deme ki dut haber sözümden
Kim yoh haberüm menüm özümden

Aşk aldı derûnum ü bîrûnum
Getdi yele sabrum ü sükûnum

Men akla teveccüh eylerem çoh
Sevdâ yolumı duta ki yoh yoh

Sen handan ü terk-i aşk handan
Aşk-ı ezelî çıhar mı cândan

Halkun sitemiyle câna yetdüm
Terk eyle meni ki terkün etdüm

Lutf eyle zaman zaman verüp pend
Islâhuma olma ârzû-mend

Artar elemüm bu mâcerâdan
Âteş kimi cünbiş-i hevâdan

Bir şîşe ki oldı pâre pâre
Peyvendine hîç var mı çâre

Teklîfümi kılma hânümâna
Gör sür‘at-i gerdiş-i zemâne

Çün sen hem anı koyup gedersen
Anda meni iledüp n’edersen

Ancak mana arz-ı mülk ü mâl et
Oğlunı özün kimi hayâl et

Farz eyle ki mâle oldı vâlî
Getdi yine gayre koydı mâli

Ol kişver-i aşk pâdişâhı
Ol evc-i belâ vü derd mâhı

Özr ile kılurdı eyleyüp âh
Babasına şerh-i gam ki nâgâh

Lerzân oluben ten-i hazîni
Kan doldı kolından âstîni

Elverdi atasına tehayyür
Mecnûn dedi eyleme tefekkür

Fasd eyledi ol büt-i perî-zâd
Nîş urdı anun kolına fessâd

Ol zahm eseri görindi mende
Biz bir rûhuz iki bedende

Bizde ikilik nişânı yohdur
Her bir tenün özge cânı yohdur

Sağınma ki oldur menem men
Bir cân ile zindedür iki ten

Hurrem olurem ol olsa hurrem
Gam yetse ana mana yeter gam

Ol pîr çü vâkıf oldı hâle
İnsâf getirdü ol kemâle

Bildi ki değül bu nakş bâtıl
Olmaz hiyel ile aşk zâil

Min-ba‘d nasîhat etmez oldı
Ta‘n ile fazîhat etmez oldı

Terk etdi tarîka-i nizâın
Nevmîd olup eyledi vedâın

Bu Mecnûn atasınun terk-i nizâ‘ etdüğidür ve Nâ-çâr hasretle vedâ‘ etdüğidür

K’ey rişte-i gevher-i murâdum
Âyîne-i hüsn-i i‘tikâdum

Bir lahza bana terahhum eyle
Güftârum eşit tekellüm eyle

Pervâ-yı men-i şikeste-hâl et
Azm-i sefer eyledüm halâl et

Nâ-hoş sana menden idi ahvâl
Men getmelü oldum imdi hoş kal

Zinhâr şikâyet etme menden
İnciklü hikâyet etme menden

Dirlikde çün senden almadum kâm
Tevsenliğe düşdün olmadun râm

Budur keremünden iltimâsum
Kim dutasen öldüğümde yasum

Her lahza edüp figân ü zârî
Toprağuma edesen güzârı

Teklîf-i neşât ü ayş kılman
Kim sen deyesen bu resmi bilmen

Feryâd ü figândur asl-ı mâtem
Sen hod bu revişdesen müsellem

Öz âdetün ile nâle eyle
Ecrini mana havâle eyle

Budur garazum ki dûst düşmen
Üstümde durup kılanda şîven

Bî-kesliğüm olmaya mana âr
Ma‘lûm edeler ki vârisüm var

Çün kıldı vasiyyet ol perîşân
Döndi eve geldi zâr ü giryân

Derd ü elem etdi anı rencûr
Kalmadı hayâtı şem‘ine nûr

Derdine bulınmaz oldı dermân
Mecnûn dedi verdi âkıbet cân

Dünyâya ümîd dutmak olmaz
Hergiz ölümi unutmak olmaz

Hoş hâne-i ayşdür bu âlem
Derdâ ki değül esâsı muhkem

Bu Mecnûnun atasınun vefâtından haberdâr olduğıdur ve Mezârına yol bulduğıdur

Sâkî mey-i lâle-fâm yoh mı
Dözmen bu humâra câm yoh mı

Öldürdi meni gam-ı nihânî
Yohdur mı şarâb-ı ergavânî

Gam def‘ine durma eyle tedbîr
Elden geleni gel etme taksîr

Dünyâ ki nigâr-ı dil-rübâdur
Zinhâr sağınma bî-vefâdur

Sen gerçi olupsen ana meftûn
Oldur talebünde senden efzûn

Sensen ana cehl ile taleb-kâr
Oldur sana ilm ile hevâ-dâr

Her niçe ki ana mihmânsen
Ayş ü tarab ile kâm-rânsen

Andan sefer ihtiyâr edende
Kurb-i Haka yüz dutup gedende

Göz sürmesi eyleyüp gubârun
Tâ mahşer ola nigâh-dârun

Yolunda özin verür fenâya
Sahlar seni tapşurur bekâya

Her kim ki bu nüktedendür âgâh
Devrân-ı felekden etmez ikrâh

Hem dirlikde azâbı olmaz
Hem mevtden ictinâbı olmaz

Bir gün ahıdup sirişk-i gül-gûn
Necd üzre oturmış idi Mecnûn

Min ta‘n ile bir cefâcı sayyâd
Ol zâra yetişdi kıldı feryâd

K’ey ârdan el içinde ârî
V’ey nâkıs olan ıyâr-ı ârı

Yoh sende nişân-ı nâm ü nâmûs
Efsûs ki ârsuzsen efsûs

İnsâf değül sitemde isrâf
İnsâfsuz olduğuna insâf

Dirlikde atanı etmedün şâd
Bâri kıl anı ölende bir yâd

Cân verdi mahabbetünde ol pîr
Yâd eylemedün nedür bu taksîr

Yohdur mı cibilletünde âzerm
Allâhdan eylemez misen şerm

Mecnûna bırahdı ol sadâ sûz
Arturdı figânın ol siyeh-rûz

Bârân kimi daşa urdı başın
Mey kimi ayağa tökdi yaşın

Kabrin sorup istedi nişâne
Oldı gözi yaşı tek revâne

Çün gördi atasınun mezârun
Şem‘ eyledi ana cism-i zârın

Târ-ı tene derdi tâb verdi
Dil âteş ü dîde âb verdi

Levh eyledi göğsini mezâra
Dırnağ ile kıldı pâre pâre

Bağrına basup mezâr-ı pâkin
Gül yaprağı etdi levh-i hâkin

Efgân ile tâze kıldı mâtem
Efgânı içinde derdi her dem

K’ey bânî-i bünye-i vücûdum
İsyânı ziyân rızâsı sûdum

İrşâdunı bilmedüm ganîmet
Yüz vây ki fevt olındı fursat

Yüz hayf ki dutmadum tarîkun
Bir niçe gün olmadum refîkun

Feyzün bana olmadı müyesser
Sen hayr dedün mey eyledüm şer

Cevr ile sana cefâlar etdüm
Yanlış vardum hatâlar etdüm

Ey devletüm olma dûr menden
V’ey şem‘ götürme nûr menden

Olsam gam-ı âleme giriftâr
Ancak sen idün enîs ü gam-hâr

Hem-râzum idün şikâyetümde
Dem-sâzum idün hikâyetümde

N’oldı gamuma getürmedün tâb
Korhutdı seni meğer bu girdâb

N’oldı sebep eyledün azîmet
Menden mi idi sana hezîmet

Ey menşe’-i cevher-i hayâtum
Hoşnûdlığundadur necâtum

Bildüm işümi günâhkârem
Geldüm sana hâr ü şerm-sârem

Dünyâda seni men eyledüm zâr
Ukbâda meni sen eyleme hâr

Yahdun meni âteş-i cefâya
Saldun gam u mihnet ü belâya

Sen meyl-i ferâğ u râhat etdün
Bir künc dutup ferâğat etdün

Göster mana hem tarîk-i râhat
Kim sen nişe eyledün ferâğat

Kim eyledi hall müşkilâtun
Kim verdi bu gussadan necâtun

Şeb-tâ-seher ol esîr-i hicrân
Mâtem dutup etdi âh u efgân

Çün müşge tökildi gerd-i kâfûr
Zulmâta bırahdı pertevin nûr

İhyâ kıluben merâsim-i vecd
Dutdı reh-i gûr-hâne-i necd

Tamâmî-i sühan

Erbâb-ı kemâle ol ıyândur
Kim hüsn ile aşk tev’emândur

Aşk âyîne-i cihân-nümâdur
Keyfiyyet-i hüsn ana cilâdur

Hüsn olmasa aşk zâhir olmaz
Aşk olmasa hüsn bâhir olmaz

Hüsn olmasa aşkdan ne hâsıl
Ma‘şûk eder ehl-i aşkı kâmil

Aşk olmaz olursa hüsn olur hâr
Aşk iledür ehl-i hüsne bâzâr

Ne ansuz olur munun sürûrı
Ne munsuz olur anun zuhûrı

Mecnûn idi şem‘-i meclis-efrûz
Leylî ana âteş-i ciğer-sûz

Mecnûn idi câm-ı râhat-efzâ
Leylî ana bâde-i musaffâ

Leylîden idi kemâl-i Mecnûn
Hüsn ile olurdı aşkı efzûn

Mecnûndan idi cemâl-i Leylî
Aşk idi eden cemâle meyli

Bir gün Mecnûn-ı dil-şikeste
Sahrâda gezerdi zâr ü haste

Bir safhada gördi iki peyker
Leylî Mecnûn ile musavver

Mahv eyledi nakş-ı dil-sitânın
Koydı özinün hemîn nişânın

Sordılar ana hakîkat-i hâl
Kim nişe bir oldı iki timsâl

Dedi bize birdürür hakîkat
Birlikde yaraşmaz iki sûret

Olmak gerek ehl-i dâniş âgeh
Kim biz ikilikdenüz münezzeh

Sâil dedi bu değül midür âr
Kim yâr ola yoh sen olasen var

Sen nişe kalursen ol olur hâk
Bâri anı koy sana kalem çek

Dedi reh-i aşkda ne lâyık
Ma‘şûk ola nikâb-ı âşık

Uşşâk ten ü habîb cândur
Ten zâhir ü tende cân nihândur

Ma‘şûka ne bâk olursa mestûr
Âşık gerek el içinde meşhûr

Kim âleme âşık ahıdan yaş
Ma‘şûk kim olduğın kılur fâş

Bu Mecnûnun şemme-i keyfiyyet-i hâlidür ve Ba‘zı sıfât-ı kemâlidür

Mecnûn idi mülk-i derd şâhı
Hayl-i ded ü dâm anun sipâhi

Âhûnun alurdı müşgi bâcın
Rûbâh semûrınun harâcın

Bir server idi kerîm ü âdil
Cümle ded ü dâma adli şâmil

Hûn-i ciğerinden ol vefâ-dâr
Hûn-hârları kılurdı hûn–hâr

Hûn-âb-ı ciğer töküp demâdem
Kılmazdı sibâ‘ rızkını kem

Devrinde derendeler olup râm
Dutmışdı biri biriyle ârâm

Gûr olmış idi perenge hem-râz
Gürg olmış idi gevezne dem-sâz

Şîr olmış idi enîs-i nahçîr
Nahçîr emerdi şîrden şîr

Yanında dutardı mûr hâne
Göz yaşından yığardı dâne

Gâhî olup eşki seyli kâim
Seylâba gederdi min behâyim

Geh odını tende tâb ederdi
Min cân-veri kebâb ederdi

Bel olmış idi elinde dırnağ
Yerden savururdı başa toprağ

Mûyında gubâr olup ferâhem
Eşkiyle çeküp zaman zaman nem

Âhû-bere sebze-zârı oldı
Gül-zâr-ı cünûn bahârı oldı

Ger dutsa idi gevezn ile hû
Ahardı gözinden ol kadar su

K’ol sudan olurdı tâze vü ter
Hem berg verürdi şâhı hem ber

Her lahza alup eline bir mâr
Hursend oluben der idi ol zâr

K’ol sünbül-i müşg-bûnı dutdum
Ser-rişte-i ârzûnı dutdum

Kaplan kimi cân urdı min dâğ
Aslan sıfatı uzatdı dırnağ

Arslanlarun oldı pîşvâsı
Kaplanların oldu muktedâsı

Bu Mecnûnun sıdk ile münâcât etdüğidür ve Nâvek-i duâsı hedef-i icâbete yetdüğidür

Bir gece ki zulmet-i ziyâ-sûz
Zülf-i şebi etdi bürka‘-i rûz

Bir la‘li edüp sipihr nâ-yâb
Gösterdi yerine min dür-i nâb

Bir sancağı eyleyüp nigûn-sâr
Min mehçe-i râyet etdi izhâr

Katra katra hakîm-i eflâk
Haşhâşlarında dutdı tiryâk

Dâne dâne arûs-ı gerdûn
Kaftânına tikdi dürr-i meknûn

Girdâbâ düşüp sefîne-i Mâh
Kıldı özine mecerreden râh

Saçıldı Utâridün midâdı
Arturdı bu safhaya sevâdı

Zühre dağıdup siyâh gîsû
Gîsûsı içinde gizledi rû

Hurşîd nihân olup sitâre
Göz açdı târik-i intizâra

Deprendi ser-i sinân-ı Behrâm
Feth oldı ana vilâyet-i şâm

Bircîs girüp siyeh libâsa
Hurşîd gamında batdı yasa

Âyîne olup sipihr-i gerdân
Bahdı ana aks saldı Keyvân

Gerdûna sevâbit oldı mismâr
Tâ tökmeye dün bisâtı perkâr

Gökde Hamel oldı âşikâre
Âhû-bere çıhdı sebze-zâre

Gâv-ı felek oldı gâv-ı anber
Doldurdı cihâna anber-i ter

Cevzâ kemeri murassa‘ oldı
Gerdûn bedeni mülemma‘ oldı

Harçenk kılup seher yelin def‘
Hâsıyyeti verdi zulmete nef‘

Oldı Esed âftâbdan dûr
Pür-dûd misâl-i şem‘-i bî-nûr

Gîsûsına verdi Sünbüle tâb
Müşg üstine tökdi anber-i nâb

Mîzânı edüp felek terâzû
Sarrâf-ı zemîne çekdi lû’lû

Akreb bırahup kemend-i pür-ham
Dîv-i şebe kıldı kayd-i muhkem

Kavsini kurup sipihr-i lâib
Atıldı hadeng-i necm-i sâkib

Büzgâle-i âsman töküp mû
Gök safhasın eyledi siyeh-rû

Delvi delüp âfet-i zemâne
Min katra saçıldı âsmâna

Hût eyledi habs-i Yûnis-i rûz
Berk-ı şafak oldı âsmân-sûz

Arz eyledi Ahbiye hibâsın
Cebhe dahi cebhesin ziyâsın

Hek’a verdi cemâle zîver
Hem Hen’a mükellel etdi efser

Şarteyn ü Butin Simâk ü İklîl
Nûr etdiler âsmâna tahvîl

Tâ sâdır ü vâride Neâyim
Sarf eyleye Sarfe ile dâim

Tezyîn içün etdiler müheyyâ
La‘lin Deberân dürin Süreyyâ

Verdi reviş-i sipihr-i ahdar
Tertîb-i mukaddem ü muahhar

Mecnûn mütehayyir ü perîşân
Kalmışdı sipihr işinde hayrân

Gerdûna açardı dîde-i ter
Yer yüzine doldururdı ahter

Her ahtere arz-ı hâl ederdi
Min ârzû-yı muhâl ederdi

Evvel olup âsmâna mâil
Şerh etdi Utâride gam-ı dil

K’ey ehl-i hisâba kâr-fermây
Müstevfî-i akl ü müşrif-i rây

Ey nâsih-i nüsha-i meânî
Fihrist-i rümûz-ı âsmânî

Kassâm-ı mekâsıd ü metâlib
Ressâm-ı menâsıb u merâtib

Derd-i dilümün hisâbı çohdur
Sende özge debîr yohdur

Bir nâmeye derdümi rakam kıl
Sultânuma arz et kerem kıl

Şâyed eser ede feyz-i hâmen
Ta‘vîz-i cünûnum ola nâmen

Gördi ki Utârid anlamaz râz
Bir özge terennüm etdi âğâz

Dönderdi yüz andan ağlayup zâr
Merrîhe niyâzın etdi izhâr

K’ey vâlî-i mesned-i şecâat
Şemşîrüne âlem ehl-i tâat

Sen sâhib-i nuset ü zafersen
Erbâb-ı silâha tâc-ı sersen

Men âcizem ü kavîdür ağyâr
Men bî-kes ü hasmdur sitem-kâr

Âcizlere lutf edüp meded kıl
Bî-keslerden belânı red kıl

Çek tîğunı eyle def‘-i düşmen
Tâ dûsta hem-nişîn olam men

Çün gördi bülend yerdedür kâm
Ne Tîr yeter ana ne Behrâm

Tiğ ile kalemden oldı nevmîd
Dutdı reh-i bârgâh-ı tevhîd

Dergâha dutup ruh-i niyâzın
Ma‘bûdına arz kıldı râzın

K’ey tîğe muîn ü kilke rehber
Behrâm-gulâm ü Tîr-çâker

Ey fark-ı emel külâh-dûzı
Sâhib-rakam-ı berât-ı rûzî

Rahm et men-i zâr ü bî-nevâya
Derd-i dilümi yetür devâya

Leylîni sen eyledün perî-veş
Kim câna cemâli urdı âteş

Sen kıldun anı belâ-yı âlem
Ol etdi meni şikeste-i gam

Verdün ana hüsn-i âlem-efrûz
Saldı mana âteş-i cihân-sûz

Derd ile meni sen eyledün zâr
Men handan u Leylî-i cefâ-kâr

Leylî ki meni belâya saldı
Bir görmek ile karârum aldı

Yohdur revişinde ihtiyârı
Kim döndüre alduğı karârı

Bî-çâredür öz işinde ol hem
Senden bulunur bu zahma merhem

Hem sen keremünden et ilâcum
Kes gayrı kişiden ihtiyâcum

Çoh çoh hükemâya söyledüm hâl
Teşhîs-i marazda oldılar lâl

Bildüm ki hakîm-i ferd sensen
Dânâ-yı cemî‘-i derd sensen

Ger derd ü eğer devâ senündür
Hâkim sensen rızâ senündür

Rahm eyle vü kıl devâ-yı derdüm
Bî-dâd yeline verme gerdüm

Ya‘nî ki yetür kemâle zevküm
Günden güne kıl ziyâde şevküm

Sal çeşmüme la‘linün hayâlin
Ver tab‘uma hüsninün kemâlin

Dâim anı mende zâhir eyle
Lutf et iki sûreti bir eyle

Kadrüm gamı içre mu‘teber kıl
Derdin mana rûzî ol kadar kıl

Kim kimseye ol olup müyesser
Kimse mana olmaya berâber

Görmek ruhın olmaz olsa makdûr
Hûn-bâr gözümde olmasun nûr

Zevk-i elemi olursa nâ-yâb
Mecrûh tenümde olmasun tâb

Münâcât

Yâ Rab kemâl-i mertebe-i Mustafâ hakı
Sıdk u safâ-yı silsile-i enbiyâ hakı

Senden yeter velîlere te’yîd-i iktidâ
Sen muktedâ-yı âlem eden evliyâ hakı

Düşmez harîm-i kurbüne bî-gâneler yoh
Ol bârgâha mahrem olan âşinâ hakı

Kahrundaki siyâset ü asîb havfı-çün
Lutfundaki letâfet-i feyz ü recâ hakı

Uşşâka yâr kılduğı cevr ü cefâ içün
Ma‘şûka âşık etdüği mihr ü vefâ hakı

Leylîde eyledüğün feyz-i hüsn içün
Mecnûna verdüğün gam ü derd ü belâ hakı

Fakr u fenâ saâdeti verdün Fuzûlîye
Anda olan saâdet-i fakr u fenâ hakı

Tamâmî-i sühan

Eylerdi bu sûz ile münâcât
Mihnetlere isteyüp mükâfât

K’açıldı gül-i hadîka-i rûz
Gösterdi güneş cemâl-i fîrûz

Mürg-i dem-i subh çekdi âvâz
Zâğ-ı şeb-i tîre kıldı pervâz

Hem safha-i âlem oldı rûşen
Hem dâne-i encüm oldı hırmen

Gün âyîne-dârı oldı gerdûn
Tökdi kademine dürr-i meknûn

Subh urdı safâ vü sıdkdan dem
Açıldı gül-i neşât-ı âlem

Te’sîr-ı safâ-yı câm-ı hurşîd
Gök gülşenin etdi bezm- i Cemşîd

Lâle kimi dağa çıhdı Mecnûn
Nezzâreye açdı çeşm-i pür-hûn

Gördi ki gelür nedîm-i kâmil
Hem-râz-ı kadîm Zeyd-i kâbil

Ruhsârında neşâtdan nûr
Behcet gözine cemâli manzûr

Yoh zerrece gussa vü melâli
Mecnûna aceb görindi hâli

Sordı ki nedendür inbisâtun
Âdetçe görinmeyen neşâtun

Maksûduna dest-res mi buldun
Dildâruna hem-nefes mi oldun

Ne kadr ile ser-bülend olupsen
N’oldı ki neşât-mend olupsen

Zeyd açdı der-i hizâne-i râz
K’ey turfe hümâ-yı evc-i i‘zâz

Dün tavf-ı diyâr-ı yâr kıldum
Ol serv yana güzâr kıldum

Ta‘vîz vesîlesiyle bir dem
Oldum harem-i visâle mahrem

Gördüm meh-i ârızın ziyâsuz
Âyîne-i tal‘atın cilâsuz

Ne la‘l-i lebinde katraî âb
Ne mâh-ı ruhında zerreî tâb

La‘l-i tere eşki gevher-engîz
Berg-i güle nergisi güher-rîz

Gördü meni etdi nâle-i zâr
Râz açdı mana ki ey vefâ-dâr

Düşdi ola necde reh-güzârun
Gördün ola hâlin ol figârun

Mecnûnımı gördün ise bi’llâh
Eyle men-i zâr-ı andan âgâh

Nişe geçer ola mâh ü sâli
Kim ola refîki n’ola hâli

Bi’llâh güzer etsen ol yanaya
Rahm et men-i zâr ü mübtelâya

Menden ana şerh-i za‘f-ı hâl et
Hâlin men-i hasteden suâl et

Söyle nişesen hücûm-ı gamdan
Tuğyân-ı meşakkat ü sitemden

Matem-zede olduğun eşitdüm
Kıldum yaha çâk ü şîven etdüm

Ol serv ki çıhdı bu çemenden
Menden geldi değül ki senden

Ancak bir ol idi kim çeküp gam
İsterdi meni senünle hem-dem

Çoh gördi bize sipihr-i gaddâr
Yüz min ağyâr içinde bir yâr

Bir zulmdürür bu âşikâre
Elden ne gelür muna ne çâre

Bu ded ki az değül yöküşdür
Hem sabr edeyüm ki sabr hoşdur

Men dut ki mukayyed-i hisârem
Mahbûs-ı hicâb-ı neng ü ârem

Ger şem‘e açılsa şerh-i râzum
Sâyemden olur min ihtirâzum

V’er sâyeme söylesem gam-ı dil
Şem‘ün hasedi gelür mukâbil

Ne yazmağa nâme ihtiyârum
Ne etmeğe arz râz-dârum

Gonca kimiyem men-i perîşân
Ağzum dutulu içüm dolu kan

Sen kim şeh-i kişver-i rızâsen
Her kime dilersen âşinâsen

Yoh hükmi sana çü hâme gayrün
Öz başunadur hemîşe seyrün

Âyâ ne içün kılursen ihmâl
Hâl-i dilün eylemezsen irsâl

Öz nazm-ı latîf ü dil-keşünden
Mazmûn-ı ibâret-i hoşundan

Lutf ile kılup hemîşe tahrîr
Göndermedüğün değül mi taksîr

Senden değülem bu işde râzî
Hâlâ kerem et hilâf-ı mâzî

Nazm eyleyüben beyân-ı hâlün
Şerh-i ruh- i zerd ü eşk-i âlün

İrsâl ede gör men-i hâzîne
K’ol cevhere cân edem hazîne

Elfâzı olup hemîşe zikrüm
Bu kâr-geh içre bikr-i fikrüm

Tarz-ı gam edende câna tasvîr
Ol nakşdan ola çâşnî-gîr

Hem hâl-i dilin kılurdı izhâr
Hem bu gazeli ederdi tekrâr

Bu gazel Leylî dilindendür

Niçün ol safha-i kâfûra kilkin müşg-bâr etmez
Yazup bir ruk’a lutf ile bizi ümmîd-vâr etmez

Menümle dûst lutfın az bilüp çoh ta‘n eder düşmen
Niçün lutf eyleyüp düşmenleri bir şerm-sâr etmez

Gel ey göz yâr hattın nâmede görmek heves kılma
Ki hatt-ı nâme def‘-i derd-i hecr-i hatt-ı yâr etmez

Kebûterden umârdum nâmesin gör za‘f-ı tâli‘ kim
Görüp âhum odın menden yanâ ol hem güzâr etmez

Fuzûlî nâme-i dildâr bir ta‘vîzdür gûyâ
Ki ansuz haste-diller hâtırı bir dem karâr etmez

Tamâmî-i sühan

Mecnûn ki eşitdi ol peyâmı
Baht-ı mütemerrid oldı râmı

İkbâline i‘tikâdı oldı
Dildârına i‘timâdı oldı

Hûn-âb-ı sirişkden çeküp nem
Gül-zâr-ı zamîri oldı hurrem

Hem güldi yüzi çerâğlar tek
Hem gönli ucaldı dağlar tek

Zeyde dedi ey refîk-ı sâdık
Men vahşîye hem-dem-i muvâfık

Çün müjde-i merhamet yetürdün
Yârum haberin mana getürdün

Menden hem ana yetür senâlar
Râz eyle dürûdlar duâlar

Hâk-i derine yetür niyâzum
Dergâhına arza eyle râzum

K’ey cânuma datlu derd dâğı
Gönlüm ferâhı gözüm çerâğı

Li’llâhi’l-hamd yâr imişsen
Men istedüğümce var imişsen

Ahdünde vefâ bulındı âhir
Şehdünde şifâ bulındı âhir

Bildüm ki meni seversen ey mâh
Ahsent ahsent bâreka’llâh

Lutfun haberi karârum aldı
Şîrîn sözün ihtiyârum aldı

Lutfun eşidüp ciğer olur âb
Şîrîn sözüne getürmezem tâb

Âh er kılup özge resm bünyâd
Nâgeh dutasen tarîk-i bî-dâd

Telh ola sözün misâl-i bâde
Lutf olmaya kahr ola arada

Hûblar işi cevr ile cefâdur
Senden görinen mana vefâdur

Kurban sana özge nâzenînler
İdrâküne yüz min âferînler

Kimse çü sana vefâda yetmez
Cânın sana kimse verse yetmez

Ma‘şûk idün ey büt-i vefâ-dâr
Âşıklığunı hem etdün izhâr

Âşık der imiş mana halâyık
Görmen muna hem özümi lâyık

Men nâkısem ey harîf-i kâbil
Sensen reh-i aşk içinde kâmil

Tahsîn ki yegâne-i zamânsen
Cân vermek olur sana ki cânsen

Her şûhda ger olaydı bu tavr
Sen olmaz idün yegâne-i devr

Ger gayre bu hâl olaydı makdûr
Sen olmaz idün cihâna meşhûr

Yâd eylemeğünden olmışem şâd
Sen şâd olasen hemîşe men yâd

Ha beyle men-i hazîni şâd et
Geh gâh terahhum eyle yâd et

Ey serv-i semen-ber ü gül-endâm
Târâc-ı metâ-‘ı sabr u ârâm

Ey husrev-i kişver-i melâhat
Mehtâb-ı şeb-i neşât ü râhat

Çün bendeye rahmet eyler oldun
İzhâr-ı mahabbet eyler oldun

Min-ba‘d tarîk-ı mihr dutgıl
Evvelki tarîkunı unutgıl

Koyma çıha hasret ile cânum
Hadden üte nâle vü figânum

Meyl-i men-i zâr ü bî-karâr et
Gâhî bu yanaya bir güzâr et

Hem-derdüm isen menümle yâr ol
Hem-derdliğün yoh ise var ol

Sen eyle mukîm-i mesned-i nâz
Men beyle belâ vü derde dem-sâz

Sen mahfil-i ayş kâm-kârı
Men gûşe-i derd dil-figârı

Aşk içre beğüm revâ mıdur bu
Râh u reviş-i vefâ mıdur bu

Ger doğrı ise vefâda lâfun
Menden ne içündür inhirâfun

Gel ref‘ edelüm gam-ı fırâkı
Yanduralum oda iştiyâkı

Olsun dün ü gün menümle seyrün
Çün men senünem sen olma gayrün

V’er İbni Selâm mâni‘ olsa
Sedd-i reh-i vasl vâki‘ olsa

Bildür kılayın siyâh bahtın
Bir âh ile târümâr tahtın

Çün râz-ı dilin düketdi ol zâr
Zeyd eyledi azm-i kûy-ı dildâr

Pervâne sözin deyüp çerâğa
Bülbül haberin yetürdi bâğa

Bu İbn-i Selâmün keyfiyyet-i vefâtıdur ve Leylînün ol belâdan necâtıdur

Sâkî feleğün gör inkılâbın
Göster kadeh içre mey habâbın

Mey âyîne-i cihân-nümâdur
Haki zer eden bu kimyâdur

Bu fâide bes değül mi andan
Kim fârig eder gam-ı cihândan

Bir hâb ü hayâl imiş bu âlem
Bu hâb ü hayâle olma hurrem

Ahvâl-i zemâne münkalibdür
Andan hıred ehli müctenibdür

Gam mâtemin eyleyende bünyâd
Neyyâha bu nev‘ çekdi feryâd

Kim İbni Selâmı etdi gerdûn
Âmâc-ı hadeng-i âh-ı Mecnûn

Ol seddi götürmeğe aradan
Eşk oldı revân iki yanadan

Ol nev-res-i nâ-tüvân demâdem
Şevk ile çekerdi mihnet ü gâm

Hasret elemi yaman elemdür
Gam bedraka-i reh-i ademdür

Derd ü gam-ı hasret-i nihânî
Serv-i kadin etdi hîzrânî

Yüz urdı bozılmağa tılısmı
Bir gâyete yetdi za‘f-ı cismi

Kim peykeri nakş-ı bister oldı
Ra‘na kadi bister ister oldı

Gün günden olup harâb hâli
Kalmadı sağalmak ihtimâli

Derdine devâ bulınmaz oldı
Rencine şifâ bulınmaz oldı

Endîşe-i ömri oldı bâtıl
Cân verdi vü oldı Hakka vâsıl

Kimdür ki gelüp cihâna getmez
Kim kâmil olur zevâle yetmez

Budur reh ü resmi rûzgârun
Kim ola hazânı her bahârun

Leylîni getürmeğe figâna
Ol vâkıa oldı bir behâne

Mâtem dutup etdi ol giriftâr
Dırnağı ile yüzini efgâr

Çâk etdi ferâğat ile câme
Fâş etdi figânı hâs ü âma

Yandurdı evin kopardı tahtın
Târâc-ı fenâya verdi rahtın

Gîsû-yı muanber etdi ber-bâd
Eflâke yetürdi âh u feryâd

Gerdûn kimi rahtı nîle urdı
Âteş kimi başa kül savurdı

Derler bu idi Arabda âdet
Kim er eğer ölse kalsa avret

Bir yıl iki yıl dutardı mâtem
Feryâd ü figân edüp demâdem

Hoş geldi bu âdet ol nigâra
Feryâd ü figâna buldı çâre

Mâtem-kede eyledi makâmın
Matemde geçürdi subh u şâmın

Bir niçe gün anda ağlayup zâr
Hem ata evine döndi nâ-çâr

Ammâ dün ü gün figân ederdi
Hûn-âb-ı ciğer revân ederdi

Feryâda gelende gâh u bî-gâh
Öz gönlinde der idi ol mâh

Kim İbn-i Selâma rahmet-i Hak
Aşkum revişine verdi revnak

Ref‘ eyledi perde-i müdârâ
Pinhân gamum etdi âşikârâ

Ol vâkıadan olup haberdâr
Dutdı reh-i deşt Zeyd-i gam-hâr

Gördi ki şikeste-hâl Mecnûn
Durmış ded ü dâm içinde mahzûn

Çün verdi selâm ü kıldı i‘lâm
Kim İbni Selâma n’etdi eyyâm

Verdi bu kaziyyeden bişâret
Kim kıldı muârızun hasâret

Dehr İbni Selâmı kıldı pâ-mâl
Leylî öz evine döndi hoş-hâl

Mecnûn çeküp âh kıldı nâle
Efgân edüp ağladı bu hâle

Hayretlere düşdi Zeyd-i gâfil
Bu hâlet ana görindi müşkil

Kim fevt-i rakîb eşitse âşık
Gülmek gerek ağlamak ne lâyık

Tahkîk-i beyân-ı hâl kıldı
Ol vâkıadan suâl kıldı

Mecnûn dedi ey vefâlu yârum
Yohdur mı bu yolda neng ü ârum

Cânâneye cân veren yetüpdür
Cân vermeyen arada itüpdür

Ol dûstuma değüldi düşmen
Hem ol ana âşık idi hem men

Ol cânını verdi vâsıl oldı
Öz mertebesinde kâmil oldı

Naksum menüm ermedi kemâle
Ayb eyleme ağlasam bu hâle

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Âşık oldur kim kılur cânın fedâ cânânına
Meyl-i cânân etmesün her kim ki kıymaz cânına

Cânını cânâna vermekdür kemâli âşıkun
Vermeyen cân i‘tirâf etmek gerek noksânına

Vasl eyyâmı verüp cânâna cân râhat bulan
Yeğdür andan kim salur cânın gam-ı hicrânına

Aşk resmin âşık öğrenmek gerek pervâneden
Kim köyer gördükde şem‘ün âteş-i sûzânına

Fânî ol aşk içre kim benzer fenâsı âşıkun
Feyz-i câvîd ile Hızrun çeşme-i hayvânına

Aşk derdinün devâsı terk-i cân etmekdedür
Terk-i cân derler bu derdün mu‘teber dermânına

Hîç kim cânân içün cân vermeğe lâf etmesün
Kim gelüpdür bu sıfat ancak Fuzûlî şânına

Bu Leylînün İbn-i Selâmdan sonra mâcerâsıdur ve Zâviye-i mihnetde vâki‘ olan belâsıdur

Çün ata evine döndü Leylî
Efgâna olup hemîşe meyli

Dutmışdı tarîk-i ehl-i mâtem
Tecdîd-i azâ kılup demâdem

Her handa bilürdi var bir zâr
Endûh-i musîbete giriftâr

Cem‘ edüp olurdı encümen-sâz
Eylerdi sürûd-ı nevha âğâz

Ger İbni Selâm idi behâne
Mecnûn idi bâis ol figâna

Ağzında idi bir özge zikri
Gönlinde idi bir özge fikri

İzhâr kılurdı özge adın
Pinhânî ederdi özge yâdın

Bu reng ile dâim ol perî-zâd
Eylerdi ferâğat ile feryâd

Sûz-i diline getürmeyüp tâb
Bir gece dağıldı yâr u ashâb

Ancak ana şem‘ kaldı hem-dem
Söndürdi bir âh ile anı hem

Ya‘ni ne revâ şeb-i siyâhum
Şem‘ isteye gayr-ı berk-i âhum

Tenhâ kalup etdi nâle vü zâr
Derd ü gama kıldı aczin izhâr

K’ey derd ü gam-ı zemâne bi’llâh
Olman bu gece menümle hem-râh

Tenhâlığ ile men eyledüm hû
Siz özge musâhibe dutun rû

Gördi gam u derde yoh nihâyet
Kıldı şeb-i tîreden şikâyet

K’ey baht-ı siyâhumun nazîri
Âşüfte kılan men-i esîri

Evvel yoh idi senün karârun
Seyr ile geçerdi rûzgârun

Hâlâ ne içün karâr edüpsen
Terk-i reviş ihtiyâr edüpsen

Bir menzile mi özün yetürdün
Yâ zulmet içinde yol itürdün

Mâtem-zedesen siyeh libâsun
Kimdür ol nişedür bu yasun

Derd ü elemün denizi daşdı
Seylâb-ı belâ başumdan aşdı

Tîr-i feleğe nişâne oldum
Tâhûne-i çerhe dâne oldum

Mâtem-kededür bu gece âlem
Men bahtı kara bir ehl-i mâtem

Ne sabr kalupdurur ne ârâm
Bilmem ki n’olur mana serencâm

Olmış bu gece tamâm-ı kevkeb
Âzârum için felekde akreb

Subh âyînesini reng dutmış
Feyz-i seheri felek unutmış

Ey subh senün ne oldı hâlün
Dem urmağa kalmamış mecâlün

Gönlün hoş ise tebessüm eyle
Mihrün var ise terahhum eyle

Feryâduma hem-dem et horûsı
Âvâzuma koş sadâ-yı kûsı

Mürg-i seheri getür zebâna
Göster dem-i subhdan nişâne

Çoh ağladı etdi nâle-i zâr
Derd-i dil-i zârın etdi tekrâr

Gördi mededine subh yetmez
Şeb derd-i diline çâre etmez

Yüz dutdı ana ki feyz-i âmı
Çekmiş bu medâra subh u şâmı

Râz-ı dil-i zârın etdi izhâr
K’ey vâkıf-ı hâl ü ârif-i zâr

Yohdur gam ü derdüme nihâyet
Gamdan kime eyleyem şikâyet

Gam bî-had ü men besî zaîfem
Men beyle gama haçan harîfem

Ya ver mana mihnetümce tâkat
Ya tâkatum olduğınca mihnet

Ger câme-i sabrum eylesem çâk
Hükmün yolu görinür hatar-nâk

V’er gönlüme versem istimâlet
Tâkatçe değül gam ü melâlet

Nâmûsdan eylesem cüdâlığ
Mecnûn ile kılsam âşinâlığ

Korhum bu ki ismet ola pâ-mâl
Fermâna muvâfık olmaya hâl

Kılsam bu havâda hıfz-ı nâmûs
Ma‘mûre-i vaslum ola mahrûs

Korhum bu ki dûd-ı âh-ı Mecnûn
Ahvâlümi eyleye diğer-gûn

Sâdıklarun âhı mu‘teberdür
Andan hazer etmemek hatardur

Ol eyle bu beyle n’eyleyem vây
Bilmen men-i âcize nedür rây

Yâ Rab mütehayyirem men-i zâr
Mihnetlere olmışem giriftâr

Ser-menzil-i emne râh bilmen
Senden özge penâh bilmen

Gör bâde-i gaflet ile medhûş
Kıl perde-i lutfunı hatâ-pûş

Derler ki sitem-resîde Mecnûn
Olmış men-i mübtelâya meftûn

Men bî-ser ü pâ ana ne lâyık
Kim hüsnüme kimse ola âşık

Bir zerre-i hâr ü hâk-sârem
Gerd-i reh ü hâk-i reh-güzârem

Rûhum ki bedendedür senündür
Her neş’e ki mendedür senündür

Gencîne-i hüsnüne emînem
Sensen sebebüm ki nâzenînem

Yâ Rab meded et ki bu emânet
Mahfûz ola tâ dem-i kıyâmet

Tâ kurbe teveccüh etdüğüm çağ
Alnum açuğ ola vü yüzüm ağ

Münâcaat

Yâ Rab kemâl-i bâr-geh-i Kibriyâ hakı
Ya‘nî fürûğ-ı nûr-ı ruh-ı Mustafâ hakı

Kıl garka bahr-ı aşka vücûdum sefînesin
Fermân-ı Hızra Mûsî eden iktidâ hakı

Subh-i visâle eyle bedel şâm-ı hecrümi
Subhun demindeki nefes-i dil-küşâ hakı

Derd ü belâmı râh-ı mahabbetde kılma kem
Râh-ı mahabbetündeki derd ü belâ hakı

Ehl-i dalâletem mana göster hidâyetün
İhdâ-yı râh-ı râst kılan reh-nümâ hakı

Endûh ü derde gönlümi sâhib- tahammül et
Derde tahammül eyleyen ehl-i rızâ hakı

İhlâsum et duâya Fuzûlî kimi dürüst
Dergâhda icâbete lâyık duâ hakı

Tamâmî-i sühan

Acz ile duâ kılurdı ol mâh
İzhâr-ı niyâz edüp ki nâgâh

Çekdi ceresü’r-rahîl âvâz
Resm-i hudi etdi sârban sâz

Göç oldı açıldı bâr-gehler
Buhtîlere mehd çekdi mehler

Bir mahmile bindi Leylî-i zâr
Kûh-ı gamın etdi nâkayâ bâr

Efgânı edüp ceres ünin pest
Aşkı meyi etdi nâkanı mest

Bu Leylînün nâkaya arz-ı râzıdur ve Zebân-ı hâl ile izhâr-ı niyâzıdur

Çün nâkada gördi neş’e-i hâl
Kıldı ana hem beyân-ı ahvâl

K’ey gâliye-mûy ü anberîn-bûy
Gül-çehre vü hâr-hâr ü hoş-hûy

Ey başı açuğ ayağı yalın
Bulmış niçe kez Harem visâlin

Sevdâ-zede nişedür dimâğun
Göğsünde nedür bu eski dâğun

Kimden sana yetdi zulm ü bî-dâd
Her lahza nedür figân ü feryâd

Uşşâk tarîkıdur tarîkun
Ger âşık isen menem refîkun

Nâlân gam-ı aşk-ı yârdansen
Sen dahi bizüm katârdansen

Men kimi yoh elde ihtiyârun
Bir özge elindedür mehârun

Çün düşdi senünle ittifâkum
Rahm eyle mana gör iştiyâkum

Lutf eyle binâ-yı kâr-ı hayr et
Mecnûnum olan diyâra seyr et

Bu şîfteni yetür ol aya
Bu derdi yetişdür ol devâya

Nâgâh ederken oldı bî-hûş
Mutlak özin eyledi ferâmûş

Bî-hûşlığında düşdi ol nûr
Hem-râhı olan gürûhdan dûr

Ol nev’ idi zulmet-i şeb-i târ
Kim olmadı sârbân haberdâr

Çün geldi özine ol perî-veş
Oldı bu kaziyyeden müşevveş

Göz açdı özini gördi itmiş
Hem-râhı bırahmış anı getmiş

Derd üzre muzâaf oldı derdi
Depretdi heyûn-ı reh-neverdi

Çoh cehd ile eyledi tek u pû
Çoh yol arayup yöğürdi her sû

Ne râh ne râh-ber bulındı
Ne kâfileden eser bulındı

Tenhâ yürür oldı ol semen-ber
Zulmetde misâl-i mâh-ı enver

Çün seyr-i felekde leylî-i mâh
Şeb kâfilesin itürdi nâgâh

Leylî sıfatında gün çıhup ferd
Cemmâzeye çekdi mahmil- i zerd

Düşdi güzer ol semen-izâra
Mecnûn-ı hazîn olan diyâra

Her yan nigerân gezerdi ol mâh
Bir şahs-ı hazîn görindi nâgâh

Sormağa alâme-i menâzil
Ol şahs-ı hazîne oldı mâil

Lutf ile tekellüm etdi âğâz
Kimsen deyüben yetürdi âvâz

Baş kaldırup ol esîr-i mahzûn
Dönderdi cevab ana ki Mecnûn

Leylî dedi ey özine mağrûr
Hâşâ deye ejdehâ sözin mûr

Hâşâ deye zâğ bülbülem men
Yâ lâf ura hâr kim gülem men

Mecnûn dedi ey dür-i yegâne
Mecnûna bilür misen nişâne

Ol şîftenün nedür nişânı
Gördükde neden bilürsen anı

Leylî dedi ol perî-likâdur
Ruhsâr ile kaddi dil-rübâdur

Sen şîftesen esîr-i mâtem
Ruhsârı şikeste kâmeti ham

Sen hârsen ol azîz-i âlem
Sen bî-ser ü pâsen ol muazzam

Mecnûn dedi ehl-i aşk olur hâr
Hüsn ehlinedür safâ sezâ-vâr

Leylî dedi ey behâne-perdâz
Kayd-i dil-i zâruma füsûn-sâz

Peyker dutalum tökildi gamdan
Yâ kâmetün oldı ham sitemden

Mecnûnı deyerler ehl-i idrâk
Eş‘ârı latîf ü lehcesi pâk

Sende hanı ol edâ-yı dil-sûz
Eş‘âr ü hikâyet-i dil-efrûz

Mecnûn dedi ehl-i hâl olur lâl
Besdür nem-i eşk şâhid-i hâl

Tertîb-i ibâret ü fesâhat
Aşk ehlinedür delîl-i râhat

Râhatden olan menüm kimi dûr
Ger sâmit ola değül mi ma‘zûr

Leylî dedi çün sana şeküm var
Mecnûn isen eyle hâlün izhâr

Leylîni seversen eyle bünyâd
Bir şi‘r ü geçen zamânum et yâd

Mecnûn-ı hazîn eşitdi sevgend
Gördi anı şi‘re ârzû-mend

Tafsîl-i gamına verdi icmâl
Kıldı ana arz-ı sûret-i hâl

K’ey sebze-i derdüme veren âb
Ser-rişte-i râzdan açan tâb

Sorma nişe geçdi rûzgârun
Aşk içre ne oldı hâl-i zârun

Dildâr gamın mı söyleyem âh
Ya pend-i muhibb ü ta‘n-ı bed-hâh

Çekdüm niçe gün cefâ-yı mekteb
Her rûz meşakkat ile tâ şeb

Âhir ki çoh oldı ta‘n-ı ağyâr
Ayrıldı men-i şikesteden yâr

Fâş oldı çü âleme fesânem
Tedbîrüme düşdi atam anem

Geh dağdağa-i tabîb gördüm
Geh sa‘y ile Ka‘beye yöğürdüm

Açılmadı hîç bâbdan bâb
Tedbîrüme âciz oldı ahbâb

Geh Nevfele eyledüm tazarru‘
Feyzinde bulınmadı temettu‘

Geh İbni Selâma yâr olup yâr
Verdi men-i mübtelâya âzâr

Geh Zeyd peyâmına inandum
Her va‘de ki verdi doğru sandum

Ümmîd ile ömrüm oldı zâyi‘
Hâlüm tebeh etdi zaf-ı tâli‘

El-kıssa vücûdum oldı berbâd
Bir lahza felekten olmadum şâd

Gönline kılup firâk te’sîr
Bir turfe gazel hem etdi takrîr

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Âh kim bir dem felek re’yümce devrân etmedi
Vasl dermâniyle def’-i derd-i hicrân etmedi

Yârdan min derd-i dil çekdüm bu hem bir derd kim
Bildi min derd-i dilüm bir derde dermân etmedi

Vâdi-i gurbetde cân verdüm meni ol şâh-ı hüsn
Bir gece hân-ı visâli üzre mihmân etmedi

Dûstlar çâk-i girîbânum görüp ayb eylemen
Ol güli kim gördi kim çâk-i girîban etmedi

Fakr mülkin dut ger istersen kemâl-i saltanat
Kim bu mülkün fethini fağfûr ü hâkân etmedi

Tîğ-i bî-dâd ile her dem kanumı tökmek nedür
Ey felek her kim dem urdı aşkdan kan etmedi

Ahd ü peymân etdi yârum kim sana yârem velî
Yârlığ vakti sanursen ahd ü peymân etmedi

Akl meydânını zindân-ı belâ bilmez henüz
Kim ki bir müddet cünûn mülkini seyrân etmedi

Sırr-ı aşkın etmedi ancak Fuzûlî âşikâr
Bu mubârek işi her kim etdi pinhân etmedi

Bu Leylînün Mecnûndan haberdâr olduğıdur ve Metâ'-ı vaslına nakd-i cân ile hırîdâr olduğıdur

Çün bildi kim olduğını Leylî
Ruhsârına ahdı eşk seyli

Giryân dedi ey gözüm çerâğı
Vahşîlere el menümle yağı

Sen men dedüğüm habîb imişsen
Derd-i dilüme tabîb imişsen

Sensen dün ü gün dilümde zikrüm
Gönlümde olan hayâl ü fikrüm

Ger tanıyabilmedüm revâdur
Mestem men ü mest işi hatâdur

Kimse ki özinden ola gâfil
Bir özgeni bilmeğe ne kâbil

Ol dem ki dimağa yetdi bûyun
Göz gördi şu‘â’-ı mâh-ı rûyun

Cân bî-haber oldı akl şeydâ
Ten kıldı min ıztırâb peydâ

Deryâ-yı tehayyüre olup gark
Ağyârdan etmedüm seni fark

Ma‘zûr dut ey sanem bu hâlüm
Ta‘n eyleme verme infiâlüm

Sensüz men idüm şikeste-hâtır
Yüz şükr sana yetişdüm âhir

Gül-zâr-ı ümîdüm oldı sîr-âb
Yâ Rab bu hayâldür mi yâ hâb

Ayş ü tarabum çerâğı yandı
Bahtum yuhudan meğer uyandı

Ey dil ki ederdün âh ü nâle
Dâim nigerân olup visâle

Ha devlet-i vasl u zevk-i dildâr
Bi’llâh dahi etme nâle-i zâr

Ey dîde töküp sirişk-i gül-gûn
Her dem der idün ki hanı Mecnûn

Manzûrûn olupdur ol semen-ber
Kıl makdemine nisâr gevher

Ey cân ki çekerdün intizârı
Görmek dileyüp hemîşe yârı

Yetdün ana gel çıh imdi tenden
Get yâra kes ihtilâtı menden

Derdini der iken ol perî-zâd
Sûz ile bu şi‘ri etdi bünyâd

Bu gazel Leylî dilindendür

Açmadı gönlüm felek tâ bağrumı kan etmedi
Kalmadı hurrem meni tâ zâr ü giryân etmedi

Kılmadın yüz pâre bî-dâd ile pür-hûn gönlümi
Bu çemende gül kimi bir lahza handân etmedi

Şükr kim verdi felek kâmum menüm nevmîd edüp
Şîve-i mihr ü mahabbetden peşîmân etmedi

Derd yohdur kimsede yohsa tabîb-i feyz-i aşk
Kimde gördi derd kim ol derde dermân etmedi

Sabr yohdur merdüm-i âlemde yohsa rûzgâr
Hansı müşkil işi tedric ile âsân etmedi

Dutdı seyl-i âb-ı çeşmüm yer yüzin ammâ hoşem
Kim binâsın sabrumun ol seyl vîrân etmedi

Aşk sevdâsında sûd ettüm metâ‘-ı vasl-ı dûst
Ey Fuzûlî cân veren cânâna noksân etmedi

Bu Mecnûnun nihâyet-i hayretidür ve Leylîden istiğna vü gafletidür

Mecnûn dedi ay mana açan râz
Lutf ile kılan meni ser-efrâz

Kimsen mana zâhir eyle adun
Bu bâdiyede nedür murâdun

Cân tâzelenür fesâhatünden
Bu lehce-i pür-melâhatünden

Hulkı hoş ü lafzı cân-fezâsen
Beyle görinür ki âşinâsen

Bi’llâh ne diyârdan gelürsen
Ne râh-güzârdan gelürsen

Ger lâle isen ne dağdansen
V’er sûsen isen ne bağdansen

Şîrin şîrin tekellümün var
Hâl-i dilüme terahhumun var

Bîgâneden ummazem bu hâli
Bir ülfetden değül bu hâlî

Bîhûde değül bu gönlüm almak
Gelmek başum üzre sâye salmak

Akl olsa idi menümle hem-râh
Ahvâlünden olurdum âgâh

Gam gönlümi etmeseydi bî-tâb
Göz perdesi olmasaydı hûn-âb

Gaflet halelinden ayrılurdım
Elbette kim olduğun bilürdüm

Çün mende yoh ihtimâl-i idrâk
Sen söyle özün ki kimsen ey pâk

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Eyle ser-mestem ki idrâk etmezem dünyâ nedür
Men kimem sâkî olan kimdür mey-i sahbâ nedür

Gerçi cânândan dil-i şeydâ içün kâm isterem
Sorsa cânân bilmezem kâm-ı dil-i şeydâ nedür

Vasldan çün âşıkı müstağnî eyler bir visâl
Âşıka ma‘şûkdan her dem bu istiğnâ nedür

Hikmet-i dünyâ vü mâ-fîhâ bilen ârif değül
Ârif oldur bilmeye dünyâ vü mâ-fîhâ nedür

Âh u feryâdun Fuzûlî incidüpdür âlemi
Ger belâ-yı aşk ile hoşnûd isen gavgâ nedür

Tamâmî-i sühan

Leylî dedi ey karîne-i rûh
Kâm-ı dil-i mübtelâ-yı mecrûh

Müjde ki zemâne verdi kâmun
Doldı mey-i işret il câmun

Müjde ki müyesser oldı maksûd
Sevdâ ile âhir eyledün sûd

Müjde ki murâdun oldı hâsıl
Maksûda seni Hak etdi vâsıl

Leylî menem ârzû-yı cânun
Kâm-ı dil-i zâr-ı nâ-tüvânun

Müştâk-ı cemâl idün hemîşe
Muhtâc-ı visâl idün hemîşe

Hâlâ ki müyesser oldı dîdâr
Taksîr ü teallül etme zinhâr

Gör devlet-i vaslumı ganîmet
Gel yanuma kılma fevt-i fursat

Dil nezr-i visâl-i kâmetündür
V’er cânum ise emânetündür

Çün düşdi mecâlün etme ihmâl
Gel nezrüni dut emânetün al

Ger haste isen menem tabîbün
V’er âşık isen menem habîbün

Gel bezm-i visâle mahrem olgıl
Bir lahza menümle hem-dem olgıl

Ver nergise lâle ile revnak
Reyhân-ı ter ile zîb-i zanbak

Fîrûzeni et karîn-i yâkût
Kıl tûtiye kand-i nâbdan kût

Peyvend-i gül eyle ergavânı
Hızra yetür âb-ı zindegânî

V’er âşık-ı mübtelâ değülsen
Mecrûh-ı gam u belâ değülsen

Taklîd ile gösterüp alâmet
Kılma özüni meni melâmet

Bir akl ü firâset eyle peydâ
Ancak bizi etme halka rüsvâ

Ey gül bu ana değül midür neng
Kim olmayasen menümle hem-reng

Men arz edem âftâb-ı ruhsâr
Sen kılmayasen harâret izhâr

Men câm dutam deyem ki gel al
Sen durmayasen ayağa fi’l-hâl

Çoh tecribe kılmışem olur az
Ma‘şûkına âşık eylemek nâz

İzhâr cemâlin eylemek gül
Bülbül görüp eylemek tegâfül

Takrîb ile ol büt-i dil-ârâ
Bir turfe gazel hem etdi inşâ

Bu gazel Leylî dilindendür

Ey kılan şeydâ meni menden bu istiğnâ nedür
Nişe sormazsen ki ahvâl-i dil-i şeydâ nedür

Ger mana halk içre pervâ kılmasan ma‘zûrsen
Bu ki tenhâlığda kılmazsen mana pervâ nedür

Sehldür gel bilmeyüp hâlüm terahhum kılmasam
Hâlümi bilmek tegâfül eylemek amdâ nedür

Gül temennâsında derler bülbülün gavgâların
Çün güli gördükde kılmaz meyl bu gavgâ nedür

Ol perî mutlak men-i rüsvâya kılmaz iltifât
Ey Fuzûlî bilmezem cürm-i men-i rüsvâ nedür

Bu Leylîye Mecnûnun istiğnâsıdur ve İsbât-ı safâ-yı imlâsıdur

Mecnûn dedi ey büt-i perî-veş
Hâşâk-i zaîfe urma âteş

Yandurmağuma yeter hayâlün
Yohdur mana tâkat-i visâlün

Zinhâr getürme ey semen-ber
Âyîne-i ârızun berâber

Bir zerreye kim vücûd yohdur
Âyîneden ana sûd yohdur

Ol gün ki gözümde var idi nûr
Gözden yüzini yaşurdun ey hûr

Hâlâ ki nezâren oldı müşkil
Durmak ne içün mana mukâbil

Aşk etdi binâ-yı vaslı muhkem
Ma‘nîde meni senünle hem-dem

Ref‘ oldı bu i‘tibâr-ı sûret
Hâşâ ki olam şikâr-ı sûret

Lezzet ruh-i yâr-ı dil-sitândan
Cândur bulan ey dirîğ cândan

Cânum gedeli besî zamandur
Cismümdeki şimdi özge cândur

Sensen hâlâ tenümde cânum
Gözde nûrum ciğerde kanum

Menden berî eyledün meni sen
Arza kime eyleyem seni men

Mende olan aşikâr sensen
Men hod yohem ol ki var sensen

Dâim sana mendedür tecellî
Men gayrden olmuşam tesellî

Ger men men isem nesen sen ey yâr
V’er sen sen isen neyem men-i zâr

Çün men olubem senünle memlû
Vahdet revişinde hoş değül bu

Kim daşrada isteyem nişânun
Bir özge mekân bilem mekânun

Evvel bu işi edende bünyâd
Men tıfl idüm ü zemâne üstâd

Etmişdi sana beni mukayyed
Gûyâ ohudurdı ders-i ebced

Hâlâ kılubem kemâl hâsıl
Ebced sebakın ohur mı kâmil

Çün yetdi kemâle ser-hat-ı aşk
Ser-hat görüp ancak eylerem meşk

Rüsvâlığa çün men etmişem ad
Sen hem bu sülûki etme bünyâd

Dut perde-i ismet içre ârâm
Rûsvây menem sen ol nîkû-nâm

Mecnûn mana derler ehl-i âlem
Ancak manadur cünûn müsellem

Sen olma fesâne-i halâyık
Mecnûn işi Leylîye ne lâyık

Mecnûn menem ey vefâlu dildâr
Dîvâneliğe menem sezâ-vâr

Sen eyleme hâlüni diğer-gûn
Leylî ne revâ ki ola Mecnûn

Gam-hâr isen ey büt-i perî-rû
Gam-hârlığun hemîn yeter bu

Kim perde-nişîn olup hemîşe
Dâim kılasen hicâb pîşe

Gün kimi çıhup müdâm seyre
Göstermeyesen cemâl gayre

Kim sende ne olsa resm ü âdet
Etvârumadur menüm şehâdet

Men aşk güzer-gehinde hâkem
El cümle bilür meni ki pâkem

Rahm et mana ey büt-i vefâ-dâr
Ta‘n ehlinün ağzın açma zinhâr

Çün men reh ü resm-i aşk dutdum
Nâmûs tarîkini unutdum

Sen akl eteğini koyma elden
Nâmûsını sahla her halelden

Takrîb ile ol esîr-i mehcûr
Bu nâdire şi‘ri etdi mezkûr

Bu gazel Mecnûn dilindendür

Hayâl ile tesellîdür gönül meyl-i visâl etmez
Gönülden daşra bir yâr olduğın âşık hayâl etmez

Hakîki aşk çün müstevcib-i noksân değül mutlak
Özin ehl-i hakîkat vâlih-i hüsn ü cemâl etmez

Kemâl-i aşka tâlib muhterizdür hüsn-i sûretden
Ki kayd-i hüsn-i sûret âşıkı sâhib-kemâl etmez

Delîl-i cehldür aşk ehline sûret-perest olmak
Ki âkil iftirâkı mümkin ile ittisâl etmez

Gönülde dûst temkin bulsa olmaz gözde cevlânı
Mahabbet sâbit olsa öz yerinden intikal etmez

Sevâd-ı mâsivâdan levh-i dil hâlî gerek dâim
Muvahhid safha-i idrâke nakş-ı hatt u hâl etmez

İrâdet zâyi‘ etmez ehl-i ma‘nî sûrete hergiz
Hakîkat cevherin cehl-i mecâza pây-mâl etmez

Mukayyed olmaz ehl-i sûretün rengine hâl ehli
Fuzûlî kim mukayyeddür meğer idrâk-i hâl etmez

Bu Leylîden Mecnûn etvârına tahsîndür ve Hüsn-i i‘tikâdına kemâl-i yakîndür

Leylî dedi ey vücûd-ı kâmil
Kurb-i Haka ismet ile kâbil

Mi‘râc-ı kemâlüni sınardum
Keyfiyyet-i hâlüni sınardum

Oldum nişe olduğundan âgâh
Hoş mertebedür bu bâreka’llâh

Ahsent ki zât-ı pâk imişsen
Pâkîze-vücûd hâk imişsen

İnsâf hemîn ola kanâat
Teskîn-i hevâya istitâat

Aşkunda riyâ gümân ederdüm
Etvârunı imtihân ederdüm

El minnetü li’llâh oldı ma‘lûm
Vasl olduğı meşrebünde mezmûm

Gam-nâk idüm eyledün meni şâd
Bir kayd teallukından âzâd

Bir gâfil-i hod-perest idüm men
Cehl ile müdâm mest idüm men

Ârâyiş-i zülf ü hâl ederdüm
Peyveste munı hâyâl ederdüm

Kim sen taleb-i visâl edersen
Nezzâre-i zülf ü hâl edersen

Hâlâ mana rûşen oldı hâlün
Mi‘râc-ı hakîkat-i kemâlün

Men besledüğüm bu zülf ü hâli
Çeşm-i siyeh ü izâr-ı âli

Öz cânum içün değül şeb ü rûz
Nezr-i nazarundur ey dil-efrûz

Tâ eylesen demî nezâre
Teskîn veresen dil-i figâra

Hem sen olasen murâda vâsıl
Hem ola mana sevâb hâsıl

Yohdur çü nezâre meyli sende
N’eyler bu cemâl-i hûb mende

Ten dürcinde dür-i revânum
Genc-i bedenümde nakd-i cânum

Derdüm ola sarf-ı reh-güzârun
Gördükde kılam revân nisârun

Tevfîk-ı visâlün edem idrâk
Endîşe-i hecrden olam pâk

Hâlâ ki müyesser olmaz ol kâm
Olmak ne revâ arada bed-nâm

Nesh-i hat-ı i‘tibâr kıldum
Râh-ı adem ihtiyâr kıldum

Tâ niçe vere gubâr-ı sûret
Âyîne-i zâtuma küdûret

Vakt oldı ki rûşen ola mir’ât
Müstağnî ola sıfâtdan zât

Hûn-âb-ı gam ile doldı gönlüm
Gonca sıfatı dutuldı gönlüm

Vakt oldı bu gonca ola handân
Te’sîr ede feyz-i vasl-ı cânân

Farz oldı ki tayy kılam bisâtum
Kat‘edem özümden ihtilâtum

Setr-i ten edem adem hicâbın
Ruhsâra çekem fenâ nikâbın

Tâ hüsn-i ruhum ki istemez yâr
Olmaya nasîb-i çeşm-i ağyâr

Zîrâ ki nişân-ı hüsn-i kâbil
Oldur k’ana âşık ola mâil

Hüsnümde çü yoh kabûl-i âşık
Noksân ile olmağum ne lâyık

Bu hâle münâsip ol perî-zâd
Fi’l-hâl bu şi‘ri etdi bünyâd

Bu gazel Leylî dilindendür

Ne dilber kim demâdem âşıka arz-ı cemâl etmez
Kalur nâkıs bulup feyz-i nazar kesb-i kemâl etmez

Değül cezb etmeyen uşşâkı ma‘şûk olmağa kâbil
Ne hâsıl hüsn-i sûretden ki cezb-i ehl-i hâl etmez

Gerek ruhsâre-i ma‘şûk mahfî gayr-ı ârifden
Ki ârif olmayan idrâk-i sun‘-i Zülcelâl etmez

Hevâ-yı nefsdür kim hûblar vaslına tâlibdür
Ve ger ne aşk-ı kâmil fark-ı hicrân ü visâl etmez

Olan nakd-i hayâtın âşıkun ma‘şûk sarf eyler
Bu zulmi âh eğer ma‘şûkına âşık helâl etmez

Mecâz ehline hublar cilve-i nâz eylesünler kim
Özin ehl-i hakîkat mübtelâ-yı zülf ü hâl etmez

Fuzûlî âlem-i sûretde ser-gerdân gezer gâfil
Zehi gâfil bu sevdânun ser-encâmın hayâl etmez

Tamâmî-i sühan

Hatm eylemedin sözini ol mâh
Bir nâka-nişîn görindi nâgâh

Nâka eseriyle bir sebük-hîz
Gördi ki gelür nesîm tek tîz

Bildi büt-i gül-ruh u semen-bûy
Kim özi içündür ol tek ü pûy

Bildi ki rakîb-i bed-gümândur
Endûh-i dil ü belâ-yı cândur

Ol mâh-veş olduğında gâlib
Olmış ana sür‘at ile tâlib

Gül-zâra henüz yetmedin hâr
Gül kıldı vedâ‘-ı sahn-ı gül-zâr

Ol hâlete vâkıf olmadan gayr
Depretdi cemâze-i sebük-seyr

Cûyende görüp ol âftâbı
Terk etdi şitâb ü ıztırâbı

Tevfîk-i murâda oldı hoş-dil
Düşdi öne kıldı azm-i menzil

Şehbâzı yetürdi âşiyâna
Tapşurdı nihâli bâğ-bâna

Mecnûn yine kaldı zâr ü mehcûr
Hem-sohbeti mâr ü hem-demi mûr

Ne durmağa tâkat ü karârı
Ne gezmeğe elde ihtiyârı

Bu Mecnûnun mi‘râc-ı fezâilidür ve Beyân-ı mertebe-i hüsn-i hasâilidür

Şâhenşeh-i mülk-i mihnet ü derd
Ya‘nî Mecnûn-ı derd-perverd

Bir pâk idi kim bu arsa-i hâk
Anun kimi görmemişdi bir pâk

Ma‘mûre-i kurb-i Hak makâmı
Ervâha farîza ihtirâmı

Çün nefret-i şerr-i nesl-i Âdem
Kıldı ana vahşeti müsellem

Her vahş donunda bir firişte
Yâr oldı ol âdemî-sirişte

Zâhirde refîki vahş ile tayr
Bâtında melâik ile hem-seyr

Kılmışdı kemâl-i i‘tidâli
Kisvet eleminden anı hâlî

Çekmezdi cihânda ol cihân-gerd
Endîşe-i germ ü gussa-i serd

Bilmişdi cihânun i‘tibârın
Yoh yerine saymış idi varın

Dutmışdı tarîk-i ehl-i tevhîd
Bulmışdı kemâl-i terk ü tecrîd

Olmışdı vücûd-ı pâki bir nûr
Âlâyiş-i ekl ü şürbden dûr

Tahsîl kılup safâ-yı sîret
Görmişdi mecâzdan hakîkat

A‘yâna yoh idi i‘tibârı
Nakkâş idi nakşdan murâdı

Mevzûn idi tab‘-ı nükte-dânı
Her nüktede vâkıf-ı meânî